خبرگزاری راسک: مقامهای طالبان اعلام کردند که امسال حدود ۳۰ هزار تن از شهروندان افغانستان برای ادای مناسک حج به عربستان سعودی اعزام میشوند؛ حرکتی که از سوی مقامات این گروه به عنوان دستاوردی بزرگ و نشانهای از “ثبات و نظم اداری” توصیف شده است.
عبدالسلام حنفی، معاون اداری ریاستالوزرا، در مراسمی رسمی این اعزام را «مایه افتخار و خوشحالی» خواند و تأکید کرد که این روند نشانگر ظرفیتسازی روزافزون در حکومت طالبان است. به گفته او، قراردادهایی برای انتقال این زائران با شرکتهای هواپیمایی “کامایر” و “آریانا” به امضا رسیده و در استان های نیز مراکز ویژهای برای هماهنگی امور حج فعال شدهاند.
جزئیات عملیات انتقال حجاج
نورمحمد ثاقب، وزیر حج و اوقاف طالبان، اعلام کرد که اولین گروه از حجاج شامل ۲۳۰ نفر، روز سهشنبه از فرودگاه کابل به مدینه منوره پرواز کردند. قرار است در مجموع ۹۷ پرواز برای انتقال تمامی حجاج افغانستانی به عربستان سعودی انجام شود، که طبق برنامهریزیها حدود یک ماه به طول خواهد انجامید.
از نکات قابل توجه در سخنان وزیر حج و اوقاف، حضور ۶۵۲ معلم و ۳۰۰ خدمه مکاتب در میان زائران است؛ رقمی که میتواند نشاندهنده اولویت دادن به اقشار خاص در روند اعزام باشد یا تلاش برای بهرهبرداری اجتماعی تبلیغاتی از این سفر معنوی.
ابعاد سیاسی و اجتماعی اعزام حجاج
این اعزام گسترده، نخستین بار نیست که تحت رژیم طالبان انجام میشود، اما امسال حجم گسترده آن در قیاس با سالهای پیشین توجهات زیادی را برانگیخته است. طالبان سعی دارند با مدیریت موفق روند حج، چهرهای از دولتداری با نظم، اقتدار مذهبی و توانمندی لجستیکی از خود ارائه دهند؛ آنهم در شرایطی که جامعه بینالمللی هنوز مشروعیت رسمی رژیم آنها را به رسمیت نشناخته است.
از سوی دیگر، طالبان در تلاشاند تا با برگزاری موفق مراسمهایی مانند حج، اعتماد عمومی را در داخل کشور افزایش دهند و نشان دهند که قادرند نیازهای دینی و فرهنگی مردم را تأمین کنند.
چالشها و ابهامات احتمالی
اگرچه اجرای عملیات انتقال ۳۰ هزار زائر دستاوردی در عرصه حملونقل و هماهنگی اداری محسوب میشود، اما با چالشهایی نیز روبروست که شامل:
شفافیت در روند انتخاب حجاج: مشخص نیست که روند انتخاب این زائران چگونه انجام شده و آیا بر اساس معیارهای مشخص بوده یا تحت نفوذ روابط شخصی و جناحی قرار داشته است.
سهمیهبندی استانی: اطلاعات دقیقی در مورد تقسیم عادلانه سهمیه حج میان استان ها در دست نیست.
توان اقتصادی زائران: هزینه بالای حج در شرایط بحرانی اقتصادی افغانستان، سوالاتی در مورد منبع مالی برخی زائران و یارانههای احتمالی دولتی ایجاد میکند.
اعزام ۳۰ هزار زائر افغانستانی به عربستان سعودی تحت رژیم طالبان، از نظر مقیاس و مدیریت، اقدامی قابل توجه است که هم از جنبههای مذهبی اهمیت دارد و هم از نظر سیاسی قابل تحلیل است. طالبان از این روند به عنوان ابزار مشروعیتسازی داخلی و نمایش نظم اداری بهره میبرند، اما شفافیت و عدالت در اجرای آن همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است.
اعزام ۳۰ هزار زائر افغانستانی به حج؛ نمایش ظرفیتهای جدید یا تلاش برای مشروعیت؟
