خبرگزاری راسک: در حالیکه گروه طالبان از مصرف دو میلیارد روپیه کابلی برای کمک به مهاجران بازگشتی از ایران و پاکستان در یک ماه گذشته خبر داده است، گزارشهایی از ولایت هرات حاکی از آن است که نیروهای محلی این گروه از کمکهای مردمی جمعآوریشده برای همین مهاجران، عشر و مالیه دریافت کردهاند؛ اقدامی که با واکنش و انتقاد گسترده شهروندان و نهادهای مدنی روبهرو شده است.
احمدالله وثیق، عضو کمیسیون طالبان برای رسیدگی به مشکلات مهاجران، این گروه در یادداشتی در صفحه اکس خود، ادعا کرده است که روزانه به هر خانوادهی مهاجر دو هزاروپیه پرداخت میکند. او همچنان مدعی شده که مجموع این کمکها به ۳۰ میلیون روپیه در روز میرسد و شامل خدماتی چون غذا، ترانسپورت، مراقبتهای صحی و ثبتنام نیز میشود.
اما در مقابل، منابع محلی در هرات گفتهاند که برخی سردستههای طالبان در این ولایت، از کمکهای نقدی و غیرنقدی که مردم برای مهاجران جمعآوری کردهاند، تحت عنوان «حق شرعی» عشر و مالیه اخذ کردهاند. این اقدام به گفتهی شهروندان، اعتماد عمومی به روند کمکرسانی را تضعیف کرده و مانع از ادامه همکاری برخی تاجران و خیرخواهان شده است.
شاهدان محلی تأیید میکنند که حتی کاروانهای کمکرسانی، پیش از ورود به مناطق مرزی یا کمپهای مهاجران، توسط افراد طالبان متوقف و بخشی از اقلام یا کمکهای نقدی از آنها گرفته شده است.
در عین حال، منابع آگاه و ناظران مستقل گفتهاند که کمک نقدی روزانهی دو هزار روپیه به «هر مهاجر، در واقع از سوی سازمان ملل متحد تأمین شده» و از بودجه طالبان پرداخت نمیشود؛ اما این گروه تلاش دارد این کمکها را به نام خود ثبت و رسانهای کند.
در تحولی دیگر، پیش از این نیز گزارشهایی از مرز پل ابریشم در ولایت نیمروز منتشر شده بود که نشان میداد مقداری از کمکهای مالی یک شرکت چینی، که برای ایجاد خیمه و سرپناه موقت برای مهاجران اختصاص یافته بود، توسط مقامهای اداره مبارزه با حوادث طبیعی طالبان مورد سوءاستفاده قرار گرفته است.
در حالیکه مقامهای طالبان بر تداوم خدمات به مهاجران تأکید دارند، گزارشها از مرزهای غربی کشور، بهویژه اسلامقلعه و پل ابریشم، حاکی از وضعیت وخیم انسانی است. نهادهای امدادی بینالمللی اعلام کردهاند که هزاران مهاجر اخراجی، شبها را بدون سرپناه، آب آشامیدنی، غذا یا خدمات درمانی مناسب سپری میکنند. برخی کودکان نیز به دلیل سوءتغذیه و نبود امکانات بهداشتی در شرایط بحرانی به سر میبرند.
دفتر سازمان ملل متحد نیز در گزارش اخیر خود هشدار داده است که تنها در شش ماه نخست سال جاری میلادی، نزدیک به دو میلیون مهاجر افغانستانی از کشورهای همسایه اخراج شدهاند. از این میان، بیش از ۱.۵ میلیون نفر از ایران و بیش از ۳۰۰ هزار نفر از پاکستان بازگردانده شدهاند. بسیاری از این مهاجران فاقد خانه، شغل یا حمایت خانوادگی هستند و زنان، کودکان، اقلیتها و فعالان جامعه مدنی در معرض بیشترین خطر قرار دارند.
با وجود این وضعیت بحرانی، طالبان همچنان از موسسات خیریه و تاجران دعوت میکند که در کنار گروه طالبان برای رسیدگی به وضعیت مهاجران همکاری کنند؛ درخواستی که با توجه به گزارشهای مکرر از مالیهگیری، مصادره کمکها و فساد محلی، با تردید و نگرانی گسترده همراه شده است.
