خبرگزاری راسک: دیدهبان حقوق بشر در تازهترین گزارشهای خود اعلام کرده است که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، کار خبرنگاران و رسانههای مستقل در افغانستان بهطرز چشمگیری محدود شده است. این سازمان میگوید اقدامات سرکوبگرانه و مقررات فشارآور طالبان عملاً امکان کار آزادانهٔ رسانهها را سلب کرده و فضای اطلاعرسانی مستقل را نابود میسازد.
فرشته عباسی، پژوهشگر بخش آسیا در دیدهبان حقوق بشر، در واکنش به وضعیت جاری تأکید کرده که طالبان با اِعمال نظارت گسترده و سانسور، هر نشانهٔ انتقاد را بهعنوان تهدید تلقی کرده و بهسرعت آن را سرکوب میکنند. به گفتهٔ او، این سیاستهای نظاممند نشاندهندهٔ ارادهٔ سرکوبگرانهٔ حاکمان جدید است که میکوشند صدای مستقل را خاموش کنند.
عباسی افزود که روند بازداشت، تهدید و حتی شکنجهٔ خبرنگاران، بسیاری از روزنامهنگاران را وادار به ترک کشور کرده است. او هشدار داده که این موج خروج، زنجیرهٔ اخبار قابلاعتماد از داخل کشور را قطع میسازد و در نتیجه مردم افغانستان از دسترسی به اطلاعات بیطرف و ضروری محروم میشوند.
این پژوهشگر خاطرنشان کرد که خبرنگاران زن در افغانستان از تبعیض و محدودیتهای ویژهای رنج میبرند و بارها هدف سیاستهای تبعیضآمیز قرار گرفتهاند. به گفتهٔ عباسی، چنین رفتارهایی نهتنها حقوق شهروندان را نقض میکند، بلکه نشان میدهد طالبان در عمل بهدنبال حذف حضور فعال زنان در عرصهٔ عمومی و رسانهای هستند.
دیدهبان حقوق بشر در پیام خود از دولتها و نهادهای میزبان خبرنگاران افغانستانی خواسته است که آنها را بهاجبار به افغانستان بازنگردانند. عباسی گفت که بازگرداندن اجباری این روزنامهنگاران عملاً فرستادن آنان به خطر است و میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای جان و امنیت حرفهای آنها در پی داشته باشد.
او همچنین از نهادهای بینالمللی و دولتها خواست تا به حمایت از رسانههای مستقل افغانستان و فراهمسازی مکانهای امن و امکانات کار برای روزنامهنگاران در تبعید، اولویت دهند. به گفتهٔ عباسی، حفظ صدای مستقل افغانستانیها برای گزارشگری دربارهٔ شرایط انسانی و حقوقی در کشور حیاتی است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر نیز فرشته عباسی از ترکیه خواسته بود تا به خبرنگاران افغانستانیِ مقیم آن کشور اجازهٔ اقامت و کار بدهد و از بازگرداندن اجباری آنها جلوگیری کند. دیدهبان حقوق بشر میگوید بدون حمایت خارجی، بسیاری از روزنامهنگاران حرفهای افغانستان ناگزیر به خاموشی یا سکوت اجباری خواهند شد.
دیدهبان حقوق بشر در پایان تأکید کرده است که توقف بازداشتهای خودسرانه، پایان دادن به شکنجه و رفع محدودیتهای تبعیضآمیز علیه خبرنگاران زن، از نخستین گامهایی است که طالبان باید بردارد تا دستکم بخشی از فضای آزاد اطلاعرسانی اعاده شود.
