خبرگزاری راسک: افغانستان، واقع در تقاطع جنوب و آسیای مرکزی، از اهمیت استراتژیک بالایی برای امنیت روسیه برخوردار است. پس از تصرف کابل توسط طالبان و خروج نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱، مسکو به رهبری ولادیمیر پوتین روابط خود با حکومت موقت طالبان را گسترش داد.
با این حال، تمرکز اصلی روسیه بر همکاریهای ضدتروریستی و توسعه روابط تجاری و سرمایهگذاری با کابل بوده است، بهویژه با توجه به اهمیت افغانستان در پروژههای انرژی و زیرساختهای منطقهای. در ۱۷ آپریل ۲۰۲۵، دیوان عالی روسیه تصمیمی تاریخی اتخاذ کرد و طالبان را پس از بیش از دو دهه از فهرست گروههای تروریستی خارج کرد و ممنوعیت فعالیتهای آنها را لغو نمود.
روسیه تقویت همکاری با طالبان را در مبارزه با گروههای تروریستی بهویژه با توجه به تهدیدات امنیتی ناشی از فعالیت گروههایی مانند داعش خراسان (ISKP) در افغانستان ضروری میداند. در مارچ ۲۰۲۴، حمله تروریستی مرگبار به سالن کنسرت کروکوس مسکو که توسط داعش خراسان انجام شد، یادآور تهدیدات افغانستانمحور برای روسیه بود؛ همان گروهی که در آگست ۲۰۲۱، بمبگذاری در دروازه ایبی فرودگاه کابل را انجام داد و ۱۳ سرباز آمریکایی و ۱۷۰ افغانستانی را کشت.
به گزارش اوراسیا ریویو، روسیه نسبت به فعالیتهای تروریستی و حمایت آشکار طالبان از گروههای مسلح در افغانستان ابراز نگرانی کرده است. در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۵، مسکو هشدار داد که گروههای تروریستی، بهویژه داعش، در حال گسترش نفوذ خود در افغانستان هستند و این امر نگرانیهای امنیتی منطقهای را افزایش میدهد. نماینده روسیه در سازمان ملل، واسیلی نِبِنزیا، تأکید کرد که طالبان اجازه دادهاند این گروهها با دریافت حمایت مالی خارجی و حضور جنگجویان با تجربه از سوریه و عراق، قدرت خود را تقویت کنند. او همچنین نسبت به احتمال انتقال سلاحهای باقیمانده از نیروهای غربی به دست این گروهها هشدار داد و آن را تهدیدی مستقیم برای افغانستان و کشورهای همسایه توصیف کرد.
سِرجی شویگو، دبیر شورای امنیت روسیه، با اشاره به اهمیت ادغام افغانستان در چارچوب اقتصادی منطقهای، تأکید کرد که تهدید نفوذ گروههای تروریستی از خاک افغانستان همچنان یک نگرانی جدی برای کشورهای همسایه است. وی در سیزدهمین نشست دبیران شورای امنیت کشورهای عضو CIS در مسکو گفت: «خطر ورود جنگجویان گروههای تروریستی و افراطی از افغانستان به کشورهای عضو CIS پابرجاست.» روسیه با ارائه کمکهای بشردوستانه به مردم افغانستان، همزمان نسبت به فعالیت گروههایی مانند داعش خراسان هشدار داده و آنها را تهدیدی برای امنیت منطقهای و روسیه معرفی کرده است.
آنا اوِستنیوا، معاون نمایندگی دائم روسیه در سازمان ملل، در نشست کمیته شورای امنیت خاطرنشان کرد که اقدامات طالبان برای مقابله با گروههای افراطی ناکافی است و حضور داعش خراسان در افغانستان، اثرات مخربی بر امنیت منطقه دارد.
بهطور خلاصه، نگرانی فزاینده روسیه نسبت به تقویت نفوذ داعش خراسان و دیگر گروههای افراطی در افغانستان، بحران امنیتی گستردهای را در منطقه نشان میدهد که نمیتوان با اقدامات یکجانبه آن را مهار کرد. تعامل تاکتیکی روسیه با طالبان ممکن است برخی مزایا داشته باشد، اما بدون تضمینهای واقعی در زمینه مقابله با تروریسم و هماهنگی منطقهای، تهدیدات همچنان به گسترش خود ادامه خواهند داد.
این وضعیت رو به تحول، نیازمند استراتژی بینالمللی هماهنگ است که ترکیبی از فشار دیپلماتیک، همکاری اطلاعاتی و امنیت مرزی قوی برای جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان به عنوان پایگاه گروههای تروریستی باشد. جامعه جهانی باید افغانستان را نه بهعنوان یک مسئله دورافتاده، بلکه بهعنوان اولویتی امنیتی فوری و مشترک تلقی کند.
هشدار روسیه: طالبان خاک افغانستان را به پایگاه تروریستها تبدیل کردهاند
