خبرگزاری راسک: شرایطی که بحران انسانی و کمبود کمکهای بینالمللی در افغانستان هر روز وخیمتر میشود و بر اساس سازمان جهانی غذا، بیش از ۱۷ میلیون نفر با ناامنی غذایی حاد روبهرو هستند، موج سرما و فشارهای اقتصادی، بار دیگر جان مردم را تهدید کرده است.
منابع محلی در استان هرات گزارش دادهاند که تعدادی از مهاجران افغانستانی که در تلاش ورود غیرقانونی به ایران بودند، در مناطق مرزی شهرستانهای کهسان و ادرسکن بر اثر سرمای شدید جان خود را از دست دادهاند. برخی منابع محلی شمار قربانیان را بیش از ۳۰ نفر اعلام کردهاند، هرچند این رقم به طور رسمی تأیید نشده است.
سخنگوی استاندار طالبان در هرات، محمد یوسف سعیدی، تأیید کرده که حداقل سه نفر از شهروندان افغانستان در مرز ایران بر اثر سرما فوت کردهاند و تحقیقات درباره این حوادث آغاز شده است.
این رویداد، تنها یک حادثه نیست؛ بلکه بخشی از بحران گستردهتر مهاجرت اجباری و فشارهای اقتصادی در افغانستان است. بیش از ۱.۷ میلیون افغانستانی در سال جاری از ایران بازگردانده شدهاند که بخش قابل توجهی از آنها بهدلایل اقتصادی، امنیتی و کمبود خدمات به کشور بازمیگردند؛ شرایطی که بهویژه برای زنان، کودکان و افراد آسیبپذیر با خطرات جدی همراه است.
در سالهای اخیر، جمهوری اسلامی ایران و پاکستان نیز بارها افغانستانیها را بهصورت دستهجمعی از خاک خود اخراج کردهاند، موضوعی که از سوی سازمانهای حقوق بشری نقض «حقوق بینالملل پناهندگان و حقوق انسانی بنیادین» تلقی شده است.
اینکه افغانستانیها در سرمای مرزی جان میدهند، تنها نتیجه سرما نیست؛ بلکه بازتابی از سیاستهای ملی و بینالمللی است که افغانستان را در وضعیت شکننده نگه داشته است:
فقدان فرصتهای اقتصادی و امنیت شغلی در داخل کشور، که هزاران نفر را به مهاجرت حتی از مسیرهای خطرناک و غیرقانونی واداشته است؛
محدودیت در کمکهای بینالمللی که بهدلیل سرکوب آزادیها و حقوق بشر در افغانستان کاهش یافته؛
و ناتوانی نهادهای حکومتی طالبان در ارائه خدمات پایه به شهروندان، بهویژه در زمینه امنیت، اشتغال و حمایت از بازگشتکنندگان.
در حالی که طالبان به دنبال کاهش هزینه کمکهای خارجی و کسب مشروعیت سیاسیاند، مردم عادی افغانستان در مقابله با محرومیت، سرما، گرسنگی و خطرات مهاجرت ناچار به مصائب غیرانسانی تن میدهند.
موج خشونتآمیز اخراج و بازگرداندن افغانستانیها بدون تامین پشتیبانی انسانی مناسب، میتواند زندگی هزاران نفر را به خطر بیندازد. همچنین گزارشهای بینالمللی بارها نسبت به افزایش آسیبپذیری کودکان، زنان و پناهجویان بدون اسناد حقوقی هشدار دادهاند که آنان را در معرض بحرانهای شدید انسانی و قاچاق انسان قرار میدهد.
آنچه در مرز ایران رخ داده، بازتاب یک بحران عمیقتر است:
فقر، نابرابری و ناامیدی در خانه؛
مرگ در مسیرهای خطرناک مهاجرت؛
و سیاستهای منطقهای و داخلی که هیچگاه نتوانستهاند راهحل انسانی برای کاهش فشارهای جمعیتی، اقتصادی و حقوق بشری ارائه دهند.
این حادثه، نباید صرفاً بهعنوان یک گزارش مرگ و سرما دیده شود، بلکه فریادی است از واقعیتهای تلخ یک کشور که مردمش ناچار به انتخاب میان «بقا یا مهاجرت» شدهاند انتخابی که گاه به مرگ منتهی میشود.
شمار زیادی از شهروندان افغانستان در مرز ایران بر اثر سرمای شدید جان باختهاند
