خبرگزاری راسک: یک مقام فراری دولت پیشین افغانستان و وزیر پیشین اطلاعات ایالت بلوچستان پاکستان، در پی اظهارنظر درباره ماهیت تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)، وارد جدال لفظی کمسابقهای در شبکههای اجتماعی شدهاند؛ جدالی که بار دیگر ابعاد منطقهای ناامنی و مناقشات قومی–سیاسی در جنوب آسیا را برجسته کرده است.
فضلمحمود فضلی، رئیس پیشین اداره امور ریاستجمهوری افغانستان و از چهرههای نزدیک به حلقه تصمیمگیری دولت اشرف غنی فراری، اخیراً در پیامی نوشت که تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) یک واقعیت اجتماعی درون پاکستان است و موضوعی کاملاً داخلی به ساختار نظامی و غیرنظامی این کشور مربوط میشود و نباید آن را به خارج از مرزهای پاکستان نسبت داد.
این اظهارنظر، واکنش تند جان اچکزی، وزیر پیشین اطلاعات ایالت بلوچستان پاکستان را در پی داشت. اچکزی در پاسخ، دیدگاه فضلی را «انحراف افکار عمومی» خواند و مدعی شد که تیتیپی پدیدهای جدا از تحولات افغانستان نیست.
او در نوشتهای صریح و جنجالی تأکید کرد که تیتیپی «در خلأ شکل نگرفته»، بلکه به گفته او، از جریانهای قومگرای پشتون و ایدئولوژیهایی تغذیه شده که طی دههها در افغانستان ریشه دواندهاند. اچکزی همچنین برخی چهرههای فکری و فرهنگی افغانِ (پشتون) مقیم غرب را متهم کرد که به باور او، از طالبان بهعنوان «منجی» حمایت کردهاند و در پس این حمایت، پروژههای سیاسی و سرزمینی نهفته بوده است.
وزیر پیشین اطلاعات بلوچستان در ادامه، با طرح ادعای «افغانستان بزرگ»، این ایده را تلاشی برای گسترش نفوذ بر بخشهایی از پاکستان، ایران و آسیای مرکزی توصیف کرد؛ ادعایی که همواره از سوی مقامهای رسمی افغانستان رد شده، اما در ادبیات سیاسی برخی محافل پاکستانی تکرار میشود.
اچکزی همچنین با لحنی تند، ساختار سیاسی افغانستان را گرفتار «قومگرایی افراطی» دانست و مدعی شد که این رویکرد، نهتنها مانع شکلگیری دولت-ملت مدرن در افغانستان شده، بلکه ناامنی را به کشورهای همسایه نیز «صادر» کرده است. او در بخشی از اظهاراتش، حتی از ایده تجزیه بر مبنای قومی بهعنوان «تنها راهحل» یاد کرد؛ موضوعی که میتواند حساسیتهای گسترده منطقهای و بینالمللی برانگیزد.
این در حالی است که فضلمحمود فضلی، بهعنوان یکی از مقامهای کلیدی و فراری دولت پیشین افغانستان، همواره بر مسئولیت مستقیم دولت پاکستان در قبال گروههای مسلح فعال در خاک این کشور تأکید کرده و نسبت دادن ناامنیهای داخلی پاکستان به افغانستان را نادرست دانسته است.
جدال اخیر میان این دو مقام پیشین، بار دیگر نشان میدهد که پرونده تیتیپی فراتر از یک موضوع امنیتی، به عرصهای برای منازعه سیاسی، هویتی و منطقهای تبدیل شده است؛ منازعهای که در فضای پس از سقوط جمهوری اسلامی افغانستان، با شدت بیشتری در رسانهها و شبکههای اجتماعی دنبال میشود.
در نهایت، جان اچکزی در واکنش به اظهارات فضلمحمود فضلی تأکید کرد که تیتیپی «مسئله داخلی پاکستان» نیست و محصول ایدئولوژی پشتونها و جریانهای قومگرای افغانستان است. در مقابل، فضلی که در دوران جمهوریت به فساد گسترده، از جمله فساد اخلاقی آلوده بود، گفته میشود گروهی از زنان روسپی را جمعآوری کرده بود که در محافل غیررسمی به «فضلی گروپ» مشهور بودند و نقش مشکوکی در برخی انتصابات دولتی و شبکههای نفوذ سیاسی داشتند.
اچکزی خطاب به فضلی: پشتونها و ایدئولوژیهای افراطی قوم پشتون، زاینده تیتیپی هستند
