خبرگزاری راسک: خبرگزاری رویترز به نقل از شش منبع آگاه از روند مذاکرات گزارش داده است که ایران به نهاییسازی توافقی با چین برای خرید موشکهای کروز ضدکشتی نزدیک شده است؛ تحولی که همزمان با استقرار گسترده نیروهای دریایی ایالات متحده در نزدیکی سواحل ایران و افزایش تنشهای نظامی در منطقه رخ میدهد.
به گفته این منابع، توافق برای خرید موشکهای چینی مدل سی ام-۳۰۲ در مراحل پایانی قرار دارد، هرچند هنوز تاریخی برای تحویل مشخص نشده است. این موشکهای مافوقصوت بردی در حدود ۲۹۰ کیلومتر دارند و بهگونهای طراحی شدهاند که با پرواز در ارتفاع پایین و سرعت بالا، از سامانههای دفاعی مستقر بر روی کشتیها عبور کنند.
دو کارشناس تسلیحاتی به رویترز گفتهاند استقرار این موشکها میتواند توان ضربتی ایران را بهطور قابل توجهی افزایش داده و تهدیدی جدی برای نیروهای دریایی آمریکا در منطقه ایجاد کند.
رویترز نتوانسته است تعداد موشکهای مورد مذاکره، مبلغ توافق یا اینکه آیا پکن در شرایط تنش فزاینده منطقهای اجرای آن را ادامه خواهد داد یا خیر، بهطور مستقل تأیید کند.
بر اساس این گزارش، مذاکرات میان تهران و پکن که دستکم دو سال پیش آغاز شده بود، پس از جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و ایران در ماه جون شتاب گرفته است. سه مقام مطلع از دولت ایران و سه مقام امنیتی در جریان این گفتوگوها قرار داشتهاند.
به گفته دو منبع امنیتی، در مراحل پایانی مذاکرات در تابستان گذشته، مقامهای ارشد نظامی و دولتی ایران، از جمله مسعود اورعی، معاون وزیر دفاع ایران، به چین سفر کردهاند. این سفر پیشتر گزارش نشده بود.
دنی سیترینوویچ، پژوهشگر ارشد ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل و افسر پیشین اطلاعاتی اسرائیل، به رویترز گفته است: «اگر ایران به توانایی مافوقصوت برای هدف قرار دادن کشتیها دست یابد، یک تغییر بنیادین در معادلات خواهد بود. رهگیری این موشکها بسیار دشوار است.»
یک مقام وزارت خارجه ایران به رویترز گفته است: «ایران با متحدان خود توافقهای نظامی و امنیتی دارد و اکنون زمان مناسبی برای استفاده از این توافقهاست.»
نمایندگی چین در سازمان ملل متحد، رویترز را برای اظهارنظر به وزارت خارجه پکن ارجاع داده است. وزارتخانههای خارجه و دفاع چین به درخواستهای رویترز پاسخ ندادهاند.
کاخ سفید نیز بهطور مستقیم به مذاکرات ایران و چین درباره این سامانه موشکی نپرداخته است. یک مقام آمریکایی با اشاره به موضع دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، گفته است: «یا به توافق میرسیم یا مجبور میشویم اقدامی بسیار سخت مانند گذشته انجام دهیم.» ترامپ ۱۹ فبروری اعلام کرده بود که به ایران ۱۰ روز فرصت میدهد تا درباره برنامه هستهای خود به توافق برسد، در غیر این صورت با اقدام نظامی روبهرو خواهد شد.
رویترز یادآور شده است که چنین انتقال تسلیحاتی میتواند با تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل که نخستینبار در سال ۲۰۰۶ اعمال شد در تعارض باشد. این تحریمها در سال ۲۰۱۵ در چارچوب توافق هستهای تعلیق شد، اما سپتامبر گذشته دوباره برقرار شد.
چین، ایران و روسیه در ۱۸ اکتبر در نامهای مشترک اعلام کردند که بازگرداندن تحریمها را اقدامی نادرست میدانند.
این گزارش همزمان با استقرار گسترده نیروهای دریایی آمریکا منتشر شده است. ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و ناو یواساس جرالد آر. فورد به همراه ناوگروههای همراه خود در حال استقرار در منطقه هستند. این دو ناو در مجموع توان حمل بیش از پنج هزار نیرو و ۱۵۰ فروند هواپیما را دارند.
رویترز پیشتر در ۱۳ فبروری گزارش داده بود که ایالات متحده در حال آمادهسازی برای احتمال عملیات نظامی چند هفتهای علیه ایران در صورت صدور دستور از سوی رئیسجمهور است.
گزارش تأکید میکند که فروش احتمالی موشکها میتواند نشاندهنده تعمیق همکاریهای نظامی چین و ایران در شرایط افزایش تنشهای منطقهای باشد. چین، ایران و روسیه هر سال رزمایشهای مشترک دریایی برگزار میکنند.
سال گذشته وزارت خزانهداری آمریکا چند نهاد چینی را به دلیل تأمین پیشسازهای شیمیایی برای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران تحریم کرد. پکن این اتهامات را رد کرده و اعلام کرده است که کنترلهای صادراتی سختگیرانهای بر اقلام دوگانهکاربرد اعمال میکند.
در جریان سفر سپتامبر گذشته مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، به پکن، شی جین پینگ اعلام کرد که چین از ایران در حفظ حاکمیت و تمامیت ارضیاش حمایت میکند.
پیتر ویزمن، پژوهشگر ارشد مؤسسه تحقیقات صلح بینالمللی استکهلم، به رویترز گفته است خرید سی ام-۳۰۲ میتواند ارتقای مهمی برای زرادخانهای باشد که در پی جنگ سال گذشته تضعیف شده است. شرکت دولتی صنایع هوافضای چین (کاسیک) این موشک را بهعنوان یکی از پیشرفتهترین موشکهای ضدکشتی جهان معرفی میکند که قابلیت نصب روی کشتی، هواپیما و سامانههای زمینی متحرک را دارد و میتواند اهداف زمینی را نیز هدف قرار دهد.
به گفته منابع آگاه، ایران همچنین درباره خرید سامانههای پدافند هوایی، سلاحهای ضدبالستیک و تسلیحات ضدماهوارهای با چین گفتوگو کرده است.
رویترز در پایان تأکید میکند که ایران در سالهای اخیر به یکی از محورهای رقابت ژئوپولیتیکی میان ایالات متحده از یک سو و چین و روسیه از سوی دیگر تبدیل شده است. در حالی که واشنگتن در پی مهار برنامه موشکی و هستهای تهران است، تعمیق همکاریهای نظامی تهران و پکن میتواند معادلات امنیتی خاورمیانه را وارد مرحلهای تازه کند.
