خبرگزاری راسک: به گزارش روزنامه بریتانیایی گاردین، ادعای دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، مبنی بر انجام «گفتوگوهای بسیار خوب» با ایران، در شرایطی مطرح شده که تهران هرگونه مذاکره مستقیم را رد کرده و ابهامات جدی درباره ماهیت این تماسها همچنان باقی است. این وضعیت در عین حال نشانهای از تلاشهای تازه برای کاهش تنش در منطقه ارزیابی میشود، هرچند با تردیدهای گسترده همراه است.
بر اساس این گزارش، ترامپ در حالی که در کنار هواپیمای «ایرفورس وان» با خبرنگاران سخن میگفت، تلاش کرد این چرخش ناگهانی به سمت دیپلماسی را بهعنوان نوعی پیشرفت معرفی کند؛ آن هم در شرایطی که تهدید حمله به زیرساختهای انرژی ایران، در صورت بسته ماندن تنگه هرمز، همچنان مطرح است. این تغییر لحن، تنها ساعاتی پیش از آغاز معاملات بازارهای آمریکا رخ داد؛ زمانی که نگرانیها از شوکهای تازه در بازار نفت و انرژی به اوج رسیده بود.
ترامپ در توضیح طرف مذاکره، بدون ذکر نام مشخص، گفت که آمریکا با «فردی بسیار مورد احترام» در ایران در تماس است، اما تأکید کرد که این فرد رهبر عالی ایران نیست. او همچنین از ذکر نام این شخص خودداری کرد و مدعی شد که افشای هویت او میتواند جانش را به خطر بیندازد. این اظهارات، بر ابهام و بیاعتمادی پیرامون این ادعاها افزوده است.
در همین حال، توصیف ترامپ از مفاد احتمالی توافق نیز با تناقضهایی همراه بود. او از یک سو بر عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای تأکید کرد و از سوی دیگر بهطور مبهم از «کنترل مشترک تنگه هرمز» و حتی «تغییرات بسیار جدی در ساختار حکومتی» سخن گفت. به گفته گاردین، هدایت این تماسها بار دیگر به استیو ویتکاف و جرد کوشنر سپرده شده است.
در نقطه مقابل، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، که از او بهعنوان یکی از طرفهای احتمالی این تماسها نام برده شده، هرگونه مذاکره را قاطعانه رد کرده است. او با اشاره به شرایط بازارهای مالی و انرژی، ادعاهای مطرحشده را «اخبار جعلی» دانسته و تأکید کرده است که آمریکا تلاش دارد با چنین روایتهایی، از فشارهای ناشی از بسته شدن تنگه هرمز و پیامدهای آن بر بازار جهانی نفت بکاهد.
گاردین همچنین مینویسد که با وجود تکذیب رسمی تهران، برخی نشانهها از تلاشهای غیرمستقیم برای آغاز گفتوگوها حکایت دارد. وزارت خارجه ایران اعلام کرده که در روزهای اخیر پیامهایی از سوی برخی کشورهای «دوست» دریافت کرده که حاکی از تمایل آمریکا برای مذاکره با هدف پایان دادن به جنگ است، هرچند تأکید شده که هیچ گفتوگوی مستقیمی در جریان نیست.
در این میان، برخی قدرتهای منطقهای از جمله پاکستان، مصر و ترکیه در تلاشاند نقش میانجی را ایفا کنند؛ تلاشی که نشاندهنده نگرانی فزاینده از گسترش درگیریها در خاورمیانه است.
در سطح بینالمللی، این تحرکات با واکنش محتاطانه مواجه شده است. کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، ضمن استقبال محتاطانه از این روند، تأکید کرده که لندن از پیش در جریان این تماسها بوده است. در مقابل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با لحنی محتاطانه اعلام کرده که هرگونه توافق احتمالی باید منافع امنیتی اسرائیل را تضمین کند.
با این حال، به نوشته گاردین، اسرائیل که در هفتههای اخیر نقش محوری در حملات به اهداف ایرانی داشته، هنوز نشانهای از آمادگی برای توقف عملیات نظامی بروز نداده و حملات خود را در ایران و لبنان ادامه میدهد. این موضوع نشان میدهد که حتی در صورت پیشرفت دیپلماتیک، اختلافات میدانی همچنان پابرجاست.
در نهایت، این گزارش تأکید میکند که تحرکات دیپلماتیک اخیر ممکن است بیش از آنکه نشانه پیشرفت واقعی در مذاکرات باشد، تلاشی از سوی ترامپ برای خرید زمان در برابر فشارهای فزاینده بازارهای نفت و انرژی باشد. در همین حال، پنتاگون به استقرار نیروهای نظامی ادامه میدهد و گزینههای نظامی، از جمله کنترل مسیرهای حیاتی مانند تنگه هرمز، همچنان روی میز باقی مانده است.
