خبرگزاری راسک: مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، امروز شنبه، ۵ ثور، با اشاره به سالگرد شکست عملیات آمریکایی «پنجه عقاب» (Operation Eagle Claw) در صحرای طبس در سال ۱۹۸۰، از آنچه «طبس دوم» در جنوب استان اصفهان نامید، به عنوان نشانهای از «تفوق الهی» و حمایت الهی از ایران یاد کرد.
در توییتی که پزشکیان امروز منتشر کرد، آمده است: «۵ اردیبهشت، سالروز شکست تاریخی آمریکا در طبس است که تفوق الهی بر هر اراده دیگری مشخص شد. امسال نیز مدد خداوند، طبس دیگری را در جنوب اصفهان رقم زد و نشان داد خدای شنهای طبس، خدای نگهدارنده مردمان این سرزمین است. امیدوارم چنین شکستهای تاریخی، درس عبرتی برای مستکبران عالم باشد.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که تنشهای نظامی میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل از فبروری ۲۰۲۶ ادامه دارد و شامل حملات هوایی گسترده، عملیات ویژه و درگیریهای مستقیم بوده است.
عملیات پنجه عقاب در ۲۴-۲۵ اپریل ۱۹۸۰ (۵ اردیبهشت/ثور ۱۳۵۹) با هدف نجات ۵۲ گروگان آمریکایی در سفارت ایالات متحده در تهران انجام شد. این مأموریت به دلیل طوفان شن شدید، مشکلات فنی هلیکوپترها و برخورد یک هلیکوپتر با هواپیمای سوخترسان سی-۱۳۰ در نقطهای موسوم به «دیزرت ون» نزدیک طبس، با شکست مواجه شد. هشت سرباز آمریکایی کشته شدند، چندین هلیکوپتر و هواپیما آسیب دید یا رها شد و عملیات لغو گردید. این رویداد یکی از نمادهای شکست نظامی آمریکا در دوران پس از انقلاب اسلامی ایران تلقی میشود و هر سال در ایران گرامی داشته میشود.
ایران ادعا میکند که در اوایل اپریل ۲۰۲۶ (حدود ۵-۷ اپریل)، نیروهای مسلحش یک عملیات آمریکایی را در جنوب استان اصفهان خنثی کردهاند. طبق بیانیههای رسمی سپاه پاسداران و ستاد مشترک نیروهای مسلح ایران، این مأموریت با پوشش «نجات خلبان یک جنگنده اف-۱۵ آمریکایی که پیشتر سرنگون شده بود»، انجام شد اما در واقع تلاشی برای نفوذ به تأسیسات هستهای یا سرقت مواد هستهای غنیشده بوده است.سخنگوی ستاد فرماندهی مرکزی خاتمالانبیا، ابراهیم زلفقاری، اعلام کرد که دو هواپیمای ترابری نظامی سی-۱۳۰ (یا امسی-۱۳۰) و دو هلیکوپتر بلکهاوک آمریکایی در یک فرودگاه متروکه نابود شدند. ایران تصاویری از لاشههای سوخته این تجهیزات منتشر کرده و آن را «شکست کامل» عملیات توصیف کرده است.
مقامات آمریکایی تأیید کردهاند که مأموریت نجات دو خلبان (یا یک خلبان و یک خدمه) پس از سرنگونی یک اف-۱۵ انجام شد و خلبانان با موفقیت خارج شدند. با این حال، منابع آمریکایی گزارش دادهاند که دو هواپیمای امسی-۱۳۰جی به دلیل گیر کردن در زمین، عمداً توسط نیروهای خودی منهدم شدند تا به دست دشمن نیفتند، نه اینکه مستقیماً توسط آتش ایرانی نابود شوند. برخی گزارشها نیز به چالشهای عملیاتی و لزوم تخریب تجهیزات برای جلوگیری از به دام افتادن اشاره کردهاند.
ایران این رویداد را «طبس دوم» نامیده و آن را با شکست ۱۹۸۰ مقایسه میکند. برخی رسانههای ایرانی حتی ادعا کردهاند که مأموریت پوششی برای ورود به تونلهای تأسیسات هستهای اصفهان و برداشتن اورانیوم غنیشده بوده، هرچند این ادعا توسط منابع مستقل تأیید نشده است.زمینه این اظهارات پزشکیان در میانه درگیری گستردهتری مطرح میشود که از ۲۸ فبروری ۲۰۲۶ با حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به اهداف نظامی و هستهای ایران آغاز شد. گزارشها از کشته شدن مقامات ارشد ایرانی از جمله رهبر معظم پیشین نیز حکایت دارد، هرچند جزئیات دقیق همچنان مورد اختلاف است. پزشکیان در هفتههای اخیر نامهای سرگشاده به مردم آمریکا نوشته و تأکید کرده که ایران جنگ را آغاز نکرده است.
کارشناسان میگویند مقایسههای مکرر با طبس ۱۹۸۰ بخشی از روایت رسمی ایران برای تقویت روحیه داخلی و نمایش «حمایت الهی» در برابر قدرتهای غربی است. با این حال، تحلیلگران غربی این رویداد اصفهان را بیشتر یک عملیات پیچیده نجات خلبان با هزینههای عملیاتی بالا (از دست دادن تجهیزات گرانقیمت) میدانند تا یک شکست استراتژیک قاطع.تاکنون هیچ واکنش رسمی فوری از سوی دولت ایالات متحده به توییت پزشکیان منتشر نشده است. تنشها در منطقه همچنان بالاست و مذاکرات غیرمستقیم در عمان و در جای دیگر ادامه دارد.
