خبرگزاری راسک: بر اساس گزارش منتشرشده از سوی سیانان (به نقل از «آرت نیوسپیپر»)، یک اثر هنری عظیم در منطقه مدرن «هادسون یاردز» در منهتن، بهعنوان ادای احترام به بوداهای بامیان آثار تاریخی قرن ششم میلادی در افغانستان که در سال ۲۰۰۱ توسط طالبان بهطور کامل تخریب شدند، نصب شده است؛ اقدامی که بار دیگر پیامدهای ویرانگر سیاستهای فرهنگی و ایدئولوژیک طالبان را به سطح جهانی یادآوری میکند.
این مجسمه که توسط هنرمند ویتنامی-آمریکایی، آقای اندرو نگوین، ساخته شده، با عنوان «سلسال» نامی که مردم محلی بامیان به یکی از این تندیسهای عظیم داده بودند و بهمعنای «نوری که در سراسر جهان میتابد» است برای مدت حدود یکونیم سال در پارک مرتفع «هایلاین» به نمایش گذاشته خواهد شد. تخریب این آثار توسط طالبان در سال ۲۰۰۱، همچنان یکی از شاخصترین نمونههای نابودی سیستماتیک میراث فرهنگی در جهان معاصر بهشمار میرود.
این هنرمند درباره اثر خود گفته است: «امیدوارم این کار به فضایی برای پرسش و یادآوری تبدیل شود.» او تأکید میکند که اگرچه این اثر برای بازتاب یک لحظه خاص طراحی نشده، اما ناگزیر با واقعیت جنگها و تخریبهای امروز از جمله میراث سیاستهای افراطی طالبان همخوانی پیدا کرده است.
این مجسمه ۲۷ فوتی از سنگ ماسه ساخته شده و برخلاف نسخههای اصلی، بازسازی کامل آنها نیست، بلکه بازخوانی هنری از آنها محسوب میشود. در اقدامی نمادین، دستان این تندیس از فولاد ساخته شده و بهصورت معلق در کنار بدنه قرار گرفتهاند؛ دستانی که از ذوب بقایای مهمات جنگی از جمله تسلیحات بهکاررفته در افغانستان ساخته شدهاند. این انتخاب، بهطور مستقیم به چرخه خشونت و جنگهایی اشاره دارد که در آن، از جمله تحت سلطه طالبان، نهتنها جان انسانها بلکه میراث فرهنگی نیز قربانی شده است.
نگوین با اشاره به شباهتهای تاریخی میان جنگهای آمریکا در ویتنام و افغانستان، تأکید میکند که مواد اولیه در پروژههای او نقش کلیدی دارند. او توضیح داده که این اثر در ویتنام ساخته و سپس به نیویورک منتقل شده است.
از سوی دیگر، سیسیلیا المانی، مدیر و کیوریتور برنامه هنری هایلاین، این اثر را «بسیار تأثیرگذار و کمنظیر» توصیف کرده و گفته است که استفاده از سنگ ماسه در هنر معاصر، مخاطب را به تاریخ و حافظه جمعی پیوند میدهد حافظهای که در مورد افغانستان، بهویژه با تخریبهای ایدئولوژیک طالبان، بهشدت آسیب دیده است.
این پروژه نخستینبار در سال ۲۰۲۳ پیشنهاد شد؛ دورهای که بازگشت طالبان به قدرت، نگرانیهای گستردهای درباره آینده میراث فرهنگی و حقوق انسانی در افغانستان ایجاد کرده بود. اکنون، با ادامه تنشهای جهانی، این اثر معنای عمیقتری یافته و به نمادی از حافظه، مقاومت فرهنگی و نقد نابودی میراث توسط جریانهای افراطی از جمله طالبان تبدیل شده است.
این مجسمه تا پاییز ۲۰۲۷ در محل خود باقی خواهد ماند و قرار است با برگزاری نشستها، سخنرانیها و جلسات مدیتیشن، به بستری برای گفتوگو درباره تاریخ، جنگ، و مسئولیت جهانی در قبال حفاظت از فرهنگها تبدیل شود.
این اثر هنری نهتنها بازسازی نمادین یکی از بزرگترین میراثهای فرهنگی نابودشده توسط طالبان است، بلکه بازتابی از پیامدهای گسترده سیاستهای افراطی بر فرهنگ، هویت و حافظه تاریخی ملتها محسوب میشود پیامی که در قلب یکی از مدرنترین شهرهای جهان، برای مخاطبان بینالمللی بازخوانی شده است.
مجسمهای در نیویورک یاد تخریب بوداهای بامیان توسط طالبان را زنده کرد
