خبرگزاری راسک: بر اساس گزارشی تحلیلی که در وبسایت فیر آبزرور، به قلم نورالهدی عاطف منتشر شده، پاکستان در ماه فبروری ۲۰۲۶ عملیاتی نظامی موسوم به «غضب للحق» را علیه اهدافی در داخل خاک افغانستان آغاز کرد؛ اقدامی که اسلامآباد آن را نتیجه شکست مسیرهای دیپلماتیک و «آخرین گزینه» برای مقابله با تهدیدات امنیتی عنوان میکند.
این گزارش تأکید میکند که بازگشت طالبان افغانستانی به قدرت در سال ۲۰۲۱، نهتنها به تثبیت امنیت منجر نشد، بلکه بهگفته منابع بینالمللی، زمینه را برای احیای ساختاری گروههای مسلح فراهم کرد. آزادی گسترده زندانیان مرتبط با شبکههایی چون القاعده، داعش، تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) و دیگر گروهها، به بازآرایی این شبکهها انجامید.
در این چارچوب، گزارشهای نهادهای بینالمللی از جمله تیم نظارتی سازمان ملل نشان میدهد که همپوشانی عملیاتی و ایدئولوژیک میان طالبان و این گروهها، به تقویت تهدیدات فرامرزی منجر شده است؛ موضوعی که بهطور مستقیم امنیت پاکستان و منطقه را تحت تأثیر قرار داده است.
در ادامه گزارش آمده است که پاکستان طی سالهای اخیر، مسیرهای مختلف دیپلماتیک را برای مهار این تهدیدات دنبال کرده است؛ از مشارکت در توافق دوحه تا دهها نشست رسمی، دیدار سطح بالا و مکاتبات دیپلماتیک.
با این حال، بهنوشته فیر آبزرور، عدم اقدام مؤثر از سوی طالبان افغانستانی برای مهار فعالیت گروههای مسلح، این روند را به بنبست رسانده است. تحلیلگران این وضعیت را نشانهای از ناتوانی یا عدم تمایل ساختاری طالبان در تفکیک خود از شبکههای افراطی ارزیابی میکنند.
افزایش حملات در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، بهویژه حملات مرگبار علیه اهداف غیرنظامی و امنیتی در پاکستان، بهعنوان نقطه عطفی در تغییر رویکرد اسلامآباد توصیف شده است.
در این گزارش به مجموعهای از حملات اشاره میشود که بهگفته مقامهای پاکستانی، ریشه در خاک افغانستان داشتهاند. چنین روندی، در تحلیل نهایی، نشاندهنده تبدیل افغانستان تحت حاکمیت طالبان به یک بستر عملیاتی برای شبکههای فرامرزی ارزیابی شده است.
در پاسخ به این تحولات، پاکستان در فبروری ۲۰۲۶ عملیات نظامی خود را با هدف قرار دادن مواضع گروههای مسلح در استانهای مرزی افغانستان آغاز کرد. بهنوشته این تحلیل، این اقدام بیانگر گذار از راهبرد مهار دیپلماتیک به مداخله مستقیم امنیتی است.
گزارش همچنین به حملات هوایی علیه تأسیسات و انبارهای تسلیحاتی اشاره میکند که گفته میشود بخشی از تجهیزات باقیمانده از حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان بهدست گروههای مسلح افتاده و مورد استفاده قرار گرفته است.
اسلامآباد این اقدام را در چارچوب «دفاع پیشدستانه» و برای جلوگیری از گسترش تهدیدات تروریستی توجیه میکند. بهگفته مقامهای پاکستانی، این کشور طی دو دهه گذشته هزینه سنگینی در مبارزه با تروریسم پرداخته و اکنون با تهدیدی مواجه است که ریشه در خارج از مرزهایش دارد.
در عین حال، تحلیل منتشرشده در فیر آبزرور هشدار میدهد که ادامه این روند میتواند به نهادینهشدن یک تقابل فرامرزی میان دو کشور منجر شود؛ وضعیتی که نهتنها ثبات منطقه، بلکه معادلات امنیتی آسیای مرکزی و جنوبی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
این گزارش نشان میدهد که بحران امنیتی میان پاکستان و طالبان وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن،
نقش طالبان افغانستانی بهعنوان یک بازیگر حاکم اما فاقد کنترل کامل امنیتی زیر سؤال رفته
و گزینه نظامی بهعنوان ابزار سیاستگذاری امنیتی پاکستان برجسته شده است
در چنین شرایطی، آینده روابط پاکستان و طالبان بیش از هر زمان دیگری به نحوه مدیریت این چرخه تنش، و بهویژه به رفتار ساختاری طالبان در قبال گروههای مسلح وابسته خواهد بود.
گذار از صبر راهبردی به اقدام نظامی؛ دکترین جدید امنیتی پاکستان در قبال طالبان
