خبرگزاری راسک: در آستانه حمله ۲۸ فبروری به ایران، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نهتنها در «اتاق وضعیت» کنار دونالد ترامپ حضور داشت، بلکه به نوشته روزنامه نیویورک تایمز هدایت اصلی بحثها را نیز بر عهده داشت؛ او پیشبینی میکرد که حمله مشترک امریکا و اسرائیل میتواند به فروپاشی جمهوری اسلامی ایران منجر شود. اما تنها چند هفته بعد، پس از آنکه این برآوردها نادرست از آب درآمد، وضعیت بهگونهای چشمگیر تغییر کرد و اسرائیل عملاً از مذاکرات آتشبس میان واشنگتن و تهران کنار گذاشته شد.
بر اساس گزارش مشترک دیوید هالفینگر و رونن برگمن در نیویورکتایمز، دو مقام دفاعی اسرائیل گفتهاند که دولت ترامپ رهبران اسرائیل را تقریباً بهطور کامل از روند گفتوگوهای مربوط به آتشبس با ایران خارج کرده بود. این مقامها، که نخواستند نامشان فاش شود، گفتهاند اسرائیل ناچار شده اطلاعات مربوط به مذاکرات امریکا و ایران را از طریق ارتباطات منطقهای، دیپلوماتها و شبکههای اطلاعاتی خود در داخل ایران بهدست آورد.
نیویورکتایمز مینویسد این تغییر موقعیت برای نتانیاهو، که سالها خود را سیاستمداری معرفی میکرد که توانایی ویژهای در جلب حمایت ترامپ دارد، یک شکست سیاسی و شخصی محسوب میشود. او در روزهای نخست جنگ، در سخنرانیهای تلویزیونی خود تأکید میکرد که تقریباً هر روز با ترامپ گفتوگو میکند، با او تبادل نظر دارد و تصمیمها را «مشترکاً» میگیرند.
نتانیاهو جنگ علیه ایران را با سه هدف اصلی آغاز کرده بود: سرنگونی نظام جمهوری اسلامی، نابودی کامل برنامه هستهای ایران و از بین بردن توان موشکی این کشور. اما گزارش نیویورکتایمز تأکید میکند که هیچیک از این اهداف محقق نشده است. نه حکومت ایران سقوط کرد، نه برنامه هستهای آن پایان یافت و نه زرادخانه موشکی تهران از میان رفت.
در بخشی از این گزارش آمده است که پیشنهاد اخیر امریکا برای توافق با ایران، شامل تعلیق ۲۰ ساله فعالیتهای هستهای تهران بوده؛ پیشنهادی که به باور مقامهای اسرائیلی، شباهت زیادی به توافق هستهای سال ۲۰۱۵ دولت باراک اوباما دارد؛ توافقی که نتانیاهو در آن زمان بهشدت با آن مخالفت کرده بود و ترامپ نیز بعدها از آن خارج شد.
نیویورکتایمز همچنین گزارش داده است که اسرائیل نگران است توافق احتمالی میان واشنگتن و تهران حتی موضوع موشکهای بالستیک ایران را نیز شامل نشود. مقامهای اسرائیلی میگویند اگر چنین شود، توافق جدید تفاوت چندانی با توافق ۲۰۱۵ نخواهد داشت؛ توافقی که تلآویو آن را ناکافی میدانست.
در ادامه گزارش آمده است که ایران، برخلاف انتظارات اولیه واشنگتن و تلآویو، پس از جنگ رفتاری شبیه یک «بازمانده پیروز» از خود نشان داده است. بسته شدن تنگه هرمز از سوی تهران، افزایش شدید بهای نفت و فشار اقتصادی ناشی از آن، دولت ترامپ را به سمت پذیرش آتشبس سوق داد. در مقابل، اسرائیل نتوانست به اهداف استراتژیک خود دست پیدا کند.
به نوشته نیویورکتایمز، اسرائیل اکنون نگران آن است که لغو تحریمهای اقتصادی ایران، میلیاردها دالر در اختیار تهران قرار دهد؛ منابعی که میتواند صرف بازسازی توان نظامی ایران و حمایت مجدد از گروههای متحدش از جمله حزبالله شود.
گزارش همچنین به اختلافهای فزاینده میان واشنگتن و تلآویو در جریان جنگ اشاره میکند. در یکی از موارد، اسرائیل با هماهنگی قبلی با امریکا تأسیسات نفتی تهران و کرج را هدف قرار داد، اما پس از شدت گرفتن پیامدهای این حملات و نگرانی کشورهای خلیج فارس، دولت ترامپ نارضایتی خود را از این عملیات ابراز کرد و خواستار توقف حملات به زیرساختهای انرژی ایران شد.
نیویورکتایمز مینویسد در حمله دیگری به میدان گازی «پارس جنوبی» و تأسیسات نفتی جنوب ایران نیز ابتدا هماهنگیهایی میان دو طرف انجام شده بود، اما ترامپ بعداً از ادامه این حملات عقبنشینی کرد. او در مقاطعی حتی بهصورت علنی اسرائیل را بهخاطر شدت حملاتش مورد انتقاد قرار داد.
بنیامین نتانیاهو پس از یکی از این حملات اعلام کرد: «واقعیت اول این است که اسرائیل بهتنهایی عمل کرد و واقعیت دوم این است که رئیسجمهور ترامپ از ما خواست حملات بعدی را متوقف کنیم و ما نیز این کار را انجام میدهیم.»
این گزارش تأکید میکند که اسرائیل، کشوری که همواره بر اصل «دفاع از خود با تکیه بر خود» تأکید داشت، اکنون بیش از هر زمان دیگری وابسته به تصمیمهای واشنگتن شده است. حتی اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در ۲۳ اپریل گفته بود: «ما فقط منتظر چراغ سبز امریکا هستیم.»
نیویورکتایمز در ادامه مینویسد که برخی مقامهای اسرائیلی از این وضعیت احساس تحقیر میکنند؛ زیرا اسرائیل در جریان جنگ، بخشی از جنجالیترین عملیاتها را برعهده گرفت، از جمله ترور فراقضایی رهبر یک کشور مستقل؛ اقدامی که ایالات متحده هرگز بهصورت علنی مسئولیت مشابه آن را نپذیرفته است.
در بخش پایانی گزارش آمده است که نتانیاهو بهتدریج مجبور شد لحن و اهداف اعلامی جنگ را تغییر دهد. او که در آغاز جنگ وعده «حذف تهدید هستهای و موشکی ایران» را داده بود، بعدها بیشتر بر «ائتلاف بیسابقه» خود با ترامپ تمرکز کرد و مدعی شد همین اتحاد، اسرائیل را به یک قدرت منطقهای و حتی جهانی تبدیل کرده است.
نیویورکتایمز: نتانیاهو از شریک اصلی ترامپ در جنگ ایران، به چهرهای کنارگذاشتهشده در مذاکرات تبدیل شد
