خبرگزاری راسک: به گزارش خبرگزاری تسنیم، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، و سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، امروز دوشنبه، ۴ جوزا، به دوحه سفر کردهاند. رویترز نیز به نقل از یک مقام آگاه گزارش داد که این دو مقام ارشد در پایتخت قطر با نخستوزیر این کشور دیدار خواهند کرد؛ دیداری که بر بستر مذاکرات جاری برای دستیابی به توافق میان تهران و واشنگتن انجام میشود.
بنابر همین گزارش، گفتوگوهای دوحه عمدتاً حول دو موضوع محوری شکل خواهد گرفت: آینده تنگه هرمز و مسئله ذخایر اورانیوم غنیشده ایران دو پروندهای که در هفتههای اخیر به کانون اصلی اختلاف میان دو طرف تبدیل شدهاند.
رسانههای ایرانی پیش از این خبر داده بودند که عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، نیز جداگانه راهی قطر شده است. منبع آگاه رویترز تأیید کرد که همتی بخشی از هیئت گسیلشده به دوحه است و مأموریت او بررسی ساز و کار آزادسازی داراییهای ایران که در چارچوب یک کمیسیون اقتصادی موازی دنبال میشود در صورت تحقق توافق نهایی است. سیانان نیز در گزارشی مستقل تأیید کرد که اموال مسدودشده ایران در تفاهمنامهای که هماکنون میان واشنگتن و تهران در حال مذاکره است، جایگاه صریح دارد.
این سفر در شرایطی صورت میگیرد که قطر در هفتههای اخیر نقش پررنگتری در فرآیند میانجیگری ایفا کرده است. جمعه گذشته یک هیئت ارشد قطری به تهران سفر کرد تا ابتکار دیپلماتیک پاکستان را که نقش میانجی رسمی را بر عهده دارد پشتیبانی کند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، در عین تأیید فعالتر شدن دوحه، تأکید کرد که اسلامآباد همچنان طرف میانجی رسمی باقی میماند.
بقایی در نشست هفتگی با خبرنگاران، ضمن اذعان به پیشرفت در مذاکرات، لحنی محتاطانه در پیش گرفت. او گفت که «در بخش زیادی از موضوعات مورد گفتوگو با آمریکا به جمعبندی رسیدهایم»، اما بلافاصله افزود: «این به معنای آن نیست که امضای توافق قریبالوقوع است.»
این اظهارات در تقابل آشکار با لحن واشنگتن قرار دارد؛ جایی که دونالد ترامپ روز شنبه مدعی شد توافق با ایران «تا حد زیادی مذاکره شده» و بهزودی اعلام خواهد شد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز روز دوشنبه گفت واشنگتن یا به «توافقی خوب» دست خواهد یافت یا ناگزیر به «راه دیگری» خواهد رفت اشارهای که ناظران آن را تلویحاً به گزینه نظامی تعبیر کردهاند.
بر اساس آنچه رسانههای بینالمللی از متن پیشنویس تفاهمنامه گزارش دادهاند، دستکم سه موضوع همچنان حلنشده مانده است: نحوه بازگشایی تنگه هرمز و تکلیف مینهای کارگذاشتهشده در آن، سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، و دامنه لغو تحریمها. تهران بر آزادی کامل فروش نفت و آزادسازی داراییهای مسدودشده پافشاری میکند؛ واشنگتن اما همچنان بر تضمینهای هستهای اصرار دارد.
قالیباف که در مذاکرات رو در روی اسلامآباد به عنوان سرمذاکرهکننده ارشد ایران ظاهر شد روز شنبه در دیدار با مقامات پاکستان هشدار داد که در صورت از سرگیری حملات نظامی، پاسخ ایران «کوبندهتر و تلختر» از مرحله نخست درگیری خواهد بود. این اظهار، خواه تاکتیک مذاکراتی باشد خواه هشدار راهبردی، نشان میدهد تهران در این دور از گفتوگوها با دستی پر و بدون احساس ضعف پشت میز نشسته است.
