خبرگزاری راسک: دولت کانادا با امضای یک قرارداد دفاعی دو و نیم میلیارد دالری، سامانهی راداری دوربرد «جیندالی» (جورن) ساخت استرالیا را برای تقویت نظارت و هشدار زودهنگام در منطقهی قطب شمال انتخاب کرد؛ تصمیمی که بهعنوان بزرگترین قرارداد صادرات دفاعی در تاریخ استرالیا شناخته میشود.
این قرارداد میان استفن فور، دبیر دولت کانادا در حوزهی تدارکات دفاعی، و ریچارد مارلز، وزیر دفاع استرالیا، در کانبرا به امضا رسید. شرکت بیایای سیستمز استرالیا بهعنوان شریک صنعتی اصلی این پروژه، تحویل سامانه را از اول جولای ۲۰۲۶ آغاز میکند و هدفگذاری شده که این سامانه تا دسامبر ۲۰۲۹ به آمادگی عملیاتی اولیه برسد.
بر اساس این توافق، کانادا از فناوری رادار «ماورای افق» استرالیا بهره خواهد گرفت؛ سامانهای که قادر است هواپیماها، کشتیها و برخی تهدیدهای موشکی را از فاصلهای تا سه هزار کیلومتر شناسایی و رهگیری کند. این فناوری قرار است بخش مهمی از شبکهی جدید نظارت و هشدار زودهنگام کانادا در قطب شمال را تشکیل دهد.
سامانهی جورن که طی چهار دهه توسعه یافته، از پیشرفتهترین رادارهای ماورای افق جهان به شمار میرود و با استفاده از بازتاب امواج رادیویی فرکانس بالا از لایهی یونوسفر، امکان رصد اهدافی را فراهم میکند که به دلیل انحنای زمین از دید رادارهای متعارف پنهان میمانند. شبکهی اصلی این سامانه در استرالیا از سه ایستگاه در ایالتهای کوئینزلند، استرالیای غربی و منطقهی شمالی تشکیل شده است.
مقامهای کانادایی میگویند این پروژه بخشی از برنامهی گستردهی نوسازی سامانههای دفاعی و تقویت حاکمیت این کشور در مناطق شمالی است؛ منطقهای که با ذوب یخهای قطبی و افزایش رقابت قدرتهای جهانی، اهمیت راهبردی فزایندهای پیدا کرده است.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا اعلام کرده که این کشور در مجموع شش میلیارد دالر برای این پروژه سرمایهگذاری خواهد کرد. قرارداد کنونی تنها نخستین مرحلهی این پروژهی بزرگ است که در چارچوب برنامهی سی و هشت و نیم میلیارد دالری نوسازی فرماندهی مشترک هوافضای آمریکا و کانادا (نوراد) در دو دههی آینده تعریف شده است. در کنار این سامانه، یک سامانهی دوم موسوم به رادار فراخطالافق قطبی (پی-اوتر) نیز در آینده پوشش مناطق دورافتادهتر شمال را برعهده خواهد گرفت، هرچند محل استقرار آن هنوز محرمانه باقی مانده است.
این نخستینبار است که استرالیا فناوری پیشرفتهی رادار «جیندالی» را به یک کشور خارجی صادر میکند. دولت استرالیا این قرارداد را «بزرگترین موفقیت صادراتی صنعت دفاعی» خود توصیف کرده و اعلام کرده که اجرای آن صدها فرصت شغلی تخصصی در حوزههای مهندسی نرمافزار، یکپارچهسازی سیستمها و پشتیبانی بلندمدت در استرالیا ایجاد خواهد کرد. همچنین پیشبینی میشود این پروژه سالانه نزدیک به دوصد و نود میلیون دالر به تولید ناخالص داخلی کانادا بیفزاید و در دورهی ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۳ سالانه حدود دو هزار و دوصد و هفتاد شغل در کانادا ایجاد کند.
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا در مراسم امضای این قرارداد چنین گفت: «استرالیا در فناوری رادار ماورای افق پیشتاز جهان است و این توافق نوآوری استرالیایی را به نمایش میگذارد.»
این تصمیم در حالی اتخاذ شده که پیشتر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از رویکرد اوتاوا در انتخاب سامانههای دفاعی غیرآمریکایی انتقاد کرده و نسبت به پیامدهای امنیتی آن هشدار داده بود. با این حال، دولت کانادا تأکید کرده که انتخاب سامانهی استرالیایی بر اساس ملاحظات فنی، عملیاتی و نیازهای ویژهی نظارتی در قطب شمال صورت گرفته است.
کارشناسان دفاعی این قرارداد را نشانهای از گسترش همکاریهای راهبردی میان کانبرا و اتاوا و تلاش کانادا برای تنوعبخشیدن به شرکای دفاعی خود فراتر از وابستگی سنتی به ایالات متحده ارزیابی میکنند؛ تلاشی که در بستر تنشهای تجاری گسترده میان اوتاوا و واشنگتن در دوران ترامپ، ابعاد راهبردی عمیقتری پیدا کرده است. این قرارداد همچنین پیوندهای اطلاعاتی و دفاعی اتحاد «پنج چشم» را که کانادا، استرالیا، بریتانیا، نیوزیلند و آمریکا را در بر میگیرد، در قطب شمال تقویت میکند.
کانادا به جای سامانه راداری «گنبد طلایی» آمریکا، سامانه راداری استرالیا را خریداری میکند
