خبرگزاری راسک: متحدان آمریکایی دونالد ترامپ این هفته در اورشلیم حاضر شدند تا در برابر جامعهای که از توافق موقت واشنگتن با تهران و انتقادات کاخ سفید نگران شده، از رئیسجمهور دفاع کنند؛ نگرانیهایی که با هم تصویری از شکاف در پیوند چنددههای اسرائیل و آمریکا را ترسیم میکنند.
رویترز در گزارشی از اورشلیم مینویسد که روابط آمریکا و اسرائیل مسیر پرفراز و نشیبی را پیموده است؛ از سرخوشی اولیهای که دو طرف پس از حملهی مشترک به ایران داشتند تا اختلافات آشکاری که میان ترامپ و نخستوزیر بنیامین نتانیاهو بر سر چگونگی پایان دادن به جنگ چهارماهه درگرفته است.
نتانیاهو و بسیاری از اسرائیلیها این خطر را احساس میکنند که یادداشت تفاهم ترامپ با ایران، کشوری را که آن را مرگبارترین دشمن خود میدانند تقویت کرده و توانایی واکنش آنها به تهدیدات حزبالله لبنان را که ایران از آن حمایت میکند محدود میسازد. آنها احساس میکنند که پیوند با آمریکا که سالها ستون فقرات رویکرد راهبردی اسرائیل بوده، در فشار قرار گرفته؛ بهویژه که نظرسنجیها حکایت از نارضایتی فزایندهی آمریکاییها از اسرائیل دارند و قدرتمندترین حامی این کشور در واشنگتن نیز به نظر میرسد دارد روی برمیگرداند.
مایک هاکابی، سفیر آمریکا در اسرائیل، روز یکشنبه پس از آنکه پذیرفت «سطح بسیار بالایی از نگرانی دربارهی این رابطه» وجود دارد، گفت: «ایالات متحده و اسرائیل پیوندی ناگسستنی دارند.» او در اجلاس بینالمللی سیاست جیاناس در اورشلیم سخن میگفت؛ نشستی که نگرانی از وضعیت اتحاد آمریکا و اسرائیل بر فضای بسیاری از گفتگوهای آن سایه انداخته بود.
مارک لوین، مفسر محافظهکار شبکهی فاکسنیوز و حامی دیرینهی ترامپ که اخیراً بر سر توافق ایران با رئیسجمهور فاصله گرفته، به حاضران گفت که هرچند این توافق را نمیپسندد و معتقد است «رژیم ایران» باید نابود شود، با این حال از ترامپ به خاطر آنچه حمایت از آزادی، آزادی دین، مسیحیت و یهودیت خواند، ستایش کرد.
در کنار نگرانی از محتوای توافق ایران، اسرائیلیها از اصرار ترامپ بر موافقت اسرائیل با آتشبس با حزبالله در لبنان و ادبیاتی که در پاسخ به مقاومت نتانیاهو به کار میبرد نیز رنجیدهاند. ترامپ در هفتههای اخیر نتانیاهو را «دیوانهی لعنتی» خوانده، به اسرائیل درس داده که «مجبور نیستی هر بار که دنبال کسی میگردی یک آپارتمان را خراب کنی» و علناً این احتمال را مطرح کرده که از سوریه بخواهد جای سربازان اسرائیلی را در لبنان بگیرد.
معاون رئیسجمهور جیدی ونس نیز لحنی انتقادیتر داشت و گفت «ترامپ تنها رئیس دولتی است در تمام جهان که در این لحظه با اسرائیل همدل است» و سپس افزود که نباید هر انتقادی از اسرائیل را یهودستیزی دانست.
آنچه نگرانی بسیاری از اسرائیلیها را دوچندان میکند این است که این دیدگاههای تند از درون حزب جمهوریخواه ترامپ صادر میشوند؛ حزبی که روزگاری قابل اعتمادترین پایگاه حمایت از اسرائیل در سیاست آمریکا بود، در حالی که دموکراتها نیز انتقادات خود از اسرائیل را بسیار بیشتر از سالهای گذشته به زبان میآورند.
سید رزنبرگ، مجری رادیویی محافظهکار سرشناس نیویورک، به اسرائیلیها گفت که با همهی نگرانیهایشان از ترامپ، او بهترین گزینهای است که میتوانند داشته باشند. او پس از اعتراف به اینکه «خیلی از مردم در اسرائیل از رئیسجمهور بسیار، بسیار ناراضی هستند»، گفت: «میتوانستید جیدی ونس را داشته باشید. موفق باشید.»
در همین حال، نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو که در اواخر مارس منتشر شد نشان میدهد که در حالی که اکثریت بزرگی از جمهوریخواهان پنجاه سال و بالاتر نگاه مثبتی به اسرائیل دارند، محافظهکاران جوانتر آمریکایی بهطور فزایندهای انتقادیتر شدهاند. بر اساس این نظرسنجی، ۵۷ درصد از جمهوریخواهان ۱۸ تا ۴۹ سال نگاه منفی به اسرائیل دارند که نسبت به یک سال پیش از آن ۵۰ درصد بود افزایش نشان میدهد.
بسیاری از آمریکاییها، از جمله سیاستمداران برجستهی دموکرات، از وسعت کشتار و ویرانیای که کمپین نظامی اسرائیل در غزه به دنبال حملهی مرگبار حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و گروگانگیری شهروندان اسرائیلی در پی داشت، خشمگین بودند. اسرائیل همچنین به دلیل تصمیم مشترک برای آغاز جنگ علیه ایران، درگیریای که در ایالات متحده از جمله در میان پایگاه محافظهکار ترامپ بسیار ناپسند است، با موجی از انتقادات روبهرو شده است.
ویکتوریا کوتس، معاون رئیس بنیاد محافظهکار هریتیج و معاون مشاور امنیت ملی ترامپ در دورهی نخست ریاستجمهوریاش، روز دوشنبه اشاره کرد که روابط آمریکا و اسرائیل در فشار است اما اطمینان خاطر داد که رهبران دو کشور آن را «به مسیر درست بازخواهند گرداند». روز پیش از آن در همین کنفرانس گفته بود که روزهای اخیر «برای همهی ما، به بیان ملایم، چالشبرانگیز بوده» اما در دورهی دوم ترامپ «چیزهای بزرگ و خوب بسیاری بوده که میتوانیم و باید از آنها سپاسگزار باشیم.»
تا همین اواخر، ترامپ در اسرائیل بهعنوان قدرتمندترین متحد این کشور در کاخ سفید شناخته میشد؛ کسی که در دورهی نخست ریاستجمهوریاش اورشلیم را پایتخت اسرائیل و حاکمیت این کشور بر بلندیهای اشغالی جولان را به رسمیت شناخت و نقش محوری در آزادسازی گروگانها در سال گذشته داشت.
دو مقام اسرائیلی آشنا با تفکر نتانیاهو به رویترز گفتند که نخستوزیر نگران این نیست که اظهارات ترامپ و ونس نشانهای از تغییرات معنادار سیاسی آمریکا از جمله کندتر شدن تحویل تسلیحات باشد. این مقامان که با شرط ناشناس ماندن سخن گفتند، اظهار داشتند که نتانیاهو معتقد است این اظهارات بخشاً به دلیل آرام کردن رأیدهندگان پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر آمریکا در پی ناخرسندی رو به افزایش از اسرائیل و جنگ است.
نگرانی در اسرائیل به جایی رسیده که برخی چهرههای برجسته میگویند وقت آن رسیده که این کشور آیندهای بدون حمایت قوی آمریکا را هم در نظر بگیرد و توانمندیهای نظامی و فناوری مستقل خود را بیشتر تقویت کند.
اوهاد طال، رئیس کوکوس اسرائیل-آمریکا در کنست، پارلمان اسرائیل، گفت که اسرائیلیها باید برای روزی آماده شوند که رئیسجمهور آمریکا کمتر حامی این کشور باشد: «به همین دلیل است که باید بسیار مستقلتر باشیم و پیمانهای جدیدی ببندیم.»
رویترز در این گزارش مینویسد که آنچه در اورشلیم این هفته رخ داد، فراتر از یک نشست دیپلماتیک معمول است؛ تصویری از اتحادی است که هر دو طرف هنوز از آن دفاع میکنند، اما هر دو میدانند که دیگر همان نیست که بود.
رویترز: متحدان ترامپ برای آرام کردن نگرانی اسرائیلیها از توافق با ایران راهی بیت المقدس شدند
