خبرگزاری راسک: از کابل تا هرات، از تخار تا قندهار؛ آنچه روزگاری زیر نام “نظام تعلیمی ملی” شناخته میشد، امروز زیر سلطه طالبان به شبکهای پراکنده از تلقین ایدیولوژیک، حذف تخصص، سانسور دانش و بیعدالتی آموزشی مبدل شده است. یافتههای خبرنگاران راسک نشان میدهد که طالبان نهتنها در پایتخت، بلکه در سطح ولایات نیز نظام آموزش را بهگونه هدفمند در جهت تضعیف سواد و تحمیل ایدیولوژی مذهبی بازسازی کردهاند.
همزمان با برکناری گسترده آموزگاران در کابل، در ولایتهایی چون تخار، بلخ، بامیان و نیمروز نیز دهها تن از معلمان مسلکی از وظایفشان کنار زده شدهاند. در ولایت بدخشان، یک منبع محلی به راسک گفت که حدود ۴۰ درصد از معلمان مکاتب متوسطه در سال ۱۴۰۳ تعویض شدهاند.
خانم “مینا جان” (مستعار)، معلم مضمون کیمیا در فیضآباد، میگوید:
“طالبان گفتند که ما وابسته به رژیم پیشین بودیم، اما حقیقت این است که میخواهند معارف را در اختیار ملاهای خودی قرار بدهند، ولو که صنفها را بهکلی خراب کنند.” در کابل، هرات و بلخ، خبرنگاران راسک تأیید کردهاند که نسخه جدید نصاب که از سوی کمیسیون مرکزی طالبان تهیه شده، شامل حذف مضامینی چون فلسفه، جامعهشناسی، حقوق بشر، فرهنگ، تعلیمات مدنی، و تاریخ معاصر است. محتوا بهگونهای تنظیم شده که اطاعت، تعصب و باورهای یکجانبه جای تفکر انتقادی را بگیرد.
آقای “رحمتالله نیکزاد” (مستعار)، مسئول پیشین نصاب تعلیمی در ولایت بلخ، میگوید:
“هدف این نیست که نسل باسواد تربیه شود؛ هدف آن است که نسل وفادار به ایدیولوژی خاص شکل بگیرد.” وضعیت مکاتب دخترانه در ولایات، در مواردی حتی وخیمتر از کابل است. در ولایتهایی مانند پکتیا، قندوز و ارزگان، مکاتب متوسطه و لیسه بهطور کامل تعطیلاند. در بامیان، تنها چند مکتب دخترانه در مرکز فعالاند و آنهم زیر نظارت سخت. “نجیب میرزاده” (مستعار)، شاگرد صنف نهم در بامیان، میگوید:
“ما هر روز با دلهره به مکتب میرویم. هیچ معلوم نیست که فردا صنفها باز باشد یا بسته. معلمها هم جرئت ندارند که چیزی بگویند.”
پدیده فرار مغزها به سطح گستردهتری در ولایات رسیده است. در تخار، منبعی از ریاست معارف محلی به راسک گفت که تنها در یک سال گذشته، ۱۸ آموزگار باسواد ترک وظیفه کردهاند. سانسور، نظارت استخباراتی و فشارهای مذهبی باعث شده است که معلمان یا به مهاجرت روی بیاورند، یا خود را از نظر فکری منزوی سازند. استاد “عبدالهادی قریشی” (مستعار)، معلم ریاضی در هرات، میگوید:
“در صنف فقط نمره میدهیم، اما تدریس نمیکنیم. هیچ معلمی حاضر نیست فکر مستقل را منتقل کند؛ چون خطرناک است.” آنچه امروز در کابل و ولایات در حال شکلگیری است، نه فقط انحطاط تعلیمی، بلکه تولد یک نسل ساختارمند از شاگردانی است که با دین سیاسی و بدون تفکر تربیه میشوند. اگر این روند متوقف نشود، افغانستان نهتنها آینده علمی خود را از دست خواهد داد، بلکه به کشوری با بحران فکری و بیثباتی اجتماعی دوامدار مبدل خواهد شد.
خبرگزاری راسک همچنان به پیگیری این موضوع ادامه میدهد. اگر آموزگار، شاگرد یا عضو خانوادهای هستید که میخواهید روایت خود را با ما شریک بسازید، از طریق آدرس رسمی راسک با ما تماس بگیرید.
نسل بیسواد در راه است؛ گزارش خبرگزاری راسک از فروپاشی آموزش در کابل و ولایات
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
