خبرگزاری راسک: وزارت عدلیه طالبان اعلام کرده است که ملا هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، «قانون تنظیم مشاعرهها» را توشیح کرده است؛ قانونی که به باور فرهنگیان بر اساس آن نه تنها مضمون شعر، بلکه «نگاه شاعر به جهان نیز زیر چتر سانسور رسمی» قرار میگیرد.
حدود دو ماه پیش وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در وبسایت رسمی خود از تهیه مواد این قانون خبر داده و گفته بود که آن را برای توشیح به دفتر رهبر این گروه در قندهار فرستاده است؛ موضوعی که با واکنشهای جدی شاعران و فرهنگیان افغانستان روبهرو شد.
اکنون وزارت عدلیه طالبان روز شنبه، هشتم سنبله، با نشر خبرنامهای اعلام کرده است که این قانون در قالب یک مقدمه، دو فصل و ۱۳ ماده تدوین شده و صراحتاً از شاعران میخواهد از نقد «فرامین و تصمیمهای رهبر طالبان پرهیز» کنند. در کنار آن، موضوعاتی که قرنها الهامبخش ادبیات فارسی و پشتو بوده است، از جمله عشق، دلدادگی و ستایش معشوق، در این قانون ممنوع اعلام شده است. به تصریح طالبان، شعر باید خالی از «عشق مجازی، خواهشات ناروا و احساسات بیجا» باشد.
بر اساس خبرنامه وزارت عدلیه طالبان، در متن این قانون همچنین مفاهیمی چون فمینیسم، کمونیسم، دموکراسی و ناسیونالیسم «افکار غیراسلامی» خوانده شده و شاعران از پرداختن به آنها منع شدهاند. افزون بر این، قانون خطاب خود را تنها متوجه «برادران شاعر» کرده و شاعران زن را نادیده گرفته است.
وزارت عدلیه طالبان تاکید کرده است که مسوولیت اجرای این قانون به وزارت اطلاعات و فرهنگ سپرده شده است. بر اساس آن، هیئتهایی متشکل از نمایندگان این وزارت، اداره امر به معروف و شورای علما موظفاند اشعار و سخنان شرکتکنندگان در مشاعرهها را «تصفیه» کنند. در صورت تخطی نیز مجازات بر مبنای احکام شریعت اعمال خواهد شد.
این اقدام ادامه همان روندی است که طالبان از زمان تسلط بر افغانستان دنبال کرده است؛ روندی که با جلوگیری از برگزاری برخی محافل شعری و زندانیکردن شاعران منتقد همراه بوده است. لغو برنامه «گل ارغوان» در پروان و حاشیههای «گل نارنج» در ننگرهار نمونههایی از این محدودیتها است.
با وضع این قانون تازه، طالبان بار دیگر نشان داده است که آزادی بیان و خلاقیت ادبی را تهدیدی برای حاکمیت خود میداند. به نظر میرسد در افغانستان زیر سلطه طالبان، حتی احساسات شاعرانه نیز باید در چارچوب قوانینی سختگیرانه تعریف شوند؛ قوانینی که بیش از آنکه حامی شعر باشند، صدای متفاوت را خاموش میکنند.
