گلمراد عرب، رییس اتاق تجارت و سرمایهگذاری ننگرهار، هشدار داده است که بسته شدن یکماهه گذرگاه مرزی تورخم و سایر گذرگاهها، خسارتهای مالی هنگفتی به بازرگانان افغانستان و پاکستان وارد کرده و ادامه این وضعیت میتواند مسیرهای تجاری بین دو کشور را دچار تغییرات اساسی کند. به گفته او، هزاران کامیون حامل کالاهای تجاری در هر دو سوی مرز متوقف شدهاند و «بازرگانان افغانستان روزانه حدود دو و نیم میلیون دالر ضرر میکنند.»
عرب تأکید کرده است که اگر این مسیرها باز نشوند، تاجران مجبور خواهند شد مسیرهای جایگزین را برای تجارت انتخاب کنند، چرا که پاکستان به بهانههای مختلف بارها این گذرگاه را بسته است.
او افزوده: «باز کردن فوری تمام مسیرهای تجاری با پاکستان برای جلوگیری از افزایش خسارتهای مالی به تاجران ضروری است.»
از سوی دیگر، زلمی عظیمی، یکی از تاجران فعال در ننگرهار، گفته که بسته شدن گذرگاه تورخم باعث توقف صدها کامیون حامل میوه و سبزیجات تازه شده است و این کالاها در حال فاسد شدن هستند. عظیمی خاطرنشان کرده است: «هر تاجر حداقل بیش از یک میلیون دالر ضرر کرده است و کرایه کامیونها و خراب شدن کالاها فشار مالی سنگینی بر تجار وارد میکند.»
در همین حال رسانهی پاکستانی «دان» نیز روز سهشنبه ۲۰ عقرب، گزارشی نوشته است که یک ماه تعطیلی مرزی باعث ضرر بیش از ۴۵ میلیون دالری به صادرات پاکستان به افغانستان شده است.
منابع رسمی و تجاری اعلام کردهاند که پس از استقرار طالبان در کابل در آگوست ۲۰۲۱، پاکستان بیش از ۶۵ درصد از بازار افغانستان را به ایران، کشورهای آسیای میانه، ترکیه و حتی هند از دست داده است.
این منابع تاکید کردند که بسته شدن مکرر مرزها و فضای خصمانه برای تاجران و سرمایهگذاران نه تنها سرمایهگذاران بزرگ را از تجارت دو جانبه دور کرده، بلکه اعتماد باقیمانده تاجران کوچک را نیز تضعیف کرده است. پیامدهای اقتصادی این محدودیتها شامل توقف تولید صدها قلم کالای روزانه در پنجاب و سند، کاهش صادرات محصولات کشاورزی مانند کیله، کچالو و میوههای تازه و همچنان مشکلات در تأمین مواد مصرفی از جمله سیمان، پوشاک، کفش و خوراک دام است.
قاری ناظمگل، صادرکننده و نماینده ترخیص کالا، تصریح کرده است که بازارهای کابل و جلالآباد پیش از تشدید تنشها، مملو از کالاهای ایرانی، ترکی و آسیای میانه بوده و ایران در تجارت با افغانستان سهولتهای بیشتری نسبت به پاکستان ارائه میدهد.
او افزوده اصت: «تجار افغانستانی اکنون ترجیح میدهند با ایران تجارت کنند، زیرا روند ویزا و عوارض گمرکی آسانتر است و ریسک سیاسی و امنیتی کمتر است.»
این کارشناسان هشدار دادهاند که ادامه بسته بودن مرزها میتواند روند صادرات نارنگی و سایر محصولات تازه را نیز مختل کند و بخش قابل توجهی از اقتصاد محلی و تجارت منطقهای را با رکود مواجه سازد.
