خبرگزاری راسک: سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر گروه طالبان در افغانستان با ابراز تأسف از جشن گرفتن ولنتاین در میان جوانان این کشور، بار دیگر نگرانیهای گسترده درباره نفوذ سیاستهای ایدئولوژیک در زندگی روزمره مردم را برجسته ساخت.
به گفته او، ولنتاین در حدود ۲۰ سال گذشته در افغانستان رواج پیدا کرده و اکنون «ریشههای عمیقی در جامعه دوانده» است بهطوریکه «امروز یک جوان مسلمان یا دختر مسلمان آن را جشن میگیرد.»
این موضع رسمی طالبان از آنجا قابل توجه است که گروه در طول سالهای اخیر نهتنها جشنهای عمومی مانند ولنتاین را رد کرده، بلکه با اعمال ممنوعیت رسمی بر فروش کالاها و نمادهای مرتبط از جمله گلهای سرخ، بادکنکهای قلبی و هدایا و حضور گشتهای امر به معروف در نقاط تجاری، تلاش کرده است مناسبات خصوصی و فرهنگی را به حوزه «مبارزه با انحرافات اخلاقی» تبدیل کند. محدودیتها در برخی شهرها مانند هرات، در اطراف پارک ترقی و فروشگاههای گلفروشی بهوضوح مشهود است، بهگونهای که تابلوهای «ولنتاین ممنوع است» در دروازهها نصب شده و دکانداران از وحشت فشارهای امنیتی از عرضه این اقلام خودداری کردهاند.
گزارشها حاکی است که طالبان در سالهای گذشته با استفاده از وزارت امر به معروف نهتنها جشن ولنتاین، بلکه هر گونه مناسبت فرهنگی یا اجتماعی که خارج از دکترین سختگیرانهی گروه باشد را بهطور سیستماتیک محدود یا ممنوع کردهاند. این محدودیتها زمینه را برای سرکوب آزادیهای فردی مهیا کرده و باعث شده جوانان نتوانند حتی در حریم خصوصی خود، مناسبتهای عاطفی را آزادانه تجربه کنند؛ واقعیتی که زندگی اجتماعی مردم بهویژه در شهرها را دگرگون ساخته است.
اظهارات سخنگوی طالبان درباره ولنتاین در حالی ابراز میشود که گزارشهای معتبر بینالمللی، از جمله گزارشهای دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، بارها به نقض نظاممند حقوق بشر، آزادی بیان، و آزادی تجمع و فرهنگ در افغانستان تحت حاکمیت طالبان اشاره کردهاند. این گزارشها نشان میدهند که محدودیتها و سرکوبهای اجتماعی، بهویژه علیه زنان و جوانان، نه یک پدیده مقطعی بلکه بخشی از ساختار حکمرانی ابزارمند این گروه است که زندگی خصوصی و اجتماعی شهروندان را بهگونهای بیسابقه کنترل میکند.
پیش از تسلط طالبان در آگست ۲۰۲۱، مناسبتهایی مانند ولنتاین در بخشهایی از کابل و دیگر شهرهای بزرگ با نمایش گل، بادکنک، هدایا و گردهماییهای دوستان و زوجهای جوان جشن گرفته میشد. فروشگاههای گل و کافهها با فضایی پرشور، این روز را به تسهیل احساسات عاطفی شهروندان تبدیل میکردند. اما اکنون، با سیطرهی ایدئولوژی سختگیر و ممنوعیتهای اجتماعی، این فضا به خاطرهای از آزادیهای فرهنگی تبدیل شده است.
در حالی که سخنگوی طالبان ولنتاین را «ناشی از فضای منحط اخلاقی غرب» و فاقد «ریشههای دینی و تاریخی» خطاب میکند، منتقدان میگویند چنین رویکردهایی نه تنها با اصول حقوق فرهنگی و آزادیهای فردی در تضاد است، بلکه بخشی از پروژهای گستردهتر برای کنترل اجتماعی و سرکوب جوانان و زنان است که در سالهای اخیر بهصورت سیستماتیک اجرا شده و جامعهی افغانستان را در زمینهی آزادیهای فرهنگی و اجتماعی بهطور قابل توجهی به عقب رانده است.
