خبرگزاری راسک: در تازهترین اظهارات تنشزا، یکی از مقامهای ارشد قضایی طالبان ادعا کرده است که در صورت صدور دستور از سوی رهبر این گروه، نیروهای تحت امرشان قادر خواهند بود ظرف دو شب به شهرهای پشاور و کویته در پاکستان برسند؛ ادعایی که بیش از آنکه بر واقعیتهای میدانی استوار باشد، بازتابی از گفتمان نظامیگرایانه و تبلیغاتی ساختار حاکم در کابل است.
عبدالهادی همت، رئیس دادگاه نظامی طالبان در زون شمالشرق، با اشاره به هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، گفته است که اگر او اجازه دهد، حمله به پاکستان در دستور کار قرار خواهد گرفت. این سخنان در شرایطی بیان میشود که طالبان پس از بازگشت به قدرت در ۲۰۲۱ همچنان با بحران مشروعیت داخلی و انزوای بینالمللی روبهرو هستند و هیچیک از قدرتهای بزرگ، حکومت آنان را به رسمیت نشناختهاند.
همت در ادامه مدعی شده که پاکستان از زمان تأسیس خود در هیچ جنگی پیروز نشده است؛ ادعایی که با واقعیتهای تاریخی و نظامی منطقه همخوانی ندارد و بیشتر در چارچوب ادبیات بسیج ایدئولوژیک قابل تحلیل است. چنین موضعگیریهایی در حالی از سوی طالبان مطرح میشود که این گروه خود فاقد ساختار یک دولت-ملت مدرن، ارتش حرفهای کلاسیک و اقتصاد پایدار است و همچنان با بحرانهای گسترده حقوق بشری و مدیریتی در داخل افغانستان دستوپنجه نرم میکند.
طالبان همچنین به فتوای شماری از علمای دینی در کابل اشاره کردهاند که مقابله با «تهاجم به افغانستان» را فرض عین اعلام کردهاند. با این حال، منتقدان میگویند استفاده ابزاری از مفاهیم دینی برای مشروعیتبخشی به سیاستهای تقابلی، یکی از الگوهای ثابت در گفتمان سیاسی طالبان بوده است؛ الگویی که در دو دهه گذشته نیز زمینهساز خشونتهای گسترده داخلی و منطقهای شده بود.
این اظهارات پس از حملات هوایی اخیر پاکستان به استانهای شرقی افغانستان مطرح شده است. مأموریت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) پیشتر گزارش داده بود که در این حملات دستکم ۱۳ غیرنظامی کشته شدهاند. اسلامآباد اعلام کرده اهداف مرتبط با تحریک طالبان پاکستان و شاخه خراسان داعش را هدف قرار داده و حدود ۱۰۰ شبهنظامی را از میان برده است.
مقامهای پاکستانی تأکید کردهاند که در صورت ادامه فعالیت گروههای مسلح مخالف دولت پاکستان از خاک افغانستان، عملیاتهای برونمرزی را ادامه خواهند داد. این در حالی است که طالبان همواره حضور سازمانیافته تیتیپی در خاک افغانستان را انکار کردهاند؛ انکاری که با گزارشهای متعدد نهادهای امنیتی منطقهای و بینالمللی در تعارض قرار دارد.
روابط طالبان و اسلامآباد از زمان بازگشت طالبان به قدرت، وارد مرحلهای از بیاعتمادی فزاینده شده است. پاکستان بارها طالبان را متهم کرده که نتوانسته یا نخواسته است مانع فعالیت گروههای ضدپاکستانی در خاک افغانستان شود. در مقابل، طالبان نیز حملات نظامی پاکستان را نقض حاکمیت ملی میخوانند، در حالی که خود هنوز از ایجاد سازوکارهای شفاف و پاسخگو برای مدیریت امنیت مرزی عاجز ماندهاند.
کارشناسان نظامی منطقه معتقدند تهدید به تصرف شهرهای بزرگ پاکستان بیشتر مصرف تبلیغاتی داخلی دارد تا پشتوانه عملیاتی. پاکستان دارای یکی از بزرگترین ارتشهای منطقه و توان بازدارندگی هستهای است؛ در حالی که طالبان هنوز موفق به تشکیل یک نیروی نظامی استاندارد با ساختار حرفهای و تجهیزات پیشرفته نشدهاند و اقتصاد افغانستان نیز در وضعیت شکنندهای قرار دارد.
از منظر تحلیلگران علوم سیاسی، اینگونه اظهارات میتواند تلاشی برای تقویت انسجام درونی طالبان در برابر فشارهای خارجی و داخلی تلقی شود. با این حال، تداوم چنین گفتمانهای تهاجمی، خطر انزوای بیشتر افغانستان و تشدید بحرانهای اقتصادی و انسانی را در پی خواهد داشت.
اظهارات اخیر مقام طالبان، بیش از آنکه بیانگر یک راهبرد نظامی واقعگرایانه باشد، نشانهای از تداوم رویکرد ایدئولوژیک و تقابلی این گروه در سیاست خارجی است. در شرایطی که افغانستان با بحران مشروعیت، فروپاشی اقتصادی و محدودیتهای گسترده حقوق شهروندی مواجه است، تأکید بر زبان تهدید و جنگ، چشمانداز ثبات منطقهای را بیش از پیش تیره میکند.
عبدالهادی همت: اگر هبتالله اجازه بدهد، تا شب دوم در پشاور خواهیم بود
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
