خبرگزاری راسک: بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، سال گذشته دونالد ترامپ را «بزرگترین دوستی که اسرائیل تا کنون در کاخ سفید داشته» توصیف کرده بود. اما به نوشته خبرگزاری آسوشیتدپرس، حالا که ترامپ در تلاش است توافق پایان جنگ با ایران را نهایی کند، با لحنی علیه نتانیاهو سخن میگوید که هیچ رهبر آمریکایی دیگری تا کنون جسارت بیان علنی آن را نداشته است.
ترامپ در سخنانی، خود را عامل اصلی موجودیت اسرائیل دانسته و گفته است بدون او اسرائیلی وجود نمیداشت؛ او همچنین در مصاحبههایی قضاوت نتانیاهو را زیر سؤال برده و حتی او را «دیوانه» خطاب کرده است. به نوشته آسوشیتدپرس، نتانیاهو در طول دوران نخستوزیریاش با چهار رئیسجمهور آمریکا سروکار داشته و هر یک از آنها در مقطعی از او ناخشنود بودهاند، اما هیچکدام به این صراحت که ترامپ که این جنگ را در کنار خود نتانیاهو آغاز کرده بود چنین موضعی نگرفته بودند.
این تنش در حالی بالا گرفته که ترامپ از حملات اخیر اسرائیل در لبنان انتقاد کرده، اقدامی که به باور او میتوانست مذاکرات میان واشنگتن و تهران را با خطر مواجه کند. به نوشته آسوشیتدپرس، ترامپ در داخل آمریکا با واکنش منفی سیاسی روبهرو است، چرا که این جنگ در میان مردم آمریکا محبوبیتی ندارد و موجب افزایش قیمت بنزین شده است.
آرون دیوید میلر، که طی دو دهه بهعنوان مشاور مسائل خاورمیانه در دولتهای دموکرات و جمهوریخواه آمریکا فعالیت کرده، در اینباره گفته است اگر نتانیاهو مانع چیزی شود که ترامپ واقعاً از این جنگ میخواهد، ترامپ آماده است از تمام نفوذی که در اختیار دارد استفاده کند.
بر اساس این گزارش، قرار است توافق نهایی روز جمعه در منطقه استراحتگاهی بورگناشتوک، نزدیک شهر لوسرن در سوئیس، به امضا برسد. ترامپ روز سهشنبه، در حاشیه نشست سالانه گروه هفت در اویانلهبن فرانسه، گفته است به نتانیاهو تصریح کرده که از اقدامات اخیر او ناراضی است. به نقل از آسوشیتدپرس، ترامپ در این سخنان گفته است: «بدون آمریکا، اسرائیلی وجود نمیداشت. بدون من، اسرائیلی وجود نمیداشت، چون هیچ رئیسجمهور دیگری حاضر نبود کاری را انجام دهد که من انجام دادم. من با بیبی (نتانیاهو) رابطه بسیار خوبی داشتهام؛ حالا بیبی باید در قبال لبنان مسئولانهتر عمل کند.»
آسوشیتدپرس یادآور میشود که در واشنگتن دیرزمانی توافق دوحزبی پایداری بر حمایت از اسرائیل وجود داشته، اما این اتفاقنظر در سالهای اخیر دستخوش فرسایش شده است. به نوشته این گزارش، نیروهای لیبرال بهطور فزایندهای از رفتار اسرائیل با فلسطینیها، بهویژه در جریان جنگ غزه، ناخشنود بودهاند، در حالیکه محافظهکاران نیز اهمیت حمایت دیرینه آمریکا از اسرائیل را به چالش کشیدهاند؛ در همین حال نگرانیهایی درباره یهودستیزی، هم در جناح چپ و هم راست، مطرح است.
تازهترین اظهارات ترامپ بیدرنگ با انتقاد گروههای چپگرا روبهرو شد. هالی سوفر، رئیس شورای دموکرات یهودیان آمریکا، گفته است ترامپ موجودیت صرف اسرائیل را وابسته به شخص خود معرفی میکند و این کار برای اکثریت یهودیانی که به آینده اسرائیل اهمیت میدهند، عمیقاً توهینآمیز است. به نوشته آسوشیتدپرس، جو بایدن و کامالا هریس، رئیسجمهور و معاون پیشین آمریکا، در دوران جنگ غزه بارها با نتانیاهو اختلافنظر داشتند و گاه او را علنی نقد میکردند، اما همواره با احتیاط بیشتری عمل میکردند تا متهم به ضدیت با اسرائیل نشوند.
بر اساس این گزارش، گروههای محافظهکار و حامی اسرائیل در ارزیابی میزان جدیت انتقاد علنی ترامپ از نتانیاهو اختلافنظر دارند. مت بروکس، رئیس ائتلاف جمهوریخواهان یهودی، این انتقادها را چیزی بیش از یک اختلافنظر طبیعی میان اعضای یک خانواده ندانسته است. به نوشته آسوشیتدپرس، بروکس رد کرده که سکوت نسبی حزب جمهوریخواه در برابر این اظهارات، پیامی متناقض از این حزب باشد، چرا که ترامپ در دوران ریاستجمهوریاش همواره حامی مطمئن اسرائیل بوده است. بروکس در اینباره گفته است: «اگر بایدن یا هریس چیز انتقادی میگفتند، از موضع کسی بود که نسبت به اسرائیل خصومت داشت یا در همان سطحی که رئیسجمهور ترامپ از آن حمایت کرده، حمایت نمیکرد.»
او همچنین به نقش دولت نخست ترامپ در انتقال سفارت آمریکا از تلآویو به بیتالمقدس و بازگشت گروگانهای اسرائیلی از غزه در دوره دوم ریاستجمهوری او اشاره کرده است. به نوشته آسوشیتدپرس، اگرچه بایدن نیز پیشتر نحوه مدیریت نتانیاهو در جنگ غزه را نقد کرده بود، اما انتقاد ترامپ از نتانیاهو همراه با ذخیره عظیمی از حسننیتی است که نه بایدن و نه هریس هرگز از آن برخوردار نبودند.
مورت کلاین، فعال حامی اسرائیل و رئیس سازمان محافظهکار صهیونیستی آمریکا، گفته است ترامپ بهتر بود این اظهارات را بهصورت خصوصی مطرح میکرد، بهویژه با توجه به سابقه او در ستایش علنی از رهبران اقتدارگرا در ترکیه، کره شمالی و چین طی سالهای گذشته. به نقل از آسوشیتدپرس، کلاین گفته است نگران است که ترامپ این اظهارات را بهصورت علنی مطرح کرده تا نظر منتقدان اسرائیل را جلب کند، «چون او میبیند که آمریکاییها بیش از هر زمان دیگری نسبت به اسرائیل خصمانه شدهاند.» کلاین در پایان گفته است: «این موضوع نگرانم میکند.»
ترامپ: بدون من اسرائیلی وجود نمیداشت؛ شورای یهودیان دموکرات آمریکا: این ادعا عمیقاً توهینآمیز است


