خبرگزاری راسک: به گزارش روزنامه نیویورکتایمز، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در دیدار با رهبران کشورهای عربی حوزه خلیج فارس تلاش کرد نگرانیهای آنان را درباره توافق اولیه میان واشنگتن و تهران کاهش دهد؛ توافقی که به باور برخی دولتهای منطقه هنوز به مهمترین دغدغههای امنیتی آنان پاسخ نداده است.
روبیو در گفتوگو با خبرنگاران در کویت تأکید کرد: «ما کاملاً با شرکای خود در خلیج فارس همسو خواهیم بود. دقیقاً به همین دلیل است که اینجا حضور دارم.»
با این حال، او در حالی راهی بحرین شد تا در نشست شورای همکاری خلیج فارس شرکت کند که انتظار میرود رهبران عرب پرسشهای فراوانی درباره روند مذاکرات آمریکا و ایران و پیامدهای آن برای امنیت منطقه مطرح کنند.
همزمان با سفر سهمرحلهای روبیو به کشورهای حوزه خلیج فارس، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که ایران به واشنگتن اطمینان داده است قصد ندارد از کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند عوارض یا هزینهای دریافت کند.
تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان به شمار میرود و بخش قابل توجهی از صادرات نفت و گاز جهان از این مسیر عبور میکند. موضوع دریافت عوارض از کشتیها طی هفتههای اخیر به یکی از نگرانیهای اصلی بازارهای جهانی و کشورهای منطقه تبدیل شده است.
روبیو در این باره گفت: «رئیسجمهور قبلاً این موضوع را روشن کرده است؛ چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.»
مقامهای ایرانی تا زمان انتشار این گزارش واکنشی فوری به این اظهارات نشان ندادهاند؛ هرچند تهران پیشتر بر حق خود برای دریافت هزینه از کشتیهای عبوری در این آبراه راهبردی تأکید کرده بود.
رهبران عرب خلیج فارس اگرچه خواهان پاسخهای روشنتری درباره ابعاد امنیتی توافق اولیه میان آمریکا و ایران هستند، اما از برقراری آتشبس استقبال کردهاند؛ آتشبسی که پس از جنگی حاصل شد که به زیرساختهای منطقه آسیب رساند و اقتصاد کشورهای عربی را نیز تحت فشار قرار داد.
در مقابل، مقامهای اسرائیلی همچنان با این توافق مخالفت میکنند و حملات خود علیه حزبالله لبنان، گروه مورد حمایت ایران، را ادامه دادهاند؛ اقدامی که با اعتراض شدید تهران روبهرو شده است.
در همین چارچوب، مقامهای آمریکایی، اسرائیلی و لبنانی روز چهارشنبه در واشنگتن دیدار کردند تا مذاکراتی را ادامه دهند که بخشی از هدف آن یافتن راهکاری برای تقویت کنترل دولت مرکزی لبنان بر مناطق جنوبی این کشور است؛ مناطقی که حزبالله در آن حضور دارد و اسرائیل خواهان خروج تدریجی نیروهای خود از آنجاست.
روبیو در این نشست از موضع اسرائیل دفاع کرد و گفت: «اگر حزبالله به سمت اسرائیل راکت شلیک نمیکرد، نیروهای اسرائیلی نیز آنجا حضور نداشتند.»
وزیر امور خارجه آمریکا سفر منطقهای خود را با دیدار با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی، در ابوظبی آغاز کرد. بر اساس بیانیه وزارت خارجه آمریکا، دو طرف درباره ایران و همچنین همکاریهای اقتصادی و تجاری میان واشنگتن و ابوظبی گفتوگو کردند.
در این دیدار، مایکل بولوس، بازرگان آمریکایی و داماد دونالد ترامپ که هیچ سمت رسمی در دولت آمریکا ندارد، نیز در کنار روبیو حضور داشت.
روبیو در پاسخ به پرسشی درباره حضور بولوس گفت: «او فقط برای دیدن من و احوالپرسی آمده بود.» وی همچنین تأکید کرد که بولوس در هیچیک از مباحث سیاستگذاری یا مذاکرات رسمی مشارکت نداشته است.
این سفر دیپلماتیک پس از آخرین دور مذاکرات مقامهای آمریکایی و ایرانی در سوئیس انجام شد؛ مذاکراتی که هدف آن تبدیل توافق اولیه هفته گذشته به توافقی پایدار برای پایان دادن به جنگ عنوان شده است.
روبیو اعلام کرد انتظار دارد یک «گروه فنی» روز سهشنبه آینده بار دیگر برای ادامه گفتوگوها به سوئیس بازگردد.
پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر ماه فبروری و تداوم درگیریها، ایران در واکنش، موشکها و پهپادهایی را به سوی شماری از کشورهای عربی منطقه شلیک کرد؛ کشورهایی که میزبان پایگاهها و تجهیزات نظامی ایالات متحده هستند.
برخی دولتهای عربی خلیج فارس که دههها به چتر امنیتی آمریکا تکیه کردهاند، از این موضوع ناخشنودند که توافق اولیه میان واشنگتن و تهران هیچ اشارهای به برنامه موشکی و پهپادی ایران ندارد؛ موضوعی که به بازنگری گستردهتر در روابط امنیتی آنان با آمریکا دامن زده است.
روبیو پس از ورود به ابوظبی گفت: «میخواهیم مطمئن شویم دیدگاههای آنان مورد توجه قرار میگیرد و نگرانیهای امنیتی و اقتصادی منطقهایشان را بهخوبی درک میکنیم.»
در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز سهشنبه اعلام کرد محدودیت بر تواناییهای موشکی جمهوری اسلامی هرگز بخشی از هیچ توافق صلحی نخواهد بود.
اگرچه پس از امضای توافق اولیه، قیمت جهانی نفت کاهش یافته است، اما همچنان بالاتر از سطح پیش از آغاز جنگ قرار دارد.
همزمان، تردد کشتیها در تنگه هرمز نیز روندی افزایشی پیدا کرده است. شرکت دادههای دریایی «کپلر» اعلام کرد روز سهشنبه ۳۱ کشتی از این آبراه عبور کردهاند؛ رقمی که اگرچه از روزهای جنگ بیشتر است، اما هنوز فاصله زیادی با میانگین حدود ۱۳۰ کشتی در روز پیش از جنگ دارد.
ایران پیشتر در گفتوگو با عمان ایده دریافت هزینه خدمات از کشتیهای عبوری را مطرح کرده بود؛ پیشنهادی که با مخالفت شدید آمریکا روبهرو شد.
ترامپ نیز روز چهارشنبه در پیامی دیگر در شبکههای اجتماعی نوشت ایران به آمریکا اطمینان داده است که «هیچ عوارضی، هیچ هزینه بیمهای و هیچ نوع هزینه دیگری» از کشتیها دریافت نخواهد شد.
او هشدار داد: «اگر این اطلاعات نادرست باشد، مذاکرات فوراً پایان خواهد یافت.»
این تهدید تازه برای خروج از روند صلح شکننده کنونی، بار دیگر نشان داد که مذاکرات همچنان در برابر اختلافهای حلنشده، از جمله مناقشه اسرائیل و حزبالله، آسیبپذیر است.
در همین حال، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران و رئیس هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، روز چهارشنبه در سفر به جمهوری آذربایجان، توافق اولیه را «اعلام شکست آمریکا» توصیف کرد.
به نوشته نیویورکتایمز، این موضعگیری پیروزمندانه احتمالاً با هدف مدیریت انتقادهای جریانهای تندرو در داخل ایران صورت گرفته است؛ جریانهایی که اساساً با هرگونه مذاکره با واشنگتن مخالفاند.
در کنار این اختلافها، مقامهای آمریکایی و ایرانی درباره موضوعهای دیگری نیز دیدگاههای متفاوتی دارند؛ از جمله اینکه آیا تهران با بازگشت بازرسان بینالمللی به تأسیسات هستهای آسیبدیده خود موافقت کرده است یا خیر.
روبیو در اینباره گفت: «این تعهدی است که آنان دادهاند و باید به آن پایبند بمانند.»
روبیو به کشورهای خلیج فارس: در مذاکرات با ایران، نگرانیهای شما را در نظر میگیریم
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
