خبرگزاری راسک: در ادامه واکنشها به طرح «موزاییک» سازمان ملل برای آینده افغانستان، نماینده افغانستان در دفتر سازمان ملل در ژنو، از نادیدهگرفتن کامل نظرات جناحهای غیرطالبانی در روند تدوین این طرح خبر داده است. به گفته نصیر احمد اندیشه، با وجود ارسال دیدگاههای مختلف از سوی نهادهای حقوق بشری، جامعه مدنی، احزاب و شخصیتهای مستقل به دفتر هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، هیچگونه پاسخ یا بازخورد رسمی از سوی این نهاد دریافت نشده است.
اندیشه با اشاره به فقدان شفافیت و عدم مشورت گسترده در فرآیند تهیه این سند، خاطرنشان کرد که “طرح موزاییک بدون مشارکت رسمی نیروهای سیاسی و مدنی افغانستان شکل گرفته و بیشتر بر اساس خواستها و نظرات طالبان و کشورهای عضو روند دوحه تنظیم شده است.”
طرح موزاییک که از سوی یوناما بهعنوان نقشهراهی برای بازگرداندن افغانستان به تعامل با جامعه جهانی معرفی شده، در عمل مورد انتقاد گسترده قرار گرفته است. منتقدان هشدار میدهند که این برنامه میتواند راه را برای به رسمیت شناختن طالبان هموار سازد؛ گروهی که از سال ۲۰۲۱ بهگونهای تحمیلی قدرت را در کابل به دست گرفته اند.
نماینده افغانستان در ژنو در گفتوگو با رسانه ها افزود: “طالبان در این طرح سه خواست مشخص و قابل سنجش را مطرح کردهاند: نخست، دستیابی به ذخایر ارزی مسدودشده؛ دوم، خروج نامهای رهبرانشان از فهرست تحریمها؛ و سوم، بهدستآوردن نمایندگیهای دیپلماتیک افغانستان. این سه خواست، آشکارا گامی به سوی بهرسمیتشناسی آنهاست.”
در سوی دیگر، جامعه جهانی سه محور کلی شامل تشکیل حکومت فراگیر، رعایت حقوق بشر و مبارزه با تروریسم را بهعنوان پیششرط تعامل با طالبان عنوان کرده، اما منتقدان این موارد را بیش از حد کلی و فاقد شاخصهای اجرایی میدانند.
جمعیت اسلامی شاخه عطا محمد نور نیز با انتشار بیانیهای شدیداللحن، طرح یوناما را نوعی “لابیگری رسمی برای اعطای مشروعیت سیاسی به طالبان” توصیف کرده است. این حزب هشدار داده که هرگونه عادیسازی روابط بینالمللی با طالبان، خیانت مستقیم به مردم افغانستان خواهد بود.
در کنار احزاب سیاسی، نهادهای مدنی و گروههای زنان معترض نیز مخالفت خود را با این روند اعلام کردهاند. جنبش خودجوش زنان معترض و “فانوس آزادی زنان” از سازمان ملل خواستهاند به جای فراهمسازی بستر مشروعیت برای طالبان، این گروه را تحت فشارهای دیپلماتیک و سیاسی مضاعف قرار دهد.
در همین حال، برخی از کشورهای عضو گروه هفت (G7) و تعدادی از دولتهای منطقهای نیز مخالفت خود را با این طرح اعلام کردهاند. با این وجود، یوناما در واکنش به این انتقادها مدعی شده که فرآیند تدوین طرح هنوز در مرحله رایزنی قرار دارد و در تلاش است با همه طرفها مشورت نماید.
با تداوم نگرانیها درباره شفافیت و رویکرد یوناما در قبال آینده سیاسی افغانستان، مشخص نیست آیا سازمان ملل قادر خواهد بود راهحلی متوازن و جامع با مشارکت واقعی تمام اقشار جامعه افغانستان ارائه دهد یا خیر.
اندیشه: یوناما دیدگاههای غیرطالبان را در طرح موزاییک نادیده گرفته است


