خبرگزاری راسک: در یک تصمیم جنجالی که بحثهای فراوانی را در داخل و خارج افغانستان به راه انداخته است، رهبر طالبان اقدام به حذف معینیت سیاسی وزارت خارجه این کشور کرده است. این تغییر به دلیل اختلافات داخلی میان مقامهای ارشد طالبان، به ویژه با عباس استانکزی، معین پیشین این بخش، صورت گرفته است. ملک ستیز، پژوهشگر و تحلیلگر برجسته افغانستانی، بهطور ویژه به این تحولات پرداخته و ضمن انتقاد از این اقدام، آن را ضربهای جدی به دیپلماسی افغانستان دانسته است.
معینیت سیاسی وزارت خارجه افغانستان همواره به عنوان یکی از ارکان اصلی و مهم سیاست خارجی کشور شناخته میشود. این بخش، که بهطور ویژه مسئول هماهنگی و رهبری تمامی فعالیتهای دیپلماتیک افغانستان است، وظایف کلیدی و حیاتیای همچون مدیریت روابط خارجی، رهبری امور مربوط به دیپلماسی حقوق بشر، سازماندهی کنفرانسها و همایشهای بینالمللی، و ایجاد ارتباط مستمر با سازمانهای جهانی مانند سازمان ملل را بر عهده دارد. به عبارت دیگر، معینیت سیاسی ستون فقرات دستگاه دیپلماتیک افغانستان است.
ستیز در این خصوص میگوید: “معینیت سیاسی همواره نقش تعیینکنندهای در مدیریت روابط خارجی افغانستان و رهبری دیپلماسی کشور در عرصههای مختلف ایفا کرده است. وظایفی که این بخش به دوش میکشد، از جمله پیگیری موضوعات امنیتی، حقوق بشر، روابط با کشورهای همسایه و حتی مدیریت بحرانها و چالشهای جهانی است.”
ملک ستیز در ادامه تحلیلهای خود، حذف معینیت سیاسی را تصمیمی غیرکارشناسانه و بیپایه خوانده و این اقدام را ناشی از اختلافات داخلی درون طالبان دانسته است. وی اشاره کرد که این تغییر به دلیل مخالفتهای سیاسی شخصی با عباس استانکزی، به عنوان یکی از چهرههای مهم دیپلماتیک طالبان، صورت گرفته است.
وی در این باره تأکید کرد: “در حالی که وزارت خارجه افغانستان وظایف پیچیده و کلیدی در سطح بینالمللی دارد، چنین تصمیماتی که بر اساس اختلافات سیاسی داخلی اتخاذ میشود، میتواند بهطور جدی در مسیر دیپلماسی و روابط خارجی کشور آسیب وارد کند. وقتی سرنوشت دیپلماسی کشور بهدست افراد بدون تخصص و دارای دیدگاههای محدود میافتد، نتیجهای جز فلج شدن بخشهای کلیدی مانند معینیت سیاسی بهدنبال نخواهد داشت.”
این پژوهشگر افغانستانی همچنین به خطرات بلندمدت حذف معینیت سیاسی برای روابط خارجی و امنیت ملی افغانستان اشاره کرده و گفت: “با حذف این نهاد مهم، طالبان عملاً در راستای سیاستگذاریهای خارجی خود از دستاوردهای گذشته عقبنشینی کرده و آسیبهای جدی به دیپلماسی و هماهنگی در عرصه بینالمللی وارد میکنند.”
در ادامه، ستیز افزود که چنین تغییرات گستردهای تنها باعث افزایش انزوا و بیاعتمادی بینالمللی نسبت به افغانستان میشود. به گفته وی، در حالی که افغانستان بهشدت به حمایت و ارتباطات بینالمللی نیاز دارند، حذف این بخش کلیدی دیپلماتیک، وضعیت کشور را در عرصه جهانی پیچیدهتر خواهد کرد.
ستیز همچنین هشدار داد که در شرایط کنونی، با توجه به تحولات اخیر و تنشهای داخلی و خارجی، حذف معینیت سیاسی میتواند تهدیدات جدیدی را برای امنیت ملی افغانستان ایجاد کند. در این راستا، تحلیلگران سیاسی و فعالان بینالمللی خواستار بازنگری فوری در تصمیمات ساختاری طالبان شدهاند و از آنها خواستهاند که به مسائل داخلی بهویژه چالشهای دیپلماتیک و خارجی توجه بیشتری داشته باشند.
در آخر، ملک ستیز تصریح کرد که “اگر طالبان نتوانند با دقت بیشتری به مسائل داخلی و خارجی رسیدگی کنند، این تغییرات به ضرر منافع ملی و امنیت افغانستان خواهد بود.”
این تغییرات و تحولات اخیر در دستگاه دیپلماسی افغانستان، سؤالهای زیادی را در زمینه سیاستگذاریهای خارجی طالبان و نقش آنها در آینده سیاسی و امنیتی این کشور ایجاد کرده است. هنوز مشخص نیست که آیا این تغییرات به بهبود وضعیت سیاسی و دیپلماتیک افغانستان کمک خواهد کرد یا برعکس، منجر به انزوای بیشتر این کشور در سطح بینالمللی میشود.
ملک ستیز: حذف معینیت سیاسی ضربهای به دیپلماسی افغانستان است


