استفاده از پرچم طالبان در سفارت افغانستان در تهران؛ نماد اشغال به‌جای مشروعیت

خبرگزاری راسک: امیرخان متقی، سرپرست خودخوانده وزارت خارجه گروه طالبان، در جریان سفر رسمی‌اش به ایران، از ساختمان سفارت افغانستان در تهران بازدید کرد. آنچه در تصاویر این دیدار بیش از همه جلب توجه می‌کرد، نصب دو پرچم سفید گروه طالبان در دو سوی اتاق ملاقات بود؛ پرچمی که بیشتر از آن‌که نماد دولت مشروع باشد، نشانه‌ای از تحمیل، انحصار قومی و سرکوب نظام‌مند یک ملت است. این سفر به دعوت رسمی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران صورت گرفت و در برگیرندۀ ملاقات‌هایی با مقامات ارشد ایرانی، از جمله رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان و وزیر خارجه عباس عراقچی بود. با این حال، نکته‌ی قابل‌توجه آن است که در جلسات رسمی با مقامات ایرانی، هیچ نشانی از پرچم طالبان دیده نشد؛ نشانه‌ای از تردید دیپلماتیک و نپذیرفتن علنی نمادهای گروهی که همچنان در انزوای بین‌المللی قرار دارد.
این نخستین بار نیست که طالبان در دیدارهای رسمی خود از نصب پرچم‌شان محروم مانده‌اند. در دیدارهایی که قبلاً میان نمایندگان این گروه و مقام‌های کشورهای قطر و عمان برگزار شده بود، نیز از قرار دادن پرچم سفید طالبان خودداری شده است. این رفتار دیپلماتیک نشان می‌دهد که جامعه جهانی علی‌رغم تعامل تاکتیکی، هنوز طالبان را به‌عنوان نماینده مشروع مردم افغانستان نمی‌پذیرد. طالبان پس از تسلط نظامی بر افغانستان در سال ۱۴۰۰، نه تنها ساختارهای قانونی دولت گذشته را از میان برداشتند، بلکه نمادهای ملی چون پرچم سه‌رنگ، سرود ملی و قانون اساسی را نیز حذف کردند. پرچم سفید این گروه، بیشتر از آن‌که بیانگر وحدت باشد، بازتاب ذهنیت یک‌جانبه، تفکر قبیله‌گرا و حاکمیت زور بر جایگاه قانون و مردم‌سالاری است.
با گذشت بیش از سه سال از سلطه طالبان بر کابل، هنوز هیچ کشور معتبر جهان این گروه را به‌گونه رسمی به عنوان حکومت قانونی افغانستان به رسمیت نشناخته است. در چنین فضایی، استفاده از پرچم طالبان در سفارت افغانستان نه نشانه استقلال دیپلماتیک، که نشانه تداوم اشغال سفارت‌های کشور توسط نمایندگان یک گروه غیرمنتخب است. تحلیل‌گران سیاسی باور دارند که سفر متقی و نحوه پذیرش او در تهران، نشان‌دهنده نوعی تعامل محتاط و مشروط از سوی کشورهای منطقه است؛ تعاملی که میان واقعیت میدانی و ارزش‌های حقوق بشری و مشروعیت سیاسی در نوسان است. این سفر بیش از آن‌که دستاوردی برای دیپلماسی افغانستان باشد، بازتاب عمق انزوای طالبان در مناسبات بین‌المللی‌ است؛ گروهی که همچنان از کمترین مشروعیت سیاسی در سطح جهانی برخوردار است.