نویسنده: وایر دیویس
خبرگزاری راسک: به نقل از بیبیسی، در ماه مارچ گذشته، زمانی که بنیامین نتانیاهو در بحبوحه پیشرفتهای دیپلوماتیک، تصمیم به ترک روند آتشبس در غزه گرفت، برخی تحلیلگران آن را «انتحار سیاسی» خواندند. آن زمان، توافق صلح میان اسرائیل و حماس که با میانجیگری استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، تنظیم شده بود، به رهایی دهها گروگان اسرائیلی در ازای آزادی صدها زندانی فلسطینی انجامیده بود. مراحل بعدی این توافق قرار بود شامل آزادی بیشتر گروگانها و خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از غزه باشد فرآیندی که میتوانست به پایان یکی از خونبارترین جنگهای تاریخ فلسطین و اسرائیل بینجامد. اما نتانیاهو نمیخواست جنگ تمام شود.
در این گزارش آمده است که او با صدور فرمان حملات تازه در سراسر غزه اعلام کرد که نبرد تا «نابودی کامل حماس» ادامه خواهد یافت گویی بازگرداندن باقیمانده گروگانها اولویت درجه دوم است. به تبعات انسانی حملات در غزه نیز اشارهای نکرد. خانوادههای گروگانها و بسیاری از شهروندان اسرائیلی خشمگین شدند. آنان نتانیاهو را متهم کردند که بقای سیاسی خودش را به جان و امنیت عزیزانشان ترجیح داده است. محبوبیت نخستوزیر بهشدت سقوط کرد و دولت شکنندهاش که بر پایه ائتلاف با تندروهای مذهبی و راستگرایان افراطی استوار بود، در مرز فروپاشی قرار گرفت. اکنون، سه ماه پس از آن تصمیم، بنیامین نتانیاهو در حال بهرهبرداری سیاسی از چیزی است که بهعنوان «پیروزی بزرگ نظامی» علیه ایران معرفی میشود. او احتمالاً به برگزاری انتخابات زودهنگام فکر میکند و آماده است برای یک دوره دیگر نخستوزیری رقابت کند.
او در یک نشست خبری اعلام کرد که هنوز «ماموریتهای زیادی» دارد و تا زمانیکه «مردم اسرائیل» بخواهند، در قدرت خواهد ماند. نتانیاهو همچنین، نابودی برنامه هستهای ایران را «فرصتی تاریخی» خواند که «نباید از دست برود» و گفت که تنها او میتواند ضمن آزادی گروگانها و شکست حماس، توافقات منطقهای گستردهتری را رقم بزند. اما نظرسنجیهای جدید نشان میدهد که «پیروزی» در جنگ دوازدهروزه با ایران، آنگونه که نتانیاهو انتظار داشت، محبوبیت او را بالا نبرده است. بر اساس دادههای تازه روزنامه معاریو، حزب لیکود به رهبری نتانیاهو هنوز بسیار کمتر از اکثریت لازم برای تشکیل دولت در کنست (پارلمان اسرائیل) حمایت دارد، و احتمال ائتلاف با احزاب کوچکتر راستگرا نیز ضعیف است.
این گزارش در ادامه میافزاید که در همین نظرسنجی، ۵۹٪ از شهروندان اسرائیل گفتهاند که اکنون وقت پایان جنگ در غزه و تبادل گروگانها فرارسیده است. افزون بر آن، ۴۹٪ باور دارند که تنها انگیزه نتانیاهو برای ادامه جنگ، منافع سیاسی شخصی اوست. پروفسور تامار هرمان، پژوهشگر ارشد مؤسسه دموکراسی اسرائیل، به بیبیسی میگوید: «او یک سیاستمدار بینهایت ماهر است کسی که هیچکس در اسرائیل به اندازه او زیرک نیست.» اما به باور او، مشکل اصلی نتانیاهو «اعتماد» است. نتایج نظرسنجیهای جدید مؤسسه دموکراسی اسرائیل نشان میدهد که نتانیاهو نتوانسته از مرز ۵۰ درصد در شاخص اعتماد عمومی حتی در سطح «اعتماد نسبی» عبور کند. هرمان میافزاید: «برگزاری انتخابات زودهنگام برای نتانیاهو شاید خطرناکتر از حمله به ایران باشد. زیرا در خاورمیانه هیچچیز قابل پیشبینی نیست.»
در کنار بحران جنگ، تهدید جدیتری نیز در کمین نتانیاهو است: پرونده قضایی سنگین بهاتهام فساد سیاسی، رشوهخواری و خیانت به اعتماد عمومی. او هفته آینده باید در دادگاه عالی حاضر شود. درخواست اخیر نتانیاهو برای به تعویق انداختن جلسات دادگاه بهدلیل «وضعیت اضطراری ناشی از جنگ با ایران» رد شده است. اگرچه او و حامیانش مدعیاند این محاکمه «بخشی از یک تسویهحساب سیاسی» است، اما در جامعهی بهشدت دوقطبی شده اسرائیل، مخالفانش مصمماند که عدالت را به جریان بیندازند. رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، بهتازگی در اظهارنظری جنجالی، محاکمه نتانیاهو را «ناعادلانه» خوانده و خواهان «لغو فوری» آن شده است یا حداقل «بخشش کامل» او. این در حالیست که همین رئیسجمهور، چند روز پیش در واکنش به شکاف در روند آتشبس، نخستوزیر اسرائیل را با الفاظی رکیک سرزنش کرده بود.
رهبر اپوزیسیون اسرائیل، یائیر لاپید، واکنش ترامپ را «توهین به استقلال قضایی اسرائیل» توصیف کرده و گفته است: «ما جمهوری موزی نیستیم.» در صحنه بینالمللی، شماری از ژنرالهای پیشین ارتش اسرائیل نیز گفتهاند که ارتش در غزه، از نظر نظامی، به اهداف خود رسیده و ادامه جنگ ضرورتی ندارد.
این نکته زمانی حساستر میشود که بدانیم دیوان بینالمللی کیفری (ICC) هنوز حکم بازداشت برای بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین، بهاتهام ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در غزه صادر کرده است منطقهای که بیش از ۵۵ هزار غیرنظامی در آن کشته شدهاند. دولت اسرائیل و متهمان این اتهامات را قاطعانه رد میکنند.
اما تحلیلگران بر این باورند که تا زمانیکه جنگ در غزه ادامه دارد و گروگانها در اسارتاند، امکان برگزاری انتخابات جدید وجود ندارد. با این حال، تجربه نشان داده که پیشبینی رفتار سیاسی بنیامین نتانیاهو، همواره پرریسک و دشوار است.
