از تبعید تا شکنجه؛ مهاجران افغانستانی قربانی معامله‌گری طالبان

خبرگزاری راسک: در حالی که موج گسترده‌ی اخراج مهاجران افغانستانی از ایران ادامه دارد، گزارش‌ها از برخوردهای خشونت‌بار و بازداشت‌های هدفمند از سوی طالبان، چهره‌ای تیره‌تر به این بحران انسانی داده است. تمیم عاصی، معاون پیشین پالیسی و استراتژی وزارت دفاع جمهوری پیشین افغانستان، در واکنش به این وضعیت، طالبان را به سوءاستفاده از وضعیت بحرانی مهاجران متهم کرده و هشدار داده است که اقدامات کنونی این گروه «از حافظهٔ تاریخی مردم افغانستان پاک نخواهد شد».
آقای عاصی در رشته‌توییتی نوشته است:
«مهاجرین افغانستانی بین دو ظالم گیر مانده‌اند. از یک طرف ایران صدها هزار مهاجر افغانستانی را اخراج دارد و از طرف دیگر استخبارات طالبان با تیم‌های «شکاری» در مرزهای غربی تا حال حدود ۷۰۰ نفر مهاجر را زیر نام افراد «اردو – امنیت ملی»، «مقاومتی» و «جبهه آزادی» دستگیر و یک تعداد را شکنجه و به قتل رسانیده است.» با آن‌که او در سخنانش انتقادات تندی علیه سیاست مهاجرتی ایران مطرح کرده، تأکید اصلی وی بر نقش سرکوب‌گرانه و خشن طالبان در قبال شهروندانی‌ست که پس از سال‌ها مهاجرت، اکنون بی‌پناه‌تر از همیشه به وطن بازگشته‌اند. به گفته منابع محلی و شماری از نهادهای حقوق بشری، طالبان به‌جای فراهم‌آوردن زمینهٔ بازگشت و ادغام مهاجران افغانستانی، برخورد امنیتی و انتقام‌جویانه با آنان در پیش گرفته‌اند. گزارش‌های مستند حاکی‌ست که ده‌ها تن از بازگشت‌کنندگان بدون محاکمه به زندان‌ افتاده، مورد شکنجه قرار گرفته و حتی برخی در بازداشتگاه‌های طالبان جان باخته‌اند.
طالبان که از زمان بازگشت به قدرت در ۲۰۲۱ همواره ادعای «امنیت و ثبات» را تبلیغ می‌کرد، امروز نه‌تنها قادر به تأمین نیازهای اولیه مهاجران برگشته نیست، بلکه با سیاست «پاک‌سازی استخباراتی»، عملاً بخشی از آنان را به چشم تهدید می‌نگرد. در حالی‌که خانواده‌های زیادی امیدوار بودند با بازگشت از مهاجرت، فرزندان‌شان را از وضعیت بی‌ثبات در کشورهای همسایه نجات دهند، اکنون بسیاری از آن‌ها در مرزهای افغانستان گرفتار بیکاری، گرسنگی و پیگردهای طالبان‌اند. کارشناسان هشدار می‌دهند که طالبان به‌جای تبدیل‌شدن به نهادی مسئول برای رسیدگی به وضعیت این شهروندان، از بازگشت مهاجران به‌عنوان ابزاری برای تسویه‌حساب‌های سیاسی، سرکوب مقاومت و گسترش وحشت در جامعه استفاده می‌کند.
درحالی‌که رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی پر از گزارش‌های بازداشت، شکنجه و بدرفتاری با مهاجران بازگشته‌اند، طالبان تاکنون نه‌تنها پاسخ‌گو نبوده، بلکه به شکل سازمان‌یافته این موارد را انکار یا سانسور کرده‌اند. فعالان حقوق بشر می‌گویند «طالبان با سکوت، دروغ و ارعاب، نه‌تنها عدالت را خفه می‌کنند، بلکه مشروعیت‌شان را نیز بیشتر از پیش در چشم مردم از دست می‌دهند.»
تمیم عاصی در پایان سخنانش هشدار داده است که:
«فرستادن مهاجران افغانستانی به کام مرگ ‌و شکنجه طالب از یاد مردم افغانستان نخواهد رفت. مهاجرستیزی و نژادپرستی حاکمیت و مردم ایران از یاد افغانستانی‌ها نخواهد رفت. فردا سوال نکنید: چرا افغانستانی‌ها اینقدر از ما نفرت دارند!»
در حالی‌که بحران‌های منطقه‌ای و مهاجرتی در حال تشدید است، نگاه‌ها به حکومت سرپرست طالبان معطوف شده است؛ حکومتی که به‌جای التیام، خود به منبع رنج و ترس تبدیل شده است.