خبرگزاری راسک: مقامهای چهار وزارتخانه تحت حاکمیت طالبان به دستور ملا هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، نشستی را در کابل به منظور شناسایی و جمعآوری کتابهایی که «منحرفکننده» خوانده میشوند، برگزار کردهاند.
تلویزیون ملی افغانستان که زیر نظر طالبان فعالیت میکند، گزارش داده که این نشست روز یکشنبه، ۲۲ سرطان، به ریاست نور محمد ثاقب، سرپرست وزارت ارشاد، حج و اوقاف و با حضور نمایندگان وزارتهای تحصیلات عالی، معارف و اطلاعات و فرهنگ برگزار شده است.
در این جلسه، مقامهای طالبان موظف شدهاند تا کتابهای «مشکوک» را شناسایی و مورد بررسی قرار داده و نسخههای آن را از کتابخانهها، مراکز آموزشی و اماکن عمومی جمعآوری کنند. نور محمد ثاقب تأکید کرده است که پس از ارزیابی، از طریق مساجد به مردم اطلاعرسانی خواهد شد تا مردم بهویژه «جوانان از خواندن این کتابها خودداری» کنند.
او همچنان گفته است که این بررسیها توسط علما و بر مبنای «اصول شریعت» صورت خواهد گرفت. همچنین قرار است کمیتهای مشترک میان چهار وزارتخانه تشکیل شود تا رهنمودهایی برای آگاهی عمومی در زمینه کتابهای «منحرف» تدوین کند.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، وزارت اطلاعات و فرهنگ این گروه بارها اقدام به ممنوعیت و جمعآوری کتابهایی کرده است که با دیدگاههای ایدئولوژیک آنان همسو نیستند. طالبان هر اثری را که در تقابل با باورهای خود بداند، «گمراهکننده» تلقی میکند.
در این چارچوب، طالبان کمیسیونی ویژه برای ارزیابی کتابها تشکیل داده که تاکنون انتشار صدها عنوان کتاب را متوقف و فروش و چاپ مجدد بیش از ۱۰۰ جلد کتاب را ممنوع اعلام کرده است.
جمعآوری کتابهای موسوم به «منحرفکننده» از سوی طالبان، میتوان ریشههای ایدئولوژیک این اقدام را در نگاه افراطی این گروه به مفاهیم دانش، دین و جامعه جستوجو کرد.
طالبان با تکیه بر قرائتی سختگیرانه، «سلفی» و سنتگرایانه از اسلام، همواره دانش مدرن، علوم انسانی نوین و اندیشههای برخاسته از فلسفه، جامعهشناسی، روانشناسی، حقوق و حتی بخشی از علوم تجربی را تهدیدی علیه شریعت و ارزشهای اسلامی تلقی کردهاند.
از منظر ایدئولوژیک، طالبان دانش و تفکر مدرن را حامل مفاهیمی میدانند که بنیانهای اقتدار دینی و ساختارهای سنتی قدرت را به چالش میکشد؛ مفاهیمی چون آزادی اندیشه، برابری جنسیتی، حق آموزش برای زنان، کثرتگرایی دینی، حقوق بشر و جدایی نهاد دین از دولت، همگی در گفتمان طالبان بهعنوان عوامل انحراف، غربگرایی و تهدیدی علیه «جامعه اسلامی» شناخته میشوند.
به همین دلیل، این گروه پس از بازگشت به قدرت، رویکرد خود را بر پاکسازی فکری و محدودسازی شدید دسترسی به منابع دانشی و فکری مدرن متمرکز کرده است. جمعآوری کتابها از کتابخانهها، ممنوعیت نشر آثار غیردینی یا بهزعم آنها «ضدشریعت»، حذف دروس دانشگاهی مانند جامعهشناسی، فلسفه، حقوق بینالملل یا علوم سیاسی، بخشی از برنامهی طالبان برای اعمال یک نظم فکری و فرهنگی منطبق با تفسیر خود از شریعت است.
در نگاه طالبان، هر کتابی که مردم، بهویژه جوانان را به سوی تفکر انتقادی، پرسش از اقتدار دینی، یا آشنایی با فرهنگهای غیر اسلامی سوق دهد، نهتنها «منحرف» بلکه تهدیدی مستقیم علیه بقای مشروعیت ایدئولوژیک آنهاست. از همین رو، طالبان از ابزار دولت، از جمله وزارتهای معارف، تحصیلات عالی، اطلاعات و فرهنگ، و حج و اوقاف برای مهندسی فرهنگی جامعه استفاده میکنند.
در نهایت، این اقدامات بخشی از یک سیاست نظاممند طالبان برای اسلامیسازی آموزش و کنترل سراسری بر محتوای فکری جامعه افغانستان است؛ سیاستی که در تضاد آشکار با ارزشهای آزادی علمی، دسترسی آزاد به اطلاعات و تنوع فکری قرار دارد.
ایدئولوژی دربرابر اندیشه؛ طالبان و پروژه خاموش سازی دانش مدرن
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
