محرومیت تحصیل دختران؛ کانکور امسال با تبعیض زبانی و جنسیتی همراه بود

خبرگزاری راسک: در حالی که طالبان از توسعه بانک سوالات آزمون کانکور خبر داده‌اند، واقعیت میدان آموزش در افغانستان چیزی جز تبعیض، حذف سیستماتیک و محرومیت برای بخش بزرگی از جامعه نیست. اینک چهار سال می‌گذرد که دختران افغانستانی از حق آموزش عالی و شرکت در آزمون کانکور و ورود به دانشگاه‌ها محروم‌اند؛ سیاستی که چشم‌انداز آینده هزاران دانش‌آموز دختر افغانستانی را به تاریکی کشانده است.
عبدالباقی حقانی، رئیس اداره ملی امتحانات طالبان، اعلام کرده است که در طول یک سال گذشته، ۴۰ هزار پرسش تازه به بانک سوالات کانکور افزوده شده و به گفته او، روند تهیه سوالات به‌جای ترجمه از پارسی به پشتو، اکنون به‌صورت جداگانه در هر دو زبان انجام می‌گیرد. با این حال، داوطلبان آزمون کانکور امسال از ولایت‌های چون بدخشان، دایکندی، بامیان، غور و هرات، پنجشیر، پروان، کاپیسآ و سایر ولایت‌های که باشندگان شان را اقوام غیر پشتون تشکیل می‌دهند، شکایت کرده اند که سوالات کانکور امسال به‌طور عمده به زبان پشتو طراحی شده بود.
شرکت‌کنندگان آزمون کانکور در این ولایت‌ها شکایت دارند که به دلیل ناآشنایی با زبان پشتو، نتوانسته‌اند به درستی به پرسش‌ها پاسخ دهند و این مسئله شانس قبولی آنان را به شدت کاهش داده است. داوطلبان کانکور از این ولایت‌ها گفته اند، در مکاتب تمام دروس را به زبان پارسی خوانده‌ و وقتی در آموزن کانکور اشتراک کرده اند، متوجه شده اند که تمامی سوالات به زبان پشتو است. اشتراک کنندگان گفته اند، آن‌ها فکر می‌کنند که این کار قصدأ به هدف حذف جونان غیر پشتون صورت گرفته است.
از سوی دیگر، محرومیت دختران از آزمون‌های کانکور و به‌ویژه رشته‌های طبی، مانند سال‌های گذشته ادامه دارد. تصمیم طالبان در این زمینه نه‌تنها در تضاد با حقوق بنیادین بشر است، بلکه تبعات جبران‌ناپذیری برای آینده علمی و اجتماعی کشور خواهد داشت. بسیاری از دخترانی که سال‌ها برای ورود به دانشگاه تلاش کرده‌اند، اکنون با ناامیدی و سردرگمی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
در حالی که طالبان از برگزاری بیش از ۷۰ آزمون گروهی در سال گذشته و توسعه ساختار امتحانات سخن می‌گویند، حذف آگاهانه بخشی از داوطلبان بر اساس جنسیت و زبان، شکاف‌های عمیق‌تری را در نظام تحصیلی کشور ایجاد کرده است. برای بسیاری از جوانان افغانستان، به‌ویژه دختران و پارسی ‌زبانان، آزمون کانکور دیگر نه دروازه‌ای به آینده، که یادآور تبعیض و سرکوب ساختاری شده است.