خبرگزاری راسک: وزارت امر به معروف و نهی از منکر گروه طالبان بار دیگر با صدور مکتوبی رسمی، بر لزوم رعایت ظواهر شرعی در محیطهای دانشگاهی تأکید کرده و هشدار داده است که تخطی از این دستورالعمل، موجب مجازات و اخراج استادان و دانشجویان خواهد شد.
بر اساس این مکتوب که تمامی دانشگاههای دولتی و خصوصی در سراسر افغانستان از سوی وزارت امربه معروف طالبان ارسال شده، استادان و دانشجویان مکلفاند با ریش، کلاه یا دستار و پوشش سنتی (پیراهن و تنبان) در دانشگاهها حاضر شوند. استفاده از لباسهای غیرسنتی مانند کرتی و پتلون ممنوع اعلام شده است.
این وزارت همچنین اعلام کرده است که روند نظارت و بازرسی از دانشگاهها بهصورت دورهای انجام خواهد شد و در صورتی که افراد از الزامات تعیینشده پیروی نکنند، با برخورد قانونی مواجه خواهند شد.
گزارشها حاکی از آن است که برخی منابع دانشگاهی از تأثیر منفی این مقررات بر روحیه استادان و دانشجویان خبر دادهاند و گفتهاند که این محدودیتها ممکن است حضور در کلاسها و فعالیتهای علمی را تحت تأثیر قرار دهد.
طالبان پیش از این نیز الزام رعایت ضوابط خاص پوشش، از جمله داشتن ریش و استفاده از لباسهای سنتی، را در ادارات دولتی و سایر نهادها اجرایی کرده بودند. مطابق دستورالعملهای اخیر، کودکان و نوجوانان نیز موظف به استفاده از لنگی هستند.
مقامهای وزارت امر به معروف طالبان تاکید کرده اند که این اقدامات در چارچوب تطبیق «احکام شریعت اسلامی» و قوانین مرتبط با امر به معروف و نهی از منکر اتخاذ شدهاند.
با این حال، نهادهای حقوق بشری و برخی ناظران داخلی و بینالمللی، اعمال چنین محدودیتهایی را مغایر با آزادیهای فردی و اجتماعی دانسته و نسبت به تأثیر آن بر وضعیت آموزش در افغانستان ابراز نگرانی کردهاند.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱، این گروه بهتدریج سیاستهای سختگیرانه مذهبی و اجتماعی خود را در سراسر افغانستان گسترش داده است. یکی از محورهای اصلی این سیاستها، اعمال محدودیتهای گسترده بر نحوه پوشش و رفتار عمومی شهروندان، بهویژه در نهادهای آموزشی و اداری بوده است.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر که نقش پولیس مذهبی را ایفا میکند، در دوره دوم حاکمیت طالبان به نهادی قدرتمند تبدیل شده و با صدور دستورالعملهایی، چارچوبهای سفتوسختی برای رفتار، پوشش، آرایش ظاهری و حتی نوع صحبت و معاشرت مردم تعریف کرده است.
در کنار ممنوعیت آموزش دختران در مقاطع متوسطه و عالی، الزام به داشتن ریش، استفاده از لباس سنتی، و ممنوعیت لباسهای غربی بخشی از برنامه بازگشت به ساختار اجتماعی مدنظر طالبان است؛ ساختاری که در دهه ۹۰ میلادی نیز افغانستان را با محدودیتهای شدید روبرو کرده بود.
کارشناسان و نهادهای حقوق بشری معتقدند چنین سیاستهایی نه تنها استقلال دانشگاهها را تهدید میکند، بلکه انگیزه استادان و دانشجویان برای ادامه تحصیل را بهشدت کاهش داده و روند علمی کشور را با بحران مواجه خواهد کرد.
