خبرگزاری راسک: در آستانهی برگزاری جشن فراغت دانشجویان دانشگاه غزنی، طالبان بار دیگر مقررات تازهای را بر محیط علمی تحمیل کرده که نشاندهندهی افزایش محدودیتهای ایدئولوژیک این گروه در نهادهای تحصیلی کشور است. منابع محلی روز سهشنبه، ۱۴ اسد، تایید کرده اند که مولوی محمدحیدر حمزه، معاون علمی دانشگاه غزنی و از افراد نزدین به ملا هبت الله رهبر نامرئی طالبان که با تفنگ و مسلح در محوطهی دانشگاه رفت و آمد میکند، به استادان دستور داده است که در مراسم فراغت هفته جاری حتماً «لنگی بر سر» داشته باشند. او همچنین هشدار داده است که فارغانی که «ریش کوتاه داشته و یا هم ریش خود را تراشیده باشند، سند فراغت دریافت نخواهند کرد.» این مقام طالبان تاکید کرده که هیچ دانشجوی تا زمانی که معیارهای ظاهری این گروه را رعایت نکنند، اجازهی شرکت در مراسم رسمی دانشگاه را نخواهند داشت.
تحمیل چنین محدودیتهایی در دانشگاهها، بخشی از سیاست کلی طالبان برای کنترل پوشش و ظاهر دانشجویان و استادان است. در این سیاست، پوشیدن لباس محلی افغانستان، گذاشتن ریش و داشتن لنگی یا کلاه برای مردان اجباری شده و کوچکترین تخطی میتواند به اخراج از خوابگاهها، محرومیت از صنف درسی یا ندادن اسناد فراغت منجر شود.
طالبان پیشتر در دانشگاههای تخار و بدخشان شماری از دانشجویان را به دلیل کوتاه بودن ریش از خوابگاه اخراج کرده بودند. در دانشگاههای هرات و بلخ نیز حداقل ده دانشجو به دلیل تراشیدن یا کوتاه کردن ریش از حضور در امتحانات محروم شدند و به آنها گفته شد که تنها در صورتی اجازهی شرکت در امتحان را دارند که دوباره با ریش بلند و مطابق معیارهای طالبان به صنف درسی حاضر شوند.
این رویکرد طالبان که دانشگاهها را وادار به پیروی از معیارهای ظاهری میکند، فضای علمی کشور را به محیطی کنترلشده و پر از محدودیت بدل کرده است. کارشناسان آموزشی به این باور اند که این فشارها نه تنها آزادیهای فردی دانشجویان و استادان را نقض میکند، بلکه سبب گسترش ناامیدی در میان قشر تحصیلکرده، کاهش کیفیت آموزشی و تشویق مهاجرت نیروهای متخصص از کشور میشود. به باور این کارشناسان، با ادامهی این روند، دانشگاهها از رسالت علمی خود فاصله میگیرند و به مراکز تبلیغ ایدئولوژیک طالبان تبدیل میشوند؛ وضعیتی که پیامدهای اجتماعی و روانی گستردهای برای نسل جوان افغانستان در پی خواهد داشت.
