خبرگزاری راسک: خراسان جنوبی در ششماه دوم سال گذشته بیش از ۱ میلیارد و ۷۵۰ میلیون دالر کالا به افغانستان صادر کرده است، رقمی که تقریباً ۴۰ درصد از کل صادرات ایران به این کشور را شامل میشود. این استان، با مرز طولانی و بازارچههای فعال، به سکوی اصلی ایران برای توسعه تجارت با همسایه شرقی و حتی دور زدن محدودیتهای بینالمللی تبدیل شده است.
آگاهان امور اقتصادی به این باور اند که بخشی از هدف اصلی تجارت ایران با افغانستان، «وارد کردن ده قلم کالا است که به دلیل تحریمهای بینالمللی اجازه واردات مستقیم آنها به ایران داده نمیشود.»
با این حال هاشمی افزوده است که پس از سفر اخیر یک هیئت اقتصادی ایران به افغانستان، دومین بازارچه مرزی استان به زودی فعال خواهد شد تا مسیرهای مبادلات تجاری و ترانزیت کالا گستردهتر شود.
در سال ۲۰۲۴، تجارت میان ایران و افغانستان نزدیک به ۸۴ درصد رشد داشته و به ۳.۱۹۷ میلیارد دالر رسید. در سال جاری نیز از ابتدای سال تا پایان ماه سرطان، ارزش کالاهای ترانزیت شده از گمرک دوغارون به افغانستان بیش از ۱ میلیارد و ۶۰۵ میلیون دالر بوده است. این آمار نشان میدهد که خراسان جنوبی نقش محوری در تجارت مرزی و انتقال کالاهای حیاتی ایران ایفا میکند.
منابع اقتصادی در افغانستان میگویند که بخش عمده این تعاملات اقتصادی ایران با افغانستان به واسطه ارتباط مستقیم با طالبان صورت میگیرد؛ طالبان، به امید جلب حمایت و به رسمیت شناخته شدن از سوی ایران، تسهیلات ویژهای برای گسترش تجارت ایرانیها فراهم کرده و در برخی موارد به گفته منابع، مقامهای طالبان «حمایت از سرمایهگذاران ایرانی را بیش از سرمایهگذاران داخلی» تقویت میکند.
بر اساس گزارشها، بسیاری از کالاهایی که ایران به دلیل تحریمها نمیتواند به صورت مستقیم وارد کند، ابتدا با واسطهگری بازرگانان افغانستانی وارد خاک افغانستان و سپس توسط شرکتها و بازرگانانی که گفته میشود عمدتاً دولتی و مرتبط با نهادهایی چون؛ سپاه پاسداران هستند، به ایران منتقل میشوند. مسیر ترانزیت از افغانستان، امکان دور زدن محدودیتهای تجاری بینالمللی را فراهم کرده و ایران را قادر میسازد کالاهای مورد نیاز خود را به بازار داخلی برساند.
این وضعیت، اهمیت استراتژیک افغانستان برای ایران را به وضوح نشان میدهد. بازاری که هم برای توسعه تجارت قانونی و هم برای عبور از فشارهای تحریمی حیاتی است.
