خبرگزاری راسک: نورالحق انور، رییس عمومی اداره امور طالبان، در سخنانی تازه مدعی شده است که این گروه به «روزنامهنگاری راستین» باورمند بوده و از خبرنگاران متعهد و مسلکی حمایت میکند. خبرگزاری دولتی باختر که زیر کنترل طالبان فعالیت دارد، روز سهشنبه، اول میزان، گزارش داده که این مقام طالبان در نشستی تحت عنوان «ژورنالیزم راستین و جامعه سالم» این اظهارات را مطرح کرده است.
اما تجربه چهار سال گذشته نشان میدهد که این ادعا چیزی جز یک دروغ بزرگ و تبلیغات سیاسی نیست. واقعیت این است که طالبان از نخستین روز بازگشت به قدرت، رسانههای افغانستان را به گروگان گرفته، آزادی بیان را سرکوب کرده و خبرنگاران را در معرض تهدید، بازداشت، شکنجه و سانسور قرار دادهاند.
بر اساس گزارش هیأت معاونت سازمان ملل -یوناما، از زمان تسلط طالبان تا سپتامبر ۲۰۲۴، دستکم ۲۵۶ خبرنگار بازداشت شده و دهها تن دیگر هم اکنون در زندانهای طالبان زیر شکنجه قرار دارند. این آمار که با دادههای سازمانهای بینالمللی دیگر مانند سازمان بینالمللی گزارشگران بدون مرز و دهها سازمان دیگر همخوانی دارد، نشان میدهد که «حمایت از رسانهها» در قاموس طالبان به معنای خاموش کردن صدای مستقل و منتقد است.
طی این مدت، صدها رسانه محلی و ملی تعطیل یا فعالیتشان به شدت محدود شده است. بسیاری از خبرنگاران، بهویژه زنان، بیکار شده و آن شمار اندکی که باقی ماندهاند، زیر سایه سانسور مطلق به تریبون تبلیغاتی طالبان بدل گشتهاند. این وضعیت آشکارا با ادعای طالبان مبنی بر ایجاد «جامعه سالم» از رهگذر روزنامهنگاری حرفهای در تضاد کامل قرار دارد.
طالبان نه تنها رسانهها را از پوشش مشکلات اجتماعی و انتقاد از حکومت منع کردهاند، بلکه با توقیف و تعلیق شبکهها به بهانه «نقض ارزشهای اسلامی و ملی»، عملاً نفس روزنامهنگاری مستقل را خفه کردهاند. امروز هیچ خبرنگاری در افغانستان جرأت بیان آزادانه ندارد و رسانهها نیز از نشر برنامههای انتقادی محروم شدهاند.
افزون بر این، قطع اینترنت در بیش از ۱۵ استان کشور به دستور رهبر طالبان، نمونه بارز دیگری از سرکوب آزادی بیان و محدودسازی دسترسی مردم به اطلاعات است. این اقدام نه تنها صدها هزار جوان و دانشآموز دختر را از منابع علمی و آموزشی آنلاین محروم کرده، بلکه شریان حیاتی رسانهها در بستر دیجیتال را نیز مسدود ساخته است.
با توجه به این شواهد روشن، ادعای طالبان درباره باور به «روزنامهنگاری راستین» چیزی جز یک فریب آشکار و تلاش برای بزرگ کردن چهره سرکوبگرانه این گروه نیست. در عمل، آنچه امروز در افغانستان جریان دارد، نه روزنامهنگاری، بلکه خاموشی اجباری رسانهها، سانسور کامل محتوا و مرگ آزادی بیان است.
