خبرگزاری راسک: نخستین جلسهی «دادگاه مردمی برای زنان افغانستان» روز چهارشنبه،۱۶ میزان، در شهر مادرید اسپانیا آغاز شد؛ نشستی که به گفتهی برگزارکنندگانش، هدف آن، تلاشی نمادین اما پرمفهوم برای مستندسازی جنایتهای ساختاری طالبان علیه زنان و جلب توجه جامعهی جهانی به فاجعهی حقوق بشری در افغانستان است.
شهرزاد اکبر، رییس نهاد موسوم به «رواداری» و مدافع حقوق بشر در افغانستان، در سخنرانی افتتاحیهی خود، در این نشست گفت که این دادگاه با هدف بررسی خشونت و سرکوب سیستماتیک زنان در افغانستان برگزار شده است. او تأکید کرد: «زنان افغانستان دههها قربانی خشونت و تبعیض بودهاند، اما آنچه امروز زیر سلطهی طالبان جریان دارد، شکلی سازمانیافته از آپارتاید جنسیتی است.»
بانو اکبر افزود که طالبان با صدور دهها فرمان علیه زنان و دختران، عملاً حضور آنها را از عرصهی عمومی حذف کردهاند و جهان در برابر این وضعیت سکوت کرده است.
رئیس پیشین سازمان حقوق بشر افغانستن، برگزاری دادگاه مردمی را نوعی «مقاومت مدنی» در برابر این سکوت توصیف کرد و هشدار داد که «تعدی به حقوق زنان در افغانستان در مرزهای این کشور متوقف نخواهد شد.»
به باور اکبر، جهان در نقطهای تعیینکننده ایستاده است: «یا باید عادیسازی طالبان را بپذیرد، یا در کنار زنان افغانستان بایستد.»
اشتراک کنندگان این نشست، تاکید کردند که نبودِ اقدام مؤثر بینالمللی نهتنها طالبان را جسورتر کرده، بلکه نقض حقوق زنان را به امری عادی در نگاه جهانیان بدل ساخته است.
دادگاه مردمی مادرید به ابتکار چهار نهاد مدنی و حقوقبشری شامل؛ «رواداری»، «مؤسسه حقوق بشر و دموکراسی افغانستان»، «نهاد پژوهش و توسعه» و «مجمع مدافعان حقوق بشر» راه اندازی شده است. این نهادها تأکید کردهاند که هدف این دادگاه نه صدور حکم رسمی، بلکه فراهمکردن بستری برای شنیده شدن صدای زنان افغانستان و مستندسازی نقض فاحش حقوق اساسی آنها است.
به گفتهی برگزارکنندگان، دادگاه مادرید میتواند مقدمهای برای طرح پروندهی طالبان در مجامع بینالمللی باشد و یادآور شود که عدالت، حتی در غیاب دادگاههای رسمی، میتواند از مسیر همبستگی جهانی و صدای جمعی شهروندان نیز دنبال شود.
فعالان حقوق بشری باور دارند که این دادگاه، فارغ از جنبهی قضایی، یک حرکت سیاسی و اخلاقی است؛ تلاشی برای حفظ حافظهی رنج زنان افغانستان و جلوگیری از فراموشی رنجی که طالبان بر نیمی از جمعیت این کشور تحمیل کردهاند.
