خبرگزاری راسک: رسانههای پاکستانی گزارش دادهاند که اخیراً یک جرگه بزرگ با حضور ۸۰ تن از بزرگان قبایل منطقهی خیبر در ایالت خیبرپختونخوا برگزار شده است. هدف این نشست، گفتوگو با اعضای تحریک طالبان پاکستانی و گروههای وابسته به این گروه، به منظور کاهش تنش و تخلیه مناطق مسکونی از حضور جنگجویان بوده است.
جلسهی نخست این نشست در منطقهی دره تیراه و با حضور سران برجستهی پنج ناحیهی شهرستان خیبر برای مدت یک ساعت برگزار شده است. منابع محلی به رسانههای پاکستانی گفته اند که بزرگان قبایل پیش از این از دولت پاکستان خواسته بودند، فرصت دهند تا بتوانند تیتیپی را به ترک مناطقشان بهصورت مسالمتآمیز متقاعد کنند.
به گفته منابع، در جریان مذاکرات، یک آتشبس موقت میان نیروهای امنیتی و طالبان پاکستانی برقرار شده است؛ اقدامی که به درخواست بزرگان اجرا شده و مشابه توافقهای پیشین در مناطق دیگر مانند باجور است.
نمایندگان تحریک طالبان پاکستانی در این نشست دو خواست خود را مطرح کردند؛ نخست، اجرای «شریعت بر اساس الگوی گروه طالبان در افغانستان» و در پیشنهاد دوم، «بازگرداندن آزادی عمل و اختیاراتی که پیش از ادغام مناطق قبیلهای با ایالت خیبرپختونخوا داشتند.»
این خواستها نشاندهندهی ادامه نفوذ سیاسی و ایدئولوژیک تیتیپی در این مناطق و تمایل آنها به حفظ استقلال عملیاتی و قانونی خود در مقابل دولت مرکزی است.
نشست جرگه خیبر نمونهای از تلاشهای سنتی برای حل بحرانهای محلی از طریق سازوکارهای اجتماعی و قبیلهای است. با این حال، پرسش اساسی این است که آیا بزرگان محلی واقعاً قادر به بیرونراندن جنگجویان تیتیپی از مناطق خود هستند.
واقعیت موضوع این است که بخش بزرگی از جنگجویان تیتیپی از میان همین قبایل برخاستهاند. بسیاری از جوانان و حتی برخی اعضای خانوادههای جنگجویان در صفوف تیتیپی علیه نیروهای ارتش پاکستان میجنگند. بنابراین، اعمال فشار یا تهدید توسط بزرگان ممکن است با مقاومت یا عدم همکاری مواجه شود، زیرا منافع اجتماعی و خویشاوندی میان بزرگان و اعضای تیتیپی پیچیده است.
افزون بر این، نفوذ ایدئولوژیک و تبلیغاتی تیتیپی در میان جوانان و شبکههای محلی، بزرگان را در مسیر متقاعدسازی با محدودیت مواجه میکند. مدارس دینی، شبکههای اطلاعاتی و پشتیبانی مردمی باعث شده است که این گروه مشروعیت اجتماعی قابل توجهی در منطقه داشته باشد.
با این حال، تجربهی مناطق مشابه مانند باجور نشان داده است که بزرگان اگر بتوانند با نفوذ سنتی خود و حمایت موقت دولت مرکزی و نیروهای امنیتی، فرماندهان تیتیپی را متقاعد کنند، احتمال کاهش حضور آنها در مناطق وجود دارد. اما بدون پشتیبانی عملی دولت، انتظار بیرونراندن کامل این گروه واقعبینانه نیست و نشستهای جرگه بیشتر نقش آزمونی و مذاکرهای برای حفظ حداقل امنیت محلی را ایفا میکنند.
در نهایت، این نشست نمایانگر تلاش محلی برای رسیدن به صلح نسبی است؛ اما موفقیت آن به توانایی بزرگان در متقاعدسازی جنگجویان، حمایت محدود دولت و ادامه مذاکرات بستگی دارد. در صورتی که این عوامل تامین نشود، خطر بازگشت تنشها و درگیریهای مسلحانه همچنان وجود دارد.
