خبرگزاری راسک: منابع محلی در شهرستان چشت شریف استان هرات میگویند که افراد وابسته به گروه طالبان چند شب پیش، دو قطعه سنگ تاریخی ارزشمند را از زیارت سلطان مودود چشتی ربودهاند. به گفتهی منابع، سنگهای یادشده از نوع «سنگ سبز چمنی» بوده و دستکم چهار قرن قدمت داشتهاند. این آثار در شمار نمونههای نادر معماری و هنر سنگتراشی دوران غوریان محسوب میشدند و برای مردم چشت شریف، اهمیت تاریخی و معنوی ویژهای داشتند.
با وجود گذشت چند روز از وقوع این سرقت، تاکنون هیچ اداره محلی یا مقام طالبان دربارهی آن واکنشی نشان نداده است. باشندگان محل میگویند از بیم برخورد طالبان، جرأت اطلاعرسانی یا اعتراض علنی را ندارند. یکی از ساکنان چشت شریف که نخواست نامش فاش شود، یکی از رسانههای تبعیدی افغانستان گفته: «طالبان در این شهرستان به جستوجوی گنج و آثار باستانی روی آوردهاند. زیارتها و مکانهای تاریخی در خطر تخریب و غارت قرار دارندو»
چشت شریف که در ۱۵۶ کیلومتری شرق شهر هرات واقع است، یکی از کهنترین مراکز تمدنی و معنوی در غرب افغانستان بهشمار میرود. این منطقه، زادگاه طریقهی صوفیانهی «چشتیه» است که از اینجا به هندوستان راه یافت و قرنها بر فرهنگ و موسیقی عرفانی شبهقاره تأثیر گذاشت. در این سرزمین، زیارتگاههای مهمی چون مزار خواجه قطبالدین مودود چشتی، خواجه ابو یوسف و خواجه احمد ابدال قرار دارند که سالانه میزبان صوفیان از سراسر افغانستان و کشورهای همسایهاند.
کارشناسان فرهنگی میگویند که سرقت از زیارت سلطان مودود چشتی، تنها یکی از دهها نمونه غارت آثار تاریخی در استان هرات است. آنها هشدار دادهاند که بیتوجهی مقامهای محلی و نبود تدابیر حفاظتی، زمینه را برای قاچاق و تخریب بیشتر این آثار فراهم کرده است.
چشت شریف افزون بر ارزش مذهبی، گنجینهای از معماری غوری و غزنوی است. گچبریها، کتیبههای کوفی و گنبدهای کهن آن از شاخصترین نمونههای هنر اسلامی در خراسان تاریخی محسوب میشوند. اما حفاریهای غیرقانونی و تاراج آثار فرهنگی در سالهای اخیر، خطر نابودی کامل این میراث را تشدید کرده است.
فعالان فرهنگی به این باور اند که سرقت اخیر تنها غارت یک اثر نیست، بلکه نشانهای از فروپاشی نظام حفاظت فرهنگی در افغانستان است؛ جایی که فقر، بیقانونی و بیتوجهی طالبان، میراث چند هزار ساله را به آستانه نابودی کشانده است. آنها تأکید میکنند که چشت شریف نه فقط یک منطقهی تاریخی، بلکه حافظه عرفانی و فرهنگی افغانستان است. نابودی آن، پاکشدن بخشی از هویت ملی از حافظه تاریخ خواهد بود.
