خبرگزاری راسک: منابع محلی در شهرستان زیباک استان بدخشان گزارش میدهند که افراد وابسته به طالبان شب گذشته/سهشنبه ۲۹ میزان، آرامگاه «دیوانشاه ولی» شاعر، عارف و از بزرگان طریقت و مذهب اسماعیلیه را در روستای «خلخان» به آتش کشیدهاند.
به گفتهی شاهدان، این حمله توسط افراد وابسته به فرمانده پولیس طالبان در این شهرستان انجام شده است.
منابع محلی به خبرگزاری راسک میگویند که این نخستینبار نیست که طالبان به این آرامگاه حمله میکنند. پیشتر نیز چند بار، افراد این گروه مقبرهی دیوانشاه را نبش کرده و جسد مومیاییشدهی او را از قبر بیرون کشیده بودند.
باشندگان زیباک، اشکاشم، واخان و وردوج، هر سال در روز پانزدهم حوت، یادبود درگذشت این عارف را در محل آرامگاهش برگزار میکردند؛ آیینی که با موسیقی محلی، نیایش و آغاز فصل کشت و کار همراه بود و در فرهنگ مردم «بدخشان کوهی» به نام «نوروز دیوانشاه» شناخته میشد.
اما از زمان بازگشت طالبان به قدرت، این مراسم بهطور فزایندهای با تهدید، محدودیت و ممنوعیت روبهرو شده است. منابع محلی میگویند که طالبان سال گذشته برگزاری این روز را «بدعتآمیز» خوانده و مانع حضور مردم شدند. با وجود این، شماری از پیروان اسماعیلیه در خفا و بهصورت محدود مراسم را برگزار کردند، اقدامی که خشم نیروهای طالبان را برانگیخت و در نهایت به آتشزدن آرامگاه منجر شد.
فرهنگیان بدخشان این اقدام را تلاشی برای خاموشکردن صداهای متفاوت و نابود کردن نشانههای تنوع مذهبی و فرهنگی در افغانستان میدانند. یکی از شاعران محلی در گفتوگو با خبرنگار راسک گفت:
«طالبان از هر نماد دگراندیشی میترسند. هرچه با تفسیر تنگنظرانهشان از دین سازگار نباشد، برایشان تهدید است.»
دیوانشاه ولی، از شاعران صوفیمشرب و از چهرههای ادبی قرن یازدهم هجری، در سال ۱۱۰۳ قمری درگذشت. به آتشکشیدن مقبرهی او، به گفتهی بسیاری از روشنفکران، تنها توهین به پیروان یک مذهب نیست، بلکه حملهای است به میراث فرهنگی و ادبی مشترک فارسیزبانان.
سازمانهای فرهنگی و فعالان مدنی در بدخشان از جامعه جهانی خواستهاند تا در برابر این نوع رفتارهای تبعیضآمیز و تخریب نمادهای مذهبی، سکوت نکنند. آنان هشدار میدهند که تداوم چنین اقدامات میتواند زمینهساز درگیریهای مذهبی و گسترش نفرت میان اقوام و پیروان مذاهب مختلف در افغانستان شود.
