خبرگزاری راسک: منابع محلی در دانشگاه کابل تأیید کردهاند که آرامگاه خلیلالله خلیلی، شاعر و ادیب نامدار زبان فارسی، از محوطهی دانشگاه برداشته شده و محل آن با ماشینآلات ساختمانی هموار گردیده است.
در ویدیویی که روز شنبه در اختیار شبکه افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، یک تراکتور در محل آرامگاه خلیلی دیده میشود؛ اما اثری از قبر او باقی نمانده است. دو منبع مستقل از دانشگاه کابل گفتهاند که عملیات تخریب در ساعات روز انجام شده و پس از خروج تراکتورها، محل آرامگاه بهطور کامل مسطح شده است.
خلیلالله خلیلی، از چهرههای درخشان شعر و ادب فارسی، در سال ۱۳۶۶ خورشیدی در اسلامآباد پاکستان درگذشت. او در وصیتنامهاش خواسته بود که پیکرش در خاک افغانستان، زادگاهش، به خاک سپرده شود. به همین اساس، در سال ۱۳۹۱، کابینهی دولت حامد کرزی تصمیم گرفت تا پیکر او را از پیشاور به کابل منتقل کند و در کنار آرامگاه سید جمالالدین در صحن دانشگاه کابل دفن نماید.
خلیلی از استادان بزرگ غزل و قصیده در دوران معاصر و از پیشگامان شعر نو فارسی به شمار میرفت. او افزون بر جایگاه ادبی، در عرصههای سیاست و فرهنگ نیز چهرهای برجسته بود و در دوران سلطنت محمدظاهر شاه، بهعنوان مقام ارشد دولتی و دیپلومات در کشورهای مختلف خدمت کرد.
وی در شعر خود پیوندی ژرف میان سنت و مدرنیته ایجاد کرده بود و در یکی از واپسین سرودههایش با حسرت وطن نوشت:
«تابوت مرا جای بلندی بگذارید،
تا باد برد بوی مرا بر وطن من.»
پس از اشغال افغانستان توسط شوروی، خلیلی در صف مخالفان قرار گرفت و در تبعید، شعرهایی در حمایت از مجاهدین سرود. سالهای پایانی عمرش را در پاکستان گذراند و همانجا چشم از جهان فروبست.
تخریب آرامگاه خلیلی موجی از خشم و اندوه در میان فرهنگیان، شاعران و دانشآموختگان افغانستان برانگیخته است. منتقدان میگویند اقدام طالبان نهتنها بیاحترامی به یکی از ستونهای فرهنگ و زبان فارسی است، بلکه نشانهای از سیاست سیستماتیک این گروه در حذف نمادهای هویت فرهنگی و تاریخی غیرپشتون در کشور به شمار میآید.
یک استاد پیشین دانشگاه کابل در گفتوگو با رسانهها گفته است: «خلیلالله خلیلی تنها یک شاعر نبود، او صدای فرهنگ و وجدان تاریخی این سرزمین بود. تخریب آرامگاه او، تخریب حافظهی جمعی ماست.»
در حالیکه طالبان تاکنون دربارهی علت این اقدام توضیحی ندادهاند، بسیاری از ناظران معتقدند که این گروه در ادامهی سیاست حذف نمادهای فرهنگی ملی، آرامگاههای شخصیتهای تاریخی و فرهنگی را هدف گرفته است.
خلیلالله خلیلی (۱۲۸۴–۱۳۶۶ خورشیدی) از معدود شاعران فارسیزبان بود که در عین پیوند با سنت ادبی خراسان، توانست شعر خود را به افقهای مدرن بکشاند و با زبان معاصر گفتوگو کند. آثار او همچنان در ایران، تاجیکستان و افغانستان خوانده میشود و بخشی از هویت مشترک فرهنگی فارسیزبانان را تشکیل میدهد.
طالبان آرامگاه خلیلالله خلیلی، شاعر و ادیب برجسته فارسیزبان را تخریب کرد


