خبرگزاری راسک: در ادامه نشانههای تازه از گرم شدن روابط دولت تاجیکستان با گروه طالبان در افغانستان، یک هیئت رسمی از مقامهای تاجیک به استان کندز سفر کرده و با مقامهای ارشد طالبان در زمینههای امنیتی، استخباراتی، سیاسی و اقتصادی گفتوگو کرده است.
به گفته منابع رسمی طالبان، این هیئت تاجیکی به دعوت مستقیم اداره طالبان وارد کندز شده است. دیدار اخیر در حالی انجام میشود که چندی پیش، مولوی یوسف وفا، استاندار طالبان در بلخ و از چهرههای نزدیک به ملا هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه به دعوت دولت تاجیکستان به شهر دوشنبه سفر کرده بود؛ سفری که به باور تحلیلگران، نقطه عطفی در آغاز فصل جدید روابط میان دو طرف بهشمار میرود.
در جریان این سفر، فیضاللهزاده، معاون استانداری خُتلان تاجیکستان، با محمد خان، استاندار طالبان در کندز، دیدار و گفتوگو کرده است. این نشست با حضور شماری از مسوولان امنیتی، استخباراتی، تجاری و اقتصادی هر دو کشور برگزار شده و محتوای اصلی آن پیرامون همکاریهای مرزی، کنترل رفتوآمد، مقابله با تهدیدهای امنیتی مشترک و تسهیل روابط تجاری بوده است.
بر اساس گزارش رسانههای وابسته به طالبان، دو طرف همچنان درباره صدور ویزا، ارائه خدمات قنسولی به بازرگانان دو کشور و گسترش تبادلات اقتصادی مرزی به توافقهای اولیه دست یافتهاند. منابع آگاه گفته اند که این نشست در فضایی نسبتاً دوستانه و بدون تنش برگزار شده و نشانهای از تمایل دوشنبه برای بازتعریف مناسبات خود با گروه طالبان است.
تاجیکستان تاکنون از جمله معدود کشورهای آسیای مرکزی بوده که روابط سرد و محدود با طالبان داشته است. اما اکنون، با گذشت بیش از چهار سال از روی کار آمدن دوباره طالبان در افغانستان، نشانههایی از تغییر تدریجی در رویکرد دوشنبه مشاهده میشود.
ناظران مسائل آسیای مرکزی به این باور اند که نگرانیهای امنیتی، بهویژه حضور اعضای گروه انصارالله تاجیکستان در خاک افغانستان، از عوامل اصلی تمایل دوشنبه به گفتوگو با طالبان است. این گروه از مخالفان مسلح حکومت امامعلی رحمان به شمار میرود و فعالیت آن در مناطق شمالی افغانستان برای تاجیکستان نگرانی جدی ایجاد کرده است.
در همین حال، منابع غیررسمی گفتهاند که سایمون یتیموف، رئیس امنیت ملی تاجیکستان، پیشتر بهطور محرمانه سفری به افغانستان داشته است. هرچند این سفر از سوی هیچیک از طرفها تأیید نشده، اما گفته میشود هدف از آن بررسی اوضاع امنیتی مرزها و مذاکره درباره حضور گروههای مخالف تاجیک در خاک افغانستان بوده است.
پیش از این نیز، مولوی یوسف وفا، استاندار طالبان در بلخ، در اول عقرب سال جاری به تاجیکستان سفر کرده و در دیدار با مقامهای آن کشور خواستار برقراری روابط رسمی و دیپلماتیک میان کابل و دوشنبه شده بود. او در گفتوگوهای خود بر لزوم همکاری مشترک برای مقابله با تهدیدهای مرزی تأکید کرده و گفته بود: «هرگونه ناامنی در افغانستان، به زیان تمام کشورهای همسایه است.»
کارشناسان منطقه میگویند که مجموعه این تحرکات از سفرهای متقابل تا نشستهای امنیتی در کندزنشانهای از گرم شدن تدریجی روابط طالبان و تاجیکستان است؛ روندی که در عین حال با احتیاط و در سایه نگرانیهای امنیتی پیش میرود. دوشنبه در سالهای گذشته از مخالفان مسلح طالبان، از جمله فرماندهان جبهه مقاومت ملی، حمایت ضمنی داشته است، اما اکنون به نظر میرسد در پی ایجاد تعادلی میان روابط با مخالفان و تماسهای مستقیم با طالبان است.
به باور ناظران، تاجیکستان میکوشد با برقراری گفتوگوهای مستقیم، تهدید ناشی از گروههای تندرو تاجیک در خاک افغانستان را مهار کند و همزمان نفوذ خود را در مناسبات مرزی و اقتصادی شمال افغانستان افزایش دهد. این در حالی است که طالبان نیز تلاش دارند از بهبود روابط با تاجیکستان بهعنوان گامی در مسیر پذیرش بینالمللی خود بهره بگیرند.
