نویسنده: الکساندر کورولِف
خبرگزاری راسک: در گزارشی از آسیا تایمز اروپا در تصمیمگیری دربارهٔ انتقال داراییهای منجمدشدۀ روسیه به اوکراین دچار تردید شده است؛ تردیدی که بسیاری آن را نشانهٔ کاهش اعتماد به پیروزی اوکراین در جنگ میدانند.
با ادامهٔ پیشرویهای تدریجی روسیه و ورود اوکراین به سومین زمستان جنگ، اتحادیهٔ اروپا همچنان نتوانسته است در مورد استفاده از ۱۴۰ میلیارد یورو داراییهای منجمد روسیه تصمیم نهایی بگیرد. در ظاهر، دلیل رسمی این تأخیر نگرانیهای حقوقی و مسئولیتهای مالی عنوان میشود؛ اما در پشتِ این تأخیر، تغییرِ برداشت شماری از رهبران اروپایی دیده میشود: اینکه آیندهٔ جنگ ممکن است آنگونه که در سال ۲۰۲۲ تصور میشد، به سود اوکراین پیش نرود.
با وجود حمایت لفظی رهبران اروپا از «تمامیت ارضی و حاکمیت اوکراین»، تصمیمهای عملی و محاسبات راهبردی آنان نشان میدهد که نگاه واقعگرایانهتری در حال شکلگیری است. بحث داراییهای منجمد روسیه اکنون به معیاری مهم برای سنجش میزان اعتماد بروکسل به توان اوکراین تبدیل شده است.
بزرگترین بخش داراییهای منجمد روسیه حدود ۲۱۰ میلیارد یورو در نهاد مالی یوروکلیر در بلجیم نگهداری میشود. اتحادیهٔ اروپا طرحی را بررسی میکند که بر اساس آن، این داراییها بهصورت قرضه در اختیار اوکراین قرار گیرد و بازپرداخت آن پس از جنگ و بر اساس دریافت غرامت از روسیه انجام شود.
اما نگرانیها جدی است:
احتمال شکایت و پیگرد حقوقی از سوی روسیه
نگرانی از اینکه کشورهایی مانند چین و هند، اروپا را مکان «غیرقابل اعتماد» برای نگهداری سرمایه بدانند
خطرات اقتصادی و حیثیتی برای اتحادیهٔ اروپا
این عوامل باعث شده است کشورهایی مانند فرانسه، آلمان و ایتالیا رویکرد محتاطانهتری نسبت به برداشت یکجانبه از داراییهای روسیه اتخاذ کنند؛ در حالیکه پولند و کشورهای بالتیک خواهان اقدام فوریاند.
رهبران متمایل به مسکو مانند ویکتور اوربان، نخستوزیر هنگری، آشکارا گفتهاند که اوکراین قادر به پیروزی نظامی نیست. نخستوزیر سلواکیا نیز کمکهای تسلیحاتی را متوقف کرده و بر «پایان سریع جنگ» تأکید دارد.
هرچند این دیدگاهها موضع رسمی اتحادیهٔ اروپا نیست، اما بیانگر رشد یک جریان واقعگرایانه در داخل اتحادیه است. حتی کشورهای حامی اوکراین نیز اکنون بیشتر بر دیپلماسی و محاسبات عقلانی تمرکز دارند.
آزادسازی فوری داراییها به معنای سرمایهگذاری سیاسی روی پیروزی اوکراین است؛
تأخیر، به معنای باز گذاشتن گزینهها برای شرایط نامعلوم آینده.
اروپا با احتیاط رفتار میکند، زیرا:
خطوط نبرد به سود روسیه تغییر کرده است.
شهر پاکروفسک در محاصره قرار دارد.
روسیه در جنوب پیشروی کرده و زیرساخت انرژی اوکراین بار
دیگر در معرض حملات شدید قرار دارد.
خستگی جنگ در افکار عمومی اروپا در حال افزایش است.
در چنین وضعیتی، پرسش در بروکسل این است:
«آیا منطقی است میلیاردها یورو در جنگی هزینه شود که احتمال بنبست یا شکست در آن بیشتر شده است؟»
به تعویقانداختن تصمیم نهایی برای اروپا مزیتهایی دارد:
در صورت بهبود وضعیت اوکراین، اقدام آسانتر توجیه میشود.
اگر روسیه دست بالا را پیدا کند، اروپا مسئول یک شکست پرهزینه نخواهد بود.
گمان میرود تصمیم نهایی در ماه دسامبر اتخاذ شود؛ اما حتی در صورت تأیید، کمکها بهصورت مرحلهای و وابسته به وضعیت جنگ پرداخت خواهد شد.
اروپا اوکراین را رها نکرده؛
اما ریسکپذیری خود را کاهش داده است، زیرا بسیاری از رهبران اروپایی دیگر مطمئن نیستند که نتیجهٔ جنگ مطابق انتظارات گذشته باشد.
چه داراییها آزاد شود یا نه، آیندهٔ اوکراین همچنان دشوار خواهد بود؛ مگر اینکه روسیه و غرب بتوانند در رقابت شدید خود راهی برای کاهش تنشها، مصالحه و پایان جنگ بیابند.
اکنون مسئله روی انتخاب «کمهزینهترین گزینه» از میان مجموعهای از انتخابهای دشوار و پرریسک متمرکز شده است.
عقبنشینی اروپا در انتقال داراییهای منجمد روسیه به اوکراین


