خبرگزاری راسک: نشریه «دیپلومات» گزارش داده است که دولت پاکستان دست به یک دگرگونی گسترده در ساختار دفاعی خود زده و با حذف سمت رئیس ستاد مشترک، مقام فرمانده ارتش را به سطح «رئیس نیروهای دفاعی» ارتقا داده است. این تغییر، دامنه اختیارات فرمانده ارتش را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
بر اساس این گزارش، اصلاحات تازه تمامی حوزههای راهبردی از جمله برنامهریزی نظامی، مدیریت منابع دفاعی و نظارت بر توان هستهای را در اختیار مقام جدید قرار میدهد. به این ترتیب، تقسیمبندیهای پیشین میان نهادهای موازی از میان برداشته میشود و فرآیند تصمیمگیری دفاعی متمرکزتر خواهد شد.
دیپلومات مینویسد که «رئیس نیروهای دفاعی» اکنون هدایت نیروهای متعارف و هستهای را همزمان در دست دارد و در حوزههایی چون تاکتیکهای جنگی، توسعه نیروها و ارائه مشورههای امنیتی به نخستوزیر، نقش محوری ایفا میکند. در همین چارچوب، «فرماندهی ملی استراتژیک» نیز ایجاد شده است؛ نهادی که مدیریت کامل نیروهای هستهای را برعهده میگیرد و جایگاه ساختارهای پیشین را در یک چارچوب واحد ادغام میکند. همچنان «فرماندهی راکتهای ارتش» نیز با مسئولیت انجام حملات دوربرد و دقیق تأسیس شده است.
در ساختار تازه، ستاد مشترک ارتش بازآرایی میشود و برخی بخشهای سهگانه ارتش در آن ادغام خواهند شد، اما نیروهای دریایی و هوایی امور آموزشی و اداری خود را حفظ میکنند. با این تحول، برنامهریزیهای کلان امنیتی از سطح ستادهای جداگانه به سطح رهبری واحد منتقل میشود.
این تغییرات در حالی اجرا میشود که اسلامآباد طی سالهای اخیر با چالشهای متعدد امنیتی روبهرو بوده است: تنشهای مرزی با هند، حملات پهپادی و هوایی در مرز افغانستان، بحران امنیتی در بلوچستان و جنگ با تحریک طالبان پاکستان. مقامهای پاکستانی این اصلاحات را راهی برای تسریع تصمیمگیریها و افزایش هماهنگی میان بخشهای مختلف دفاعی توصیف کردهاند.
با این حال، دیپلومات به نقل از منتقدان مینویسد که تمرکز قدرت در یک سطح، نگرانیهایی را در درون نهادهای نظامی ایجاد کرده است؛ بهویژه در مورد کاهش نقش نیروهای هوایی و دریایی در تصمیمگیریهای کلیدی، خریداری تجهیزات و برنامهریزیهای توسعهای. برخی تحلیلگران نیز هشدار دادهاند که این تمرکز ممکن است در آینده بر مناسبات سیاسی پاکستان نیز اثرگذار باشد.
در حوزه هستهای، انتقال مدیریت نیروهای هستهای به فرماندهی ملی استراتژیک بزرگترین تغییر از سال ۲۰۰۰ تاکنون بهشمار میرود. دیپلومات میگوید که این بازسازی میتواند بر مدیریت بحران با هند و توانمندی حملات دقیق دوربرد تأثیر بگذارد؛ هرچند بهنظر نمیرسد آستانه استفاده از سلاح هستهای را کاهش دهد.
رحمتالله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان، نیز در واکنش به این تحولات گفته بود که مقامهای پاکستان با برجستهسازی تهدیدات خارجی، اصلاحات بحثبرانگیز قانون اساسی را در سکوت تصویب کردهاند. به باور او، این اصلاحات پاکستان را عملاً به یک «نظام نظامی تحت قالب قانون» تبدیل کرده و اختیارات گستردهای به عاصم منیر، فرمانده ارتش، داده است؛ اختیاراتی که در گذشته در محدوده رهبری سنتی ارتش قرار نداشت.
نبیل تصریح کرده بود که این روند نوعی «کودتای خاموش» بوده که از مسیر رسانهها اعلام نشده و در خفا به اجرا درآمده است. به گفته او، مشکلات اصلی پاکستان همچنان پابرجاست: اقتصاد با سرعت در حال فروپاشی است، قیمتها بهطور بیسابقه افزایش یافته و ذخایر ارزی کشور در وضعیت بحرانی قرار دارد.
تشدید تنشهای منطقهای؛ ارتش پاکستان وارد بزرگترین بازسازی دو دهه اخیر شد


