نویسنده: سوارن سینگ
خبرگزاری راسک: در گزارشی که آسیا تایمز نشر کرده آمده است که، نزدیکی روبهافزایش دهلینو با رژیم طالبان بهعنوان یکی از چشمگیرترین تغییرات در سیاست خارجی هند طی سالهای اخیر توصیف میشود. روندی که در ابتدا، در تابستان ۲۰۲۱، تنها به تماسهای محدود و پشتپرده برای خروج شهروندان هندی از کابل محدود بود، اکنون به یک چارچوب منظم، نهادمند و پررفتوآمد از تعاملات رسمی تبدیل شده است.
روابط امروز هند و طالبان بیش از آنکه یک تغییر ایدئولوژیک باشد، بازتاب یک واقعگرایی سختگیرانه است؛ تلاشی برای:
بازگشت هند به معادلات سیاسی و اقتصادی افغانستان
تأمین مسیرهای ترانزیتی غربی
جلوگیری از سلطه چین
بهرهگیری از شکاف بیسابقه میان طالبان و پاکستان
دو سفر اخیر مقامهای ارشد طالبان سفر پنجروزه نورالدین عزیزی، وزیر تجارت و صنعت، و پیش از آن سفر ششروزه امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان نقطه اوج این دگرگونیاند. این دیدارها نخستین ارتباطات بلندپایه رسمی میان دو طرف پس از سقوط کابل در ۲۰۲۱ به شمار میروند.
پس از بازگشایی سفارت هند بهصورت «ماموریت تخنیکی» در سال ۲۰۲۲، دیدارهای متقی و عزیزی نهتنها احیای سطح نمایندگی را تقویت کرد، بلکه توافقهایی درباره ازسرگیری پروازها، همکاریهای ورزشی و توسعه پروژههای صحی و انرژی را نیز در پی داشت.
در جریان سفر عزیزی، دو طرف توافق کردند روند فعالسازی کریدورهای باربری هوایی کابل–دهلی و کابل–امرتسر را آغاز کنند. وزارت خارجه هند اعلام کرده است که این مسیرها «بهزودی» عملیاتی میشوند.
طالبان همچنین از هند خواستهاند از طریق بندر چابهار مسیرهای جدید تجارتی ایجاد کند درخواستی که با برنامههای دیرینه هند برای ایجاد ارتباط زمینی با آسیای مرکزی بدون نیاز به پاکستان همسو است.
عزیزی در این سفر بستهای گسترده از مشوقهای سرمایهگذاری برای شرکتهای هندی ارائه کرد:
معافیت مالیاتی پنجساله
تعرفه یک درصدی بر واردات تجهیزات
واگذاری زمین با اولویت
بخشهای پیشنهادی:
معادن
انرژی برقآبی
داروسازی
ادویهجات
صنایع کوچک و متوسط
بدترین دوره روابط کابل–اسلامآباد طی سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ بهدلیل تشدید حملات تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)، درگیریهای مرزی و اخراج مهاجران افغانستانی زمینهای فراهم کرده که هند بتواند بدون مزاحمت پاکستان، حضور خود را در افغانستان احیا کند.
اگرچه هند نمیخواهد این تعاملات را نشانهای از بهرسمیتشناختن حکومت طالبان معرفی کند، اما ساختاردهی گروههای کاری، گسترش روابط تجاری و اعزام افسران بازرگانی نشان میدهد که سطح همکاریها عملاً از یک «ماموریت تخنیکی» فراتر رفته است.
این رویکرد مشابه سیاست «تعامل بدون بهرسمیتشناسی» است که آمریکا، چین، روسیه و اتحادیه اروپا نیز در برابر طالبان دنبال میکنند.
با وجود قطع روابط رسمی در ۲۰۲۱، هند جایگاه خود را بهعنوان شریک توسعهای و بشردوستانه حفظ کرده است. کمکهای هند در حوزههای صحی، آموزشی، دارویی و غذایی همچنان باعث نفوذ نرم هند در افغانستان شده است.
ازسرگیری صدور ویزاهای صحی در سال ۲۰۲۴ و تمایل طالبان به جذب سرمایهگذاری دارویی هند، عوامل دیگریاند که این پیوند را تقویت کردهاند.
چرا نزدیکی هند و طالبان «اجتنابناپذیر» بود؟
سه عامل اساسی:
خلأ قدرت در افغانستان پس از ۲۰۲۱ واگذاری کامل افغانستان به چین و پاکستان برای هند قابلقبول نبود.
نیاز به مسیرهای ترانزیتی غربی پروژه چابهار و کریدور شمال جنوب بدون حضور در افغانستان بیاثر میماند.
نمونهسازی توسط قدرتهای جهانی تعاملات فنی آمریکا، چین و روسیه با طالبان، مسیر تغییر سیاست هند را هموار کرد.
هند و طالبان رابطه را «روابط رسمی» نمینامند، اما هر دو طرف آن را «فرصتی راهبردی» میدانند فرصتی که از ضرورتها، تاریخ و وضعیت آشفته ژئوپلیتیک منطقه زاده شده است.
نزدیکی هند و طالبان؛ واقعگرایی در میان ژئوپلیتیکِ آشفته
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
