خبرگزاری راسک: روزنامه نیویارک تایمز در گزارشی تازه نوشته است که رویکرد مقامهای پاکستانی در قبال مهاجران افغانستانی دچار تغییر جدی شده و روند اخراج گسترده آنان به یکی از شدیدترین موجهای جابهجایی انسانی در سالهای اخیر بدل گردیده است؛ موجی که ریشه آن را بسیاری از ناظران در فرار میلیونها افغانستانی از سلطه و سرکوب طالبان میدانند.
براساس این گزارش، پاکستان در سال جاری حدود یک میلیون نفر از جمعیت سه میلیونی افغانستانیهای مقیم این کشور را بازداشت، اخراج یا وادار به بازگشت کرده است؛ درحالیکه بخش بزرگی از این افراد در پاکستان زاده شدهاند یا تمام عمرشان را آنجا گذراندهاند. نقشی که طالبان با ایجاد فشارهای ساختاری، ناامنی فراگیر و فروپاشی اقتصادی در افغانستان ایفا کردهاند، بهگونهٔ مستقیم این موج مهاجرت را تشدید کرده است.
همزمان با افزایش تنشها میان دو کشور و بستهشدن گذرگاههای مرزی، مقامهای پاکستانی اعلام کردهاند که دیگر توان میزبانی چند دههای جامعه بزرگ مهاجران افغانستانی را ندارند. نیویارک تایمز مینویسد بسیاری از افغانستانیهای اخراجشده در افغانستان هیچ سرپناهی ندارند و به کشوری بازمیگردند که در نتیجهٔ سیاستهای طالبان با بحران انسانی، بیکاری گسترده و کمبود شدید مسکن روبهرو است.
خانوادههای افغانستانی در ماههای اخیر در شهرهای مختلف پاکستان، وسایل اندک زندگی خود را بر موترهای باربری بار زدهاند تا پیش از افزایش فشارهای امنیتی، کشور را ترک کنند. در یکی از نمونههای گزارششده از حومه کراچی، چند خانواده همراه با کودکان از جمله نوزادی هفتروزه بهدلیل هشدارهای بلندگوی مساجد و موترهای پولیس، ناچار به خروج فوری شدهاند. این خانوادهها تأکید میکنند که حکومت طالبان در افغانستان نه تنها زمینهای برای بازگشت آنان فراهم نکرده، بلکه با سیاستهای سختگیرانه به بیخانمانی آنان دامن زده است.
نیویارک تایمز نوشته است که افغانستانیها سالها در کمپهای غیررسمی کراچی و دیگر شهرها زندگی کردهاند و تردد میان دو کشور تاریخی طولانی دارد، اما موج جدید بهدلیل رفتار یکسان با همه افغانستانیها صرفنظر از وضعیت اقامتی بیسابقه توصیف میشود. مقامهای پاکستانی در اظهارات رسمی، افغانستانیها را تهدید امنیتی دانسته و ادعا کردهاند که شمار قابلتوجهی از آنان در فعالیتهای مجرمانه نقش دارند. این ادعاها در حالی مطرح میشود که سرکوبگری طالبان موجب شده است میلیونها انسان بیهویت، بیمدرک و بیسرنوشت در منطقه سرگردان شوند.
گزارش میافزاید این سیاست در زمانی اجرا میشود که کشورهای غربی نیز محدودیتهایی علیه افغانستانیها وضع کردهاند. براساس گزارش، دولت دونالد ترامپ بررسی درخواستهای مهاجرتی افغانستانیها ها را متوقف کرده و پس از تیراندازی اخیر در واشنگتن، وضعیت پناهجویان افغانستانی در امریکا را از نو ارزیابی میکند. تحلیلگران میگویند که نبود یک حکومت مسئول در کابل و رفتار طالبان با شهروندان، فضای بیاعتمادی جهانی نسبت به مهاجران افغانستانی را بهطور بیسابقه افزایش داده است.
به نوشته نیویارک تایمز، مقامهای پاکستانی از مالکان خانهها خواستهاند افغانستانیها ها را از منازلشان بیرون کنند و حتی در برخی مناطق از مردم خواستهاند در شناسایی آنان کمک کنند. اداره امور پناهندگان سازمان ملل گزارش داده است که شمار بازداشت افغانستانیها ها در پاکستان نسبت به سال گذشته ۱۲ برابر افزایش یافته است. کارشناسان علت اصلی این وضعیت را در رفتارهای خشن، غیرقانونی و بحرانساز طالبان میدانند که جامعه افغانستان را به فقر و آوارگی تاریخی سوق داده است.
گزارش نیویارک تایمز با مرور پیشینه تاریخی حضور افغانستانیها ها در پاکستان مینویسد که آنان از «برادران دینی» دهههای گذشته به «تهدید امنیتی» امروز تبدیل شدهاند. سخنگوی ارتش پاکستان در گفتوگو با این روزنامه مدعی شده است که «شمار زیادی از افغانستانیها ا در فعالیتهای مجرمانه دخیلاند».
در همین حال، منتقدان میگویند خاستگاه بخش قابلتوجهی از ناامنیهای منطقه، نه مردم افغانستان، بلکه گروه طالبان است که با ساختارهای شبهنظامی و پناهگاههای فرامرزی باعث بیثباتی مداوم شدهاند.
نیویارک تایمز افزوده است که مقامهای پاکستانی بهگونهای عمومی همه افغانستانیهایی حاضر در خاک خود را تهدید امنیتی قلمداد کردهاند و نمونههایی از حملهها و رویدادهای مرزی اخیر را به آنان نسبت دادهاند؛ در حالیکه کارشناسان امنیتی تأکید دارند بخش عمدهٔ این تنشها ریشه در سیاستهای مداخلهگرانه طالبان دارد.گزارش میگوید افغانستانیهای های توانمندتر توانستهاند با پرداخت رشوه یا استفاده از واسطه، ویزاهایشان را تمدید کنند، اما روند اخراج بیشتر دامن افغانستانیهای های فقیر را گرفته است. شماری از خانوادهها گفتهاند پس از پایان ویزا یا رد درخواستشان، هیچ گزینهای برای ماندن ندارند.
در بخشهای مختلف پاکستان خانوادههایی دیده شدهاند که شبها در پارکها میخوابند. در یکی از نمونهها، زنی افغانستانی که پدرش افسر پیشین ارتش افغانستان توسط طالبان بازداشت و سپس کشته شده، گفته است: «با وجود داشتن ویزای معتبر، از اخراج میترسم.»
این وضعیت، بار دیگر سایه سنگین طالبان را بر سرنوشت مردم افغانستان و مهاجران در کشورهای همسایه آشکار میکند.
نیویارکتایمز: نگاه امنیتی پاکستان به افغانستانیها، میلیونها نفر را در وضعیت آوارگی قرار داده است


