خبرگزاری راسک: در ادامه تلاشهای دیپلماتیک برای مهار تنشهای فزاینده، منابع آگاه به رویترز گفتهاند که مقامهای پاکستان و طالبان افغانستانی در نشست تازهای در عربستان سعودی دیدار کرده و بر ادامه آتشبس موجود توافق کردهاند؛ آتشبسی که پس از بیش از دو ماه درگیری مرزی و تلفات سنگین برقرار شده بود.
این گفتوگوها در حالی انجام میشود که طالبان، علیرغم ادعای کنترل کامل بر قلمرو افغانستان، همچنان در مهار گروههای مسلح و جلوگیری از بیثباتسازی منطقه ناتوان نشان میدهد؛ مسئلهای که محور اصلی نگرانیهای اسلامآباد است.
درگیریهای مرزی ماه اکتوبر که به کشتهشدن دهها تن انجامید، یکی از شدیدترین تنشها میان دو کشور از زمان سقوط کابل در سال ۲۰۲۱ بود.
با وجود امضای آتشبس در دوحه، دور دوم مذاکرات در استانبول ماه گذشته بدون دستیابی به توافق پایدار متوقف شد.
سه مقام گروه طالبان و دو مقام پاکستانی به رویترز گفتهاند که دور جدید مذاکرات، به ابتکار عربستان سعودی برگزار شده و دو طرف بر «تداوم آتشبس» توافق کردهاند.
با این حال، رفتار و سیاستهای طالبان که هنوز نتوانسته حکومتی مسئول در برابر امنیت منطقه ارائه دهد همچنان برای پاکستان یک عامل بیاعتمادی بنیادین است.
پاکستان بهطور رسمی اعلام کرده است که حملات اخیر علیه نیروهای امنیتی این کشور توسط شبکههایی صورت گرفته که از خاک افغانستان فعالیت میکنند.
اسلامآباد بارها از طالبان خواسته بود تا علیه این گروههای ضدپاکستانی اقدام عملی انجام دهد، اما طالبان علیرغم داشتن کنترل امنیتی ادعایی، پاسخی قابل سنجش ارائه نکرده است.
مقامهای پاکستانی همچنین گفتهاند که برخی عاملان حملات انتحاری اخیر از جمله حملهای که منجر به کشتهشدن ۱۲ نفر در اسلامآباد شد اتباع افغانستان بودهاند.
طالبان این اتهامات را رد میکند، اما عدم شفافیت، نبود سازوکارهای رسمی و ناتوانی در کنترل گروههای مسلح، اعتبار ادعاهای این گروه را زیر سوال میبرد.
به گفته مقامهای پاکستانی، اسلامآباد در نشستهای قبلی تلاش کرده بود طالبان را به ارائه یک «تعهد کتبی» برای اقدام علیه گروههای ضدپاکستان وادار کند؛ اما طالبان مدعی است که «نمیتواند مسئول امنیت در داخل پاکستان باشد».
این موضعگیری در حالی است که طالبان با شعار تأمین امنیت و جلوگیری از استفاده گروههای مسلح از خاک افغانستان به قدرت رسید، اما اکنون از پذیرش مسئولیت همان تعهدات سر باز میزند.
یک مقام ارشد طالبان گفته است:
«به روی مذاکرات بیشتر باز هستیم تا نتیجه مثبتی حاصل شود.»
اما کارشناسان منطقهای معتقدند که طالبان از آتشبس تنها برای خرید زمان استفاده میکند و هیچ استراتژی واقعی برای مدیریت بحران ندارد.
بهگفته مقامهای پاکستانی، نمایندگانی از ارتش، سازمانهای استخباراتی و وزارت خارجه این کشور در مذاکرات شرکت کردهاند.
عربستان که در سالهای اخیر در پی بازیابی نقش فعال در سیاست منطقه است این گفتوگوها را تسهیل کرده است.
طالبان اما هیچ موضعگیری رسمی منتشر نکرده؛ رویکردی که با الگوی همیشگی این گروه در پنهانکاری و اطلاعرسانی محدود همخوان است.
اگرچه ادامه آتشبس میتواند از شعلهورشدن دوباره درگیریها جلوگیری کند، اما هیچ نشانهای وجود ندارد که طالبان توانسته باشد اعتماد امنیتی پاکستان یا منطقه را جلب کند.
گروههای مسلح فرامنطقهای همچنان از خلأهای امنیتی در افغانستان بهره میبرند و گفتوگوهای پراکنده هرچند پرهزینه هنوز نتوانسته راهحلی پایدار ارائه دهد.
با تداوم بیثباتی، افغانستان همچنان در محور معادلهای قرار دارد که در آن، ضعف ساختاری طالبان خود به عاملی برای تشدید بحرانهای منطقهای تبدیل شده است.
مذاکرات تازه صلح پاکستان و طالبان در عربستان؛ توافق بر حفظ آتشبس


