خبرگزاری راسک: به گزارش ایندیپندنت فارسی، با گذشت چهار سال از بازگشت طالبان به قدرت، این گروه تلاشهای خود برای تثبیت سلطهی امنیتی و سیاسی در پنجشیر را گسترش داده است. تازهترین اقدام طالبان، توسعه مسیرهای ارتباطی پنجشیر با استانهای بدخشان، تخار و نورستان است؛ اقدامی که مقامهای این گروه آن را «پروژه اقتصادی» میخوانند، اما شواهد میدانی و تحلیل کارشناسان نشان میدهد هدف اصلی، مهندسی جغرافیا برای محدودسازی مقاومت مردمی است.
محمد آغا حکیم، استاندار طالبان در پنجشیر، مدعی است که وصلکردن پنجشیر به واخان بدخشان و مسیرهای شرقی، فرصتی برای «بهبود معیشت مردم» است. او میگوید قرار است این مسیرها «پنجشیر را به یک راه ترانزیتی» بدل کند.
اما کارشناسان مستقل معتقدند که این روایت تبلیغاتی طالبان چیزی جز پوشش رسانهای برای تقویت دسترسی لجستیکی این گروه به قلب پنجشیر نیست؛ منطقهای که در برابر طالبان تاریخی طولانی از مقاومت دارد و اکنون نیز یکی از معدود نقاطی است که طالبان برای کنترل آن هزینههای هنگفت امنیتی میپردازند.
در دهه ۹۰ میلادی، با وجود حملات گسترده طالبان، این گروه نتوانست پنجشیر را از نیروهای احمدشاه مسعود پس بگیرد. اما پس از سقوط دولت افغانستان در ۲۰۲۱، طالبان با استفاده از چندین محور تازهسازیشده وارد پنجشیر شدند؛ محورهایی که در دوران جمهوریت ساخته شده بود و اکنون طالبان قصد دارند همان مسیرها را چند برابر گسترش دهند.
مخالفان باور دارند هدف اصلی طالبان این است که پنجشیر را از یک «قلعه طبیعی» به منطقهای قابل نفوذ، بدون امکان مقاومت چریکی طولانیمدت تبدیل کنند.
به گفته ساکنان محلی، طالبان در چهار سال گذشته صدها پاسگاه، ایست بازرسی و قرارگاه در پنجشیر ایجاد کردهاند. این استان کوچک، اکنون بیشترین تراکم نیروهای امنیتی طالبان را در سراسر افغانستان دارد.
اعمال «منع رفتوآمد شبانه» تنها در این استان، نشاندهنده نگرانی عمیق طالبان از شکلگیری دوباره هستههای مقاومت سازمانیافته است.
فاروق علیم، حقوقدان و از ساکنان پنجشیر، به ایندپندنت فارسی گفته است آنچه طالبان «پروژه توسعه» مینامند، در واقع طرحی امنیتی است که امکان تحرک و انتقال سریع نیروهای طالبان را چند برابر میکند.
او میگوید طالبان برخی مسیرها را «وسیع» کردهاند، اما هیچ نشانی از تکمیل فنی یا قیرریزی دیده نمیشود: «این یک پروژه سیاسی و تبلیغاتی است؛ نه طرح اقتصادی.»
علیم همچنین یادآور میشود که مسیرهایی که در سالهای اخیر ایجاد شده بود، در سقوط ۲۰۲۱ نقش کلیدی داشت و اکنون نیز گسترش همان مسیرها میتواند آسیبپذیری پنجشیر را افزایش دهد.
طالبان میدانند که جغرافیای کوهستانی پنجشیر ظرفیت بالایی برای جنگ چریکی دارد. از همین رو گسترش راهها در استانهای همجوار به طالبان امکان میدهد در صورت بروز تهدید، «چند مسیر همزمان» برای ورود نیرو و تجهیزات داشته باشند.
این همان سیاستی است که کارشناسان آن را مهندسی جغرافیای امنیتی مینامند؛ یعنی تغییر ساختار راهها بهگونهای هدفمند برای کاستن از قدرت مقاومت.
قسمتی از جامعه محلی پنجشیر به جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود پیوستهاند. طالبان بیم دارند که فشار اقتصادی، بازداشتهای گسترده و محدودیتهای شدید امنیتی موجب شود شمار بیشتری از جوانان پنجشیر به مقاومت زیرزمینی بپیوندند.
به همین دلیل طالبان با ترکیب «فشار نظامی، کنترل جغرافیایی و مهندسی مسیرها» تلاش دارند هرگونه امکان شکلگیری دوباره جبهات مقاومت را ضعیف کنند.
طالبان و ترس از پنجشیر؛ تلاش بیوقفه برای خاموشکردن آخرین شعلههای مقاومت
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
