وزیر سرحدات طالبان: «میان علوم دینی و عصری هیچ تفاوتی وجود ندارد»

خبرگزاری راسک: طالبان بار دیگر با طرح دیدگاه‌های جنجالی درباره نظام آموزشی افغانستان، واکنش‌های تازه‌ای را برانگیخته‌اند. ملا نورالله نوری، وزیر سرحدات، اقوام و قبایل طالبان، در مراسم فراغت گروهی از طلاب در کابل گفت که «میان علوم دینی و علوم عصری هیچ تفاوتی وجود ندارد» و هرگونه تفکیک میان مدرسه و آموزش مدرن را «فکری وارداتی و ساخته قدرت‌های خارجی» توصیف کرد.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که طی چهار سال گذشته، بیشترین محدودیت‌ها بر نظام آموزشی مدرن در افغانستان از سوی همین گروه اعمال شده است؛ سیاست‌هایی که به تعطیلی صدها مکتب و دانشگاه، اخراج هزاران معلم و محرومیت میلیون‌ها دختر از حق آموزش انجامیده است. گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی از جمله یونیسف، یونسکو و برنامه توسعه سازمان ملل نشان می‌دهد که افغانستان اکنون تنها کشوری در جهان است که آموزش متوسطه و عالی برای دختران را به‌طور کامل ممنوع کرده و بخش بزرگی از معارف مدرن را از ساختار آموزشی حذف کرده است.
هم‌زمان با گسترش محدودیت‌ها، شمار مدارس دینی تحت کنترل طالبان در سراسر کشور افزایش یافته و این نهادها در بسیاری مناطق جای مکاتب رسمی را گرفته‌اند؛ در حالی‌که ارزیابی‌های مستقل نشان داده‌اند که بخش قابل توجهی از این مدارس فاقد معیارهای آموزشی، نظارت علمی و محتوای درسی استاندارد هستند. در این مدارس معمولاً علوم پایه، مهارت‌های فنی، سواد دیجیتال، زبان‌های خارجی و علوم انسانی تدریس نمی‌شود و تمرکز اصلی بر آموزش یک‌جانبه مذهبی است؛ موضوعی که به گفته کارشناسان، افغانستان را از مسیر توسعه علمی و اقتصادی دورتر می‌کند.
سازمان‌های بین‌المللی بارها هشدار داده‌اند که حذف آموزش مدرن و جلوگیری از تحصیل دختران، پیامدهای جدی برای آینده کشور خواهد داشت. برنامه توسعه سازمان ملل در تازه‌ترین گزارش خود این وضعیت را «آپارتاید جنسیتی» خوانده و تأکید کرده است که بدون بازگشت زنان و دختران به نظام آموزشی و بدون احیای معارف مدرن، افغانستان هرگز به چرخه رشد و ثبات برنخواهد گشت.
با وجود این هشدارها، طالبان همچنان بر سیاست‌های آموزشی مبتنی بر اولویت‌دادن به مدارس دینی پافشاری می‌کنند و ادعاهای آنان مبنی بر «برابر بودن» معارف دینی و عصری با واقعیت میدانی در کشور در تضاد آشکار است. در حالی‌که میلیون‌ها دانش‌آموز از محتوای علمی روز محروم‌اند و کشور با کمبود شدید نیروی متخصص مواجه شده، این موضع‌گیری تازه طالبان بار دیگر نگرانی‌ها را نسبت به عقب‌گرد عمیق آموزشی و فرهنگی در افغانستان تشدید کرده است.