خبرگزاری راسک: در آستانهی «روز جهانی حقوق بشر»، کمیتهی حفاظت از خبرنگاران (CPJ) با انتشار بیانیهای تازه از طالبان خواست دو خبرنگار بازداشتشده، حمید فرهادی و مهدی انصاری را فوراً و بدون قیدوشرط آزاد کنند. این نهاد هشدار داده است که بازداشتهای خودسرانه، شکنجهی روانی و محدودیتهای شدید رسانهای از سوی طالبان، افغانستان را در یکی از تاریکترین دورههای تاریخ آزادی بیان قرار داده است.
کمیتهی حفاظت از خبرنگاران اعلام کرده است که طالبان این دو خبرنگار را به اتهام همکاری با رسانههای مستقل و رسانههای مهاجر در تبعید زندانی کردهاند؛ رویکردی که بهگفته کمیتهی حفاظت از خبرنگاران بخشی از «سیاست سازمانیافته خاموشسازی صداهای مستقل» در افغانستان است. این کمیته تأکید کرده است:
«تداوم سرکوب خبرنگاران، ادعاهای طالبان درباره اعتدال یا احترام به حقوق بشر را کاملاً بیاعتبار میکند.»
حمید فرهادی در سوم سپتامبر ۲۰۲۴ از سوی نیروهای وزارت داخله طالبان در کابل بازداشت شد و دادگاه این گروه او را در ۱۹ سپتامبر به اتهام «پروپاگند علیه نظام» به دو سال زندان محکوم کرد؛ اتهامی که نهادهای بینالمللی آن را کاملاً سیاسی و فاقد مبنای حقوقی میدانند. طالبان این خبرنگار را چند ماه پیش از زندان پلچرخی به زندان بگرام منتقل کردهاند؛ محلی که بنا بر گزارشهای معتبر، دهها زندانی رسانهای در آن بدون دسترسی به وکیل نگهداری میشوند.
مهدی انصاری، خبرنگار «آژانس خبری افغان»، نیز در ۱۴ میزان ۱۴۰۳ در غرب کابل بازداشت شد. دادگاه طالبان او را به اتهام «تبلیغ علیه امارت» به یکونیم سال زندان محکوم کرد؛ حکمی که به گفته خانوادهاش بدون اجازه دفاع، بدون وکیل و بدون روند قانونی صادر شده است.
به گفته کمیتهی حفاظت از خبرنگاران، از زمان بازگشت طالبان به قدرت در ۲۰۲۱، آزادی رسانه در افغانستان سقوط آزاد داشته است. طالبان بهطور سیستماتیک خبرنگاران را بازداشت، بازجویی، شکنجه و تهدید میکنند. این کمیته میگوید موارد ثبتشده شامل:
بازداشتهای طولانیمدت بدون طرح اتهام
خشونت جسمی و تهدید به مرگ
تفتیش تلفنهای شخصی و حسابهای اجتماعی
جلوگیری از گزارشدهی در موضوعات حساس
فشار بر خانوادههای خبرنگاران زندانی
گزارشگران بدون مرز (RSF) نیز افغانستان را در ردهبندی جهانی آزادی رسانه، از جایگاه ۱۲۲ در سال ۲۰۲۰ به جایگاه ۱۷۸ در سال ۲۰۲۴ سقوطداده و آن را «یکی از سرکوبشدهترین محیطهای رسانهای جهان» خوانده است.
در اعلامیه آمده است که طالبان محدودیتهای تبعیضآمیز علیه زنان خبرنگار را تشدید کردهاند. بنا بر آمار یوناما و بخش زنان سازمان ملل، بیش از ۸۰ درصد خبرنگاران زن پس از ۲۰۲۱ مجبور به ترک کار شدهاند و دهها رسانه به دلیل تهدیدهای طالبان تعطیل شدهاند.
کمیتهی حفاظت از خبرنگاران از طالبان خواسته است که در روز جهانی حقوق بشر، گامی عملی در جهت اعتمادسازی بردارند و خبرنگاران زندانی را آزاد کنند و به خانوادههای آنان اجازه دهند بدون ترس زندگی کنند. این نهاد هشدار داده است که ادامه این رویکرد طالبان، افغانستان را در انزوای رسانهای و سیاسی عمیقتر فرو میبرد.
طالبان از زمان تسلط دوباره بر افغانستان در سال ۲۰۲۱، محدودیتهای گستردهای بر رسانهها اعمال کرده و بارها با هجوم به دفاتر رسانهای، تجهیزات خبرنگاران را ضبط یا تخریب کردهاند. این گروه همچنان هیچ قانون رسانهای روشن، شفاف و قابل پیشبینی ارائه نکرده و عملاً تمام فعالیت رسانهای را به تصمیمات شخصی و سلیقهای مأموران امنیتی خود وابسته کرده است.
کمیتهی حفاظت از خبرنگاران خواستار آزادی فوری حمید فرهادی و مهدی انصاری از زندان طالبان شد


