خبرگزاری راسک: گزارش نهایی بازرس ویژه دولت ایالات متحده برای بازسازی افغانستان (سیگار) نشان میدهد که طی ۲۰ سال حضور آمریکا در افغانستان و هزینه میلیاردها دالر برای بازسازی، بخش عمده این سرمایهگذاریها ناکام بوده و میلیاردها دلار منابع عمومی هدر رفته است. این گزارش که روز پنجشنبه منتشر شد، شامل بررسی همه فعالیتها و پروژههای بازسازی از آغاز تهاجم آمریکا در سال ۲۰۰۱ تا خروج شتابزده در سال ۲۰۲۱ است.
جان سوپکو، بازرس ویژه پیشین سیگار، در گفتوگویی با رادیو عمومی ملی آمریکا (NPR) تأکید کرد که از مجموع ۱۴۴ میلیارد دالر هزینهشده برای بازسازی، ۲۶ تا ۲۹ میلیارد دالر عملاً هدر رفته است. به گفته او، بخش عمده هدررفت ناشی از اجرای پروژههای غیرکارشناسانه و مدیریت نادرست منابع در افغانستان بود.
سوپکو نمونههایی از این اتلاف منابع را توضیح داد: خرید حدود ۲۰ هواپیمای G-222 از ایتالیا به ارزش ۴۸۰ میلیون دالر برای آموزش پرواز افغانستانیها، که عملاً غیرقابل استفاده بودند و بخشهای آنها هنگام پرواز از هم جدا میشد؛ همچنین احداث یک نیروگاه برق USAID به ارزش ۳۳۵ میلیون دالر که کمتر از یک درصد ظرفیت عملیاتی داشت، زیرا نیاز واقعی به آن وجود نداشت و شبکه برق متصل نبود. علاوه بر این، ساختمانهایی که آب شدند، جادههایی که تکمیل نشدند و پلهایی که فرو ریختند نیز از دیگر نمونههای اتلاف منابع گزارش شده است.
به گفته سوپکو، مشکل اصلی نه کمبود بودجه، بلکه تزریق بیبرنامه و بیش از حد پول در کشوری بود که ظرفیت جذب آن را نداشت. وی تصریح کرد: «ما در بسیاری موارد، بدترین دشمن خودمان بودیم. بخشی از منابع به پیمانکاران افغانستانی رسید که عمدتاً با جنگسالاران ارتباط داشتند. این وضعیت نه تنها پول را هدر داد بلکه مردم عادی افغانستان را بیگانه کرد.»
سوپکو همچنین هشدار داد که با پایان فعالیت سیگار و کاهش ظرفیت نظارتی USAID، احتمال تکرار چنین اتلافهایی در پروژههای بازسازی آینده، از جمله در اوکراین یا غزه، بسیار بالاست. او گفت: «تخصص میدانی برای اجرای پروژههای بازسازی در میدان دیگر وجود ندارد و بدون آن، احتمال هدررفت منابع بسیار زیاد است.»
این گزارش نهایی سیگار که شامل ۱۳۷ صفحه است، پروندهای مستند از ناکامیها و اتلاف منابع مالی آمریکا در افغانستان ارائه میدهد و نشان میدهد که حتی میلیاردها دالر هزینه شده، نتوانست ثبات و توسعه پایدار را در این کشور ایجاد کند.
جان سوپکو: تزریق بیبرنامه پول، بزرگترین عامل شکست بود ما در افغانستان بود


