محقق؛ کسی که با پشتون‌ها هم‌پیمان شد، امروز علیه نفرت قومی شعار می‌دهد

خبرگزاری راسک: محمد محقق، سیاست‌مدار باسابقه افغانستانی، در یادداشتی در صفحهٔ فیسبوک خود مدعی شد که دامن‌زدن به نفرت قومی پروژه‌ای است که یا از منابع خارجی هدایت می‌شود، یا با هدف کسب منفعت شخصی و افزایش دنبال‌کنندگان در شبکه‌های اجتماعی انجام می‌گیرد. او از شهروندان خواست از چنین چهره‌هایی پیروی نکنند و در عین حال تأکید کرد که تلاش برای عدالت «حق مردم» است.
اما این اظهارات با واکنش‌های انتقادی گسترده‌ای روبه‌رو شده است. ناظران سیاسی می‌گویند سخنان اخیر محقق بیش از آن‌که هشداری صادقانه باشد، تلاشی برای بازسازی چهره‌ای است که خود طی دهه‌ها فعالیت سیاسی، بارها به دامن‌زدن به شکاف‌های قومی و بهره‌برداری ابزاری از هویت‌های جمعی متهم بوده است. به باور منتقدان، محقق در مقاطع مختلف نه‌تنها از ادبیات تفرقه‌آمیز پرهیز نکرده، بلکه آن را به‌عنوان ابزار فشار و چانه‌زنی سیاسی به کار گرفته است.
منتقدان همچنین می‌گویند تغییر لحن اخیر محقق هم‌زمان با قرارگرفتن منافع شخصی و سیاسی او در معرض تهدید رخ داده است. از نگاه آنان، نزدیکی و بیعت سیاسی او با حنیف اتمر چهره‌ای که در گفتمان سیاسی به مواضع ضد اقوام غیرپشتون، شناخته می‌شود نشانه‌ای از همان پراگماتیسم افراطی است که محقق را به معامله بر سر اصول واداشته است. به گفته این منابع، او برای بازگشت به مدار قدرت، از ائتلاف با هر جریان و توجیه هر رویکردی دریغ نمی‌کند.
کارشناسان یادآور می‌شوند که هشدار درباره «پروژه‌های خارجی» زمانی اعتبار دارد که گوینده خود سابقه‌ای روشن در پرهیز از تحریک احساسات قومی داشته باشد؛ معیاری که به باور منتقدان، کارنامهٔ محقق با آن هم‌خوانی ندارد. آنان تأکید می‌کنند که استفاده گزینشی از مفاهیمی چون عدالت و وحدت، در حالی‌که رفتار عملی خلاف آن را نشان می‌دهد، نه‌تنها به کاهش تنش‌ها کمک نمی‌کند، بلکه بی‌اعتمادی عمومی را تعمیق می‌بخشد.
در مجموع، واکنش‌ها نشان می‌دهد که پیام اخیر محقق بیش از آن‌که نقطهٔ عطفی در مقابله با نفرت قومی تلقی شود، از سوی بخش قابل توجهی از افکار عمومی به‌عنوان تناقضی آشکار میان گفتار و کردار و تلاشی برای تطهیر گذشتهٔ سیاسی او ارزیابی می‌شود.