خبرگزاری راسک: به گزارش خبرگزاری فرانسه، مقامهای گروه طالبان در آستانه انتخابات پارلمانی بنگلادش، سفری اعلامنشده به این کشور داشته و با شماری از رهبران جریانهای اسلامگرا دیدار کردهاند؛ اقدامی که نگرانیها درباره تلاش طالبان برای گسترش نفوذ سیاسی خود در منطقه را افزایش داده است. این تحرکات در حالی صورت میگیرد که طالبان بهطور همزمان در داخل افغانستان با اعمال محدودیتهای گسترده، فضای سیاسی و مدنی را بهشدت سرکوب کردهاند.
بر اساس این گزارش، نور احمد نور، مدیرکل وزارت خارجه طالبان در کابل، در جریان این سفر با چهرههایی از احزاب و نهادهای اسلامگرای بنگلادش دیدار کرده است؛ دیدارهایی که به گفته منابع محلی، با هدف تقویت ارتباطات ایدئولوژیک و سیاسی انجام شده است. این در حالی است که طالبان در افغانستان هرگونه فعالیت سیاسی مستقل، احزاب، رسانههای آزاد و نهادهای مدنی را عملاً از میان برده و نظامی بسته و غیرپاسخگو برقرار کردهاند.
ابوصائم خالد، رئیس اتاق بازرگانی بنگلادش–افغانستان، به خبرگزاری فرانسه گفته است که یکی از اهداف این سفر، بررسی گسترش روابط تجاری بوده است. با این حال، منتقدان تأکید میکنند که طالبان از مفهوم «روابط اقتصادی» بهعنوان پوششی برای مشروعیتبخشی بینالمللی استفاده میکنند؛ در حالی که در داخل کشور، اقتصاد را زیر سایه انحصار، حذف زنان از بازار کار و محدودسازی شدید آزادیها به بنبست کشاندهاند.
در همین حال، مامونالحق، رهبر حزب اسلامگرای «خلافتِ مجلس»، اعلام کرده است که نور احمد نور در جریان این سفر یکهفتهای از مدرسه دینی تحت مدیریت او نیز بازدید کرده است. این ارتباطات آموزشی–ایدئولوژیک، در شرایطی انجام میشود که طالبان در افغانستان نظام آموزشی را بهطور گسترده ایدئولوژیک کرده و دسترسی دختران و زنان به آموزش متوسطه و عالی را تقریباً بهطور کامل مسدود کردهاند.
دولت موقت بنگلادش به رهبری محمد یونس، برنده جایزه نوبل صلح، تاکنون واکنشی رسمی به این سفر نشان نداده است. یک مقام وزارت خارجه بنگلادش که نخواست نامش فاش شود، این سفر را «شخصی» توصیف کرده است. با این حال، تحلیلگران میگویند طالبان سابقه استفاده از سفرهای «غیررسمی» برای پیشبرد اهداف سیاسی خود را دارند؛ روشی که همزمان با سرکوب داخلی، بهدنبال عادیسازی چهره بینالمللی این گروه است.
بنگلادشِ ۱۷۰ میلیونی در آستانه نخستین انتخابات پس از سقوط دولت شیخ حسینه در سال ۲۰۲۴ قرار دارد. در این فضا، احزاب اسلامگرا از جمله جماعت اسلامی تلاش میکنند به سیاست رسمی بازگردند. طالبان که خود محصول حذف خشونتبار ساختارهای سیاسی و حقوقی در افغانستاناند، از چنین فضاهایی برای تقویت پیوندهای فکری با جریانهای همسو بهره میبرند.
گزارش خبرگزاری فرانسه یادآوری میکند که طالبان در گذشته با گروه شبهنظامی ممنوعه حرکتالجهادالاسلامی بنگلادش ارتباط داشتهاند؛ گروهی که برخی اعضایش در جنگهای افغانستان مشارکت کرده بودند. این پیشینه، نگرانیها درباره پیامدهای امنیتی تعامل با طالبان را تشدید میکند، بهویژه آنکه این گروه در افغانستان با سرکوب خشن مخالفان، اقوام غیرپشتون و زنان، عملاً هرگونه نظم مبتنی بر حقوق شهروندی را از میان برده است.
در ماه سپتامبر نیز رهبران ائتلاف مذهبی حفاظتالاسلام به افغانستان سفر کرده بودند و پس از بازگشت، از آنچه «جامعه قانونمحور» خواندند، تمجید کردند؛ توصیفی که با واقعیتهای میدانی افغانستان تحت حاکمیت طالبان، از جمله شلاق در ملأ عام، بازداشتهای خودسرانه و حذف نظاممند زنان از زندگی عمومی، در تضاد آشکار است.
بنگلادش با تنوع مذهبی و حضور جوامع صوفی، شیعه و گروه های غیرمسلمان، با چالش حفظ توازن اجتماعی روبهروست. ناظران هشدار میدهند که عادیسازی روابط با طالبان گروهی که الگوی حکمرانیاش بر پایه سرکوب، حذف و انحصار ایدئولوژیک است میتواند پیامدهای منفی بلندمدتی برای ثبات اجتماعی و سیاسی منطقه داشته باشد.
سفر اعلامنشده هیأت طالبان به بنگلادش در آستانه انتخابات این کشور


